เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 2114

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๑๑๔] อัชฌัตตธรรม และพหิทธาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรม โดย อัตถิปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ ปุเรชาต อาหาร ที่เป็น ปุเรชาต ได้แก่ รูปายตนะที่เป็นพหิทธาธรรม และจักขุที่เป็นอัชฌัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณที่เป็นอัชฌัตตธรรม โผฏฐัพพายตนะที่เป็นพหิทธาธรรม และกายายตนะ ที่เป็นอัชฌัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณที่เป็น อัชฌัตตธรรม โดยอัตถิปัจจัย รูปายตนะ ที่เป็นพหิทธาธรรม และหทัยวัตถุที่เป็นอัชฌัตตธรรม ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะที่เป็น พหิทธาธรรม และหทัยวัตถุที่เป็นอัชฌัตตธรรมเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัชฌัตตธรรม โดยอัตถิปัจจัย ที่เป็น อาหาร ได้แก่ กวฬิงการาหารที่เป็นอัชฌัตตธรรม และพหิทธาธรรม เป็น ปัจจัยแก่กายที่เป็นอัชฌัตตธรรม โดยอัตถิปัจจัย

patthana1.21:94.1 #

อชฺฌตฺโต ธมฺโม จ พหิทฺธา ธมฺโม จ อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ปุเรชาตํ อาหารํ ฯ ปุเรชาตํ: พหิทฺธา รูปายตนญฺจ อชฺฌตฺตํ จกฺขุ จ อชฺฌตฺตสฺส จกฺขุวิญฺญาณสฺส พหิทฺธา โผฏฺฐพฺพายตนญฺจ อชฺฌตฺตํ กายายตนญฺจ อชฺฌตฺตสฺส กายวิญฺญาณสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย พหิทฺธา รูปายตนญฺจ อชฺฌตฺตํ วตฺถุ จ ... พหิทฺธา โผฏฺฐพฺพายตนญฺจ อชฺฌตฺตํ วตฺถุ จ อชฺฌตฺตานํ ขนฺธานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อาหารํ: อชฺฌตฺโต กพฬึกาโร อาหาโร จ พหิทฺธา กพฬึกาโร อาหาโร จ อชฺฌตฺตสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Ajjhatto dhammo ca bahiddhā dhammo ca ajjhattassa dhammassa atthipaccayena paccayo—purejātaṁ, āhāraṁ. Purejātaṁ—bahiddhā rūpāyatanañca ajjhattaṁ cakkhu ca ajjhattassa cakkhuviññāṇassa …pe… bahiddhā phoṭṭhabbāyatanañca ajjhattaṁ kāyāyatanañca ajjhattassa kāyaviññāṇassa atthipaccayena paccayo. Bahiddhā rūpāyatanañca ajjhattaṁ vatthu ca …pe… bahiddhā phoṭṭhabbāyatanañca ajjhattaṁ vatthu ca ajjhattānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. Āhāraṁ—ajjhatto kabaḷīkāro āhāro ca bahiddhā kabaḷīkāro āhāro ca ajjhattassa kāyassa atthipaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 41.592 · พุทธชยันตี 51.711