เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1382

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๓๘๒] ปริตตธรรม อาศัยปริตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปริตตธรรมขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ส่วนพวกอสัญญสัตว์ทั้งหลาย ฯลฯ จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นปริตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ มหัคคตธรรม อาศัยปริตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมหัคคตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก อาศัยหทัยวัตถุ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ อัปปมาณธรรม อาศัยปริตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ปริตตธรรม และมหัคคตธรรม อาศัยปริตตธรรม ฯลฯ ไม่ใช่เพราะอธิปติ- *ปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมหัคคตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก อาศัยหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐาน- *รูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

patthana1.13:111.1 #

ปริตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา ปริตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ ... จกฺขายตนํ ... กายายตนํ ... วตฺถุํ ปจฺจยา ปริตฺตา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง

Parittaṁ dhammaṁ paccayā paritto dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—parittaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… asaññasattānaṁ …pe… Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ …pe… vatthuṁ paccayā parittā khandhā.

patthana1.13:112.1 #

ปริตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา วตฺถุํ ปจฺจยา มหคฺคตาธิปติ วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา มหคฺคตา ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปจฺจยา มหคฺคตา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง

Parittaṁ dhammaṁ paccayā mahaggato dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—vatthuṁ paccayā mahaggatādhipati, vatthuṁ paccayā vipākā mahaggatā khandhā. Paṭisandhikkhaṇe vatthuṁ paccayā mahaggatā khandhā.

patthana1.13:113.1 #

ปริตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา วตฺถุํ ปจฺจยา อปฺปมาณาธิปติ ฯ✎ ร่าง

Parittaṁ dhammaṁ paccayā appamāṇo dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—vatthuṁ paccayā appamāṇādhipati.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 121.364

patthana1.13:114.1 #

ปริตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา ปริตฺโต จ มหคฺคโต จ ธมฺมา ... นอธิปติปจฺจยา วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากา มหคฺคตา ขนฺธา มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง

Parittaṁ dhammaṁ paccayā paritto ca mahaggato ca dhammā uppajjanti naadhipatipaccayā—vatthuṁ paccayā vipākā mahaggatā khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Paṭisandhikkhaṇe …pe….

อ้างอิงสยามรัฐ 41.419