เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1476

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๔๗๖] ปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรม ฯลฯ มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธา ที่เป็นปริตตธรรมแล้ว ยังฌานที่เป็นมหัคคตธรรม ให้เกิดขึ้น อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นปริตตธรรม ฯลฯ ปัญญา ฯลฯ ราคะ ฯลฯ เสนาสนะแล้ว ยังฌานที่เป็นมหัคคตธรรม ให้เกิดขึ้น อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นปริตตธรรม ฯลฯ เสนาสนะ เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นมหัคคตธรรม แก่ ปัญญา โดยอุปนิสสยปัจจัย บริกรรมแห่งปฐมฌาน ฯลฯ บริกรรมแห่งเนวสัญญานาสัญญายตนะ เป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยอุปนิสสยปัจจัย บริกรรมแห่งทิพพจักขุ เป็นปัจจัย แก่อนาคตตังสญาณ ฯลฯ

patthana1.13:222.1 #

ปริตฺโต ธมฺโม มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส ... อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปริตฺตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย มหคฺคตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปริตฺตํ สีลํ ... ปญฺญํ ... ราคํ ... เสนาสนํ อุปนิสฺสาย มหคฺคตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปริตฺตา สทฺธา ... เสนาสนํ มหคฺคตาย สทฺธาย ปญฺญาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ปฐมสฺส ฌานสฺส ปริกมฺมํ ... เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส ปริกมฺมํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ทิพฺพสฺส จกฺขุสฺส ปริกมฺมํ อนาคตํสญาณสฺส ... ฯ✎ ร่าง

Paritto dhammo mahaggatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—parittaṁ saddhaṁ upanissāya mahaggataṁ jhānaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Parittaṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ … rāgaṁ …pe… senāsanaṁ upanissāya mahaggataṁ jhānaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Parittā saddhā …pe… senāsanaṁ mahaggatāya saddhāya …pe… paññāya upanissayapaccayena paccayo. Paṭhamassa jhānassa parikammaṁ …pe… nevasaññānāsaññāyatanassa parikammaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Dibbassa cakkhussa parikammaṁ …pe… anāgataṁsañāṇassa parikammaṁ …pe….

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 121.382