เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1572

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๗๒] มหัคคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่มหัคคตารัมมณธรรม โดยอารัมมณ- *ปัจจัย คือ ฯลฯ พิจารณาวิญญาณัญจายตนะ พิจารณาเนวสัญญานาสัญญายตนะ พิจารณา มหัคคตารัมมณธรรม เจโตปริยญาณ ฯลฯ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ฯลฯ ยถากัมมุปคญาณ ฯลฯ พิจารณาอนาคตังสญาณ บุคคลพิจารณาเห็นขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม และมหัคคตธรรม โดย ความเป็นของไม่เที่ยง ฯลฯ ย่อมยินดี เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม ฯลฯ โทมนัส เกิดขึ้น บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้พร้อมเพรียงด้วยจิตที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม และมหัคคต ธรรม โดยเจโตปริยญาณ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นมหัคคตารัมมณธรรม และมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ แก่ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ แก่ยถากัมมุปคญาณ แก่อนาคตังสญาณ แก่อาวัชชนะ โดย อารัมมณปัจจัย

patthana1.14:37.1 #

มหคฺคตารมฺมโณ ธมฺโม มหคฺคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ วิญฺญาณญฺจายตนํ ปจฺจเวกฺขติ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ปจฺจเวกฺขติ มหคฺคตารมฺมณํ ปจฺจเวกฺขติ เจโตปริยญาณํ ... ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ ... ยถากมฺมูปคญาณํ ... อนาคตํสญาณํ ปจฺจเวกฺขติ มหคฺคตารมฺมเณ มหคฺคเค ขนฺเธ อนิจฺจโต ... วิปสฺสติ อสฺสาเทติ ตํ อารพฺภ มหคฺคตารมฺมโณ ราโค ... โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ เจโตปริยญาเณน มหคฺคตารมฺมณ- มหคฺคตจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ มหคฺคตารมฺมณา มหคฺคตา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส ยถากมฺมูปค- ญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Mahaggatārammaṇo dhammo mahaggatārammaṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—viññāṇañcāyatanaṁ paccavekkhati, nevasaññānāsaññāyatanaṁ paccavekkhati, mahaggatārammaṇaṁ iddhividhañāṇaṁ paccavekkhati, cetopariyañāṇaṁ …pe… pubbenivāsānussatiñāṇaṁ …pe… yathākammūpagañāṇaṁ …pe… anāgataṁsañāṇaṁ paccavekkhati. Mahaggatārammaṇe mahaggate khandhe aniccato …pe… vipassati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha mahaggatārammaṇo rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati. Cetopariyañāṇena mahaggatārammaṇamahaggatacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti. Mahaggatārammaṇā mahaggatā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 41.460 · ฉัฏฐสังคายนา 121.402