เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1578

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๗๘] ปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่มหัคคตารัมมณธรรม โดยอธิปติ- *ปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลกระทำทิพพจักขุให้เป็นอารมณ์อย่าง หนักแน่นแล้ว พิจารณา ทิพพโสตธาตุ ฯลฯ อิทธิวิธญาณที่เป็นปริตตารัมมณธรรม เจโตปริย- *ญาณ ปุพเพนิสวาสานุสสติญาณ ยถากัมมุปคญาณ ฯลฯ พิจารณาอนาคตังสญาณ บุคคลกระทำขันธ์ทั้งหลายที่เป็นปริตตารัมมณธรรม และมหัคคตธรรมให้เป็นอารมณ์ อย่างหนักแน่นแล้ว ย่อมยินดี เพราะกระทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่เป็น มหัคคตารัมมณธรรม ฯลฯ ทิฏฐิ เกิดขึ้น

patthana1.14:43.1 #

ปริตฺตารมฺมโณ ธมฺโม มหคฺคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อารมฺมณาธิปติ: ทิพฺพํ จกฺขุํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ ทิพฺพํ โสตธาตุํ ... ปริตฺตารมฺมณํ อิทฺธิวิธญาณํ เจโตปริยญาณํ ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ ยถากมฺมูปคญาณํ ... อนาคตํสญาณํ ปจฺจเวกฺขติ ปริตฺตารมฺมเณ มหคฺคเต ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ ตํ ครุํ กตฺวา มหคฺคตารมฺมโณ ราโค ... ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Parittārammaṇo dhammo mahaggatārammaṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. Ārammaṇādhipati—dibbaṁ cakkhuṁ garuṁ katvā paccavekkhati, dibbaṁ sotadhātuṁ …pe… parittārammaṇaṁ iddhividhañāṇaṁ …pe… cetopariyañāṇaṁ …pe… pubbenivāsānussatiñāṇaṁ …pe… yathākammūpagañāṇaṁ …pe… anāgataṁsañāṇaṁ garuṁ katvā paccavekkhati. Parittārammaṇe mahaggate khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā mahaggatārammaṇo rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

อ้างอิงพุทธชยันตี 51.646