เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1478

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๔๗๘] มหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปสนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธาที่เป็นมหัคคตธรรมแล้วยัง ฌานที่เป็นมหัคคตธรรมให้เกิดขึ้น อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปศัยศีลที่เป็นมหัคคตธรรม ฯลฯ ปัญญาแล้ว ยังฌานที่เป็นมหัคคตธรรม ฯลฯ อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นมหัคคตธรรม ฯลฯ ปัญญา เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็นมหัคคตธรรม แก่ ปัญญา โดยอุปนิสสยปัจจัย ปฐมฌาน เป็นปัจจัยแก่ทุติยฌาน อากิญจัญญายตนะ เป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานา- *สัญญายตนะ โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.13:224.1 #

มหคฺคโต ธมฺโม มหคฺคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: มหคฺคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย มหคฺคตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มหคฺคตํ สีลํ ... ปญฺญํ อุปนิสฺสาย มหคฺคตํ ฌานํ ... อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มหคฺคตา สทฺธา ... ปญฺญา มหคฺคตาย สทฺธาย ปญฺญาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ปฐมํ ฌานํ ทุติยสฺส ฌานสฺส อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Mahaggato dhammo mahaggatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—mahaggataṁ saddhaṁ upanissāya mahaggataṁ jhānaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Mahaggataṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ upanissāya mahaggataṁ jhānaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Mahaggatā saddhā …pe… paññā mahaggatāya saddhāya …pe… paññāya upanissayapaccayena paccayo. Paṭhamaṁ jhānaṁ dutiyassa jhānassa …pe… ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo.