‹ กลับ
ปัจจยปัจจนียนัย
เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ · ข้อ 289 · อภิ.ปฏ.๒. ๔๐/๓๓๕๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๘๙] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปาก ปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น มี ๓ นัย อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมวิปากปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปาก ปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตกิริยา เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น พาหิรรูป อาหาร สมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก อาศัยหทย วัตถุ เกิดขึ้น กุศลธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น ยกเว้นวิปากปัจจัยเสีย ในปัจจัยทุกๆ ข้อ พึงแจกให้พิสดาร
เทียบรายประโยค (5 ประโยค)
patthana1.2:418.1 #
กุสลํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตีณิ ฯ✎ ร่าง
Kusalaṁ dhammaṁ paccayā kusalo dhammo uppajjati navipākapaccayā—kusalaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā … tīṇi.
patthana1.2:419.1 #
อกุสลํ ธมฺมํ ปจฺจยา ตีณิ ฯ✎ ร่าง
Akusalaṁ dhammaṁ paccayā … tīṇi.
patthana1.2:420.1 #
อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา กิริยาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เอกํ มหาภูตํ ปจฺจยา ตโย มหาภูตา ฯเปฯ มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ อุปาทารูปํ พาหิรํ ... อาหารสมุฏฺฐานํ ... อุตุสมุฏฺฐานํ อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปจฺจยา ตโย มหาภูตา ฯเปฯ มหาภูเต ปจฺจยา กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา กิริยาพฺยากตา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Abyākataṁ dhammaṁ paccayā abyākato dhammo uppajjati navipākapaccayā— kiriyābyākataṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe paccayā dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, ekaṁ mahābhūtaṁ paccayā tayo mahābhūtā …pe… mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ upādārūpaṁ; bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ paccayā tayo mahābhūtā …pe… mahābhūte paccayā kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ, vatthuṁ paccayā kiriyābyākatā khandhā.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 120.98
patthana1.2:421.1 #
อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา วตฺถุํ ปจฺจยา กุสลา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Abyākataṁ dhammaṁ paccayā kusalo dhammo uppajjati navipākapaccayā—vatthuṁ paccayā kusalā khandhā.
patthana1.2:422.1 #
วิปากํ ฐเปตฺวา สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Vipākaṁ ṭhapetvā sabbattha vitthāretabbaṁ.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน