เล่ม ๔๑ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๒ ข้อ 719

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๑๙] เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่ภาวนายปหาตัพพ- *ธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต ที่เป็น อารัมมณปุเรชาต ได้แก่ บุคคลย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลินยิ่งซึ่งจักขุ เพราะ ปรารภจักขุนั้น ราคะที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น อุทธัจจะ เกิดขึ้น โทมนัสที่เป็น ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น โสตะ ฯลฯ กาย รูป ฯลฯ โผฏฐัพพะ ฯลฯ บุคคลย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลิน ยิ่งซึ่งหทัยวัตถุ เพราะปรารภโสตะเป็นต้นนั้น ราคะที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น อุทธัจจะ เกิดขึ้น โทมนัสที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ที่เป็น วัตถุปุเรชาต ได้แก่ หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นภาวนาย- *ปหาตัพพธรรม โดยปุเรชาตปัจจัย

patthana1.9:211.1 #

เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺโพ ธมฺโม ภาวนาย- ปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ อารมฺมณปุเรชาตํ: จกฺขุํ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ ภาวนายปหาตพฺโพ ราโค อุปฺปชฺชติ อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ ภาวนายปหาตพฺพํ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ โสตํ ... กายํ รูเป ... โผฏฺฐพฺเพ ... วตฺถุํ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ ภาวนายปหาตพฺโพ ราโค อุปฺปชฺชติ อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ ภาวนายปหาตพฺพํ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ฯ วตฺถุปุเรชาตํ: วตฺถุ ภาวนายปหาตพฺพานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Nevadassanena nabhāvanāya pahātabbo dhammo bhāvanāya pahātabbassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. Ārammaṇapurejātaṁ—cakkhuṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha bhāvanāya pahātabbo rāgo uppajjati … uddhaccaṁ uppajjati … bhāvanāya pahātabbaṁ domanassaṁ uppajjati, sotaṁ …pe… kāyaṁ … rūpe …pe… phoṭṭhabbe … vatthuṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha bhāvanāya pahātabbo rāgo uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, bhāvanāya pahātabbaṁ domanassaṁ uppajjati. Vatthupurejātaṁ—vatthu bhāvanāya pahātabbānaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo.