เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 406

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๐๖] อวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิตักกอวิจารธรรม โดยอัตถิปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต ที่เป็น สหชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิตก เป็นปัจจัย แก่จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิตก เป็นปัจจัยแก่ กฏัตตารูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย ที่เป็น ปัจฉาชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิตก เป็น ปัจจัยแก่กายนี้ ที่เกิดก่อน โดยอัตถิปัจจัย อวิตักกวิจารมัตตมูลกะ มีหัวข้อปัจจัย ๕ เหมือนกับ สหชาตปัจจัย

patthana1.7:569.1 #

อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อวิตกฺกอวิจารสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย สหชาตํ ปจฺฉาชาตํ ฯ สหชาตา: อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิกฺขเณ อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ กฏตฺตารูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปจฺฉาชาตา: อวิตกฺกวิจารมตฺตา ขนฺธา จ วิตกฺโก จ ปุเรชาตสฺส อิมสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อวิตกฺกวิจารมตฺตมูลกา ปญฺจ ปญฺหา อวเสสา สหชาตปจฺจยสทิสา ฯ✎ ร่าง

Avitakkavicāramatto dhammo avitakkaavicārassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. Sahajātā—avitakkavicāramattā khandhā vicārassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Vitakko cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe avitakkavicāramattā khandhā vicārassa kaṭattā ca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; vitakko kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā—avitakkavicāramattā khandhā ca vitakko ca purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo.

อ้างอิงพุทธชยันตี 50.468

patthana1.7:570.1 #

—

(Avitakkavicāramattamūlakā pañca pañhā. Avasesā sahajātapaccayasadisā.)