เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ ข้อ 381

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๘๑] อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น

patthana1.2:551.1 #

อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา ฯ อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสเล ขนฺเธ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ✎ ร่าง

Akusalaṁ dhammaṁ nissāya akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā—akusalaṁ ekaṁ khandhaṁ nissāya tayo khandhā …pe… dve khandhe nissāya dve khandhā. Akusalaṁ dhammaṁ nissāya abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā—akusale khandhe nissāya cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Akusalaṁ dhammaṁ nissāya akusalo ca abyākato ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—akusalaṁ ekaṁ khandhaṁ nissāya tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe nissāya dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ.

อ้างอิงสยามรัฐ 40.128 · ฉัฏฐสังคายนา 120.123