เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 1596

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๕๙๖] ปริตตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณารัมมณธรรม โดยอุปนิสสย- *ปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลเข้าไปอาศัยศรัทธา ที่เป็นปริตตารัมมณธรรม แล้ว ยังฌานที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรมให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติให้ เกิดขึ้น บุคคลเข้าไปอาศัยศีลที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ฯลฯ ปัญญา ราคะ สุขทางกาย ฯลฯ ทุกข์ทางกาย ยังฌานที่เป็นอัปปมาณารัมมณธรรมให้เกิดขึ้น มรรค ฯลฯ อภิญญา ฯลฯ ยังสมาบัติ ให้เกิดขึ้น ศรัทธาที่เป็นปริตตารัมมณธรรม ฯลฯ สุขทางกาย เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่เป็น อัปปมาณารัมมณธรรม แก่ปัญญา โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.14:62.1 #

ปริตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อปฺปมาณารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปริตฺตารมฺมณํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อปฺปมาณารมฺมณํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปริตฺตารมฺมณํ สีลํ ... ปญฺญํ ราคํ กายิกํ สุขํ ... กายิกํ ทุกฺขํ อุปนิสฺสาย อปฺปมาณารมฺมณํ ฌานํ อุปฺปาเทติ มคฺคํ ... อภิญฺญํ ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปริตฺตารมฺมณา สทฺธา ... กายิกํ สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อปฺปมาณารมฺมณาย สทฺธาย ปญฺญาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Parittārammaṇo dhammo appamāṇārammaṇassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo—parittārammaṇaṁ saddhaṁ upanissāya appamāṇārammaṇaṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ …pe… abhiññaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti. Parittārammaṇaṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ, rāgaṁ …pe… kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ dukkhaṁ upanissāya appamāṇārammaṇaṁ jhānaṁ uppādeti, maggaṁ … abhiññaṁ … samāpattiṁ uppādeti. Parittārammaṇā saddhā …pe… kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ dukkhaṁ appamāṇārammaṇāya saddhāya …pe… paññāya upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 121.408