เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๐๔] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยธรรม
ที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ อโทสะอโมหะ อาศัย อโลภะ
โมหะ อาศัย โลภะ
ในปฏิสนธิขณะ อโทสะอโมหะ อาศัย อโลภะ
ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้ง
เหตุธรรมและสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยเหตุธรรม ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมเป็นที่ทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม
แต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ อโทสะอโมหะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยอโลภะ
โมหะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยโลภะ
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุก-
*ธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม ขันธ์ ๒
ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม
แต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ เหตุธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม
แต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และเหตุธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่
เหตุธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม
และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ อโทสะอโมหะ อาศัยอโลภะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย
โมหะ อาศัยโลภะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม
และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม และ
เหตุธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม และธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม
แต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรมและธรรม
ที่เป็นสเหตุกธรรมแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือขันธ์ ๓ และอโทสะอโมหะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสเหตุกธรรมแต่
ไม่ใช่เหตุธรรม และอโลภะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
▴ ย่อ
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อโลภํ ปฏิจฺจ อโทโส อโมโห ฯ
จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ โลภํ ปฏิจฺจ โมโห ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ อโลภํ ปฏิจฺจ อโทโส อโมโห ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโกเจวนจเหตุ ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา
ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—hetuṁ paṭicca sampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe….
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ
สเหตุโกเจวนจเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา:
อโลภํ ปฏิจฺจ อโทโส อโมโห สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ จกฺกํ
พนฺธิตพฺพํ ฯ โลภํ ปฏิจฺจ โมโห สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ จกฺกํ
พนฺธิตพฺพํ ฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—alobhaṁ paṭicca adoso amoho sampayuttakā ca khandhā (cakkaṁ). Lobhaṁ paṭicca moho sampayuttakā ca khandhā (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง สยามรัฐ 42.67
สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโกเจวนจเหตุ
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สเหตุกญฺจนจเหตุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ
ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.66
สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ
ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:
สเหตุเกเจวนจเหตู ขนฺเธ ปฏิจฺจ เหตุ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetuke ceva na ca hetū khandhe paṭicca hetū; paṭisandhikkhaṇe …pe….
สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ สเหตุโกเจวนจเหตุ
จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ เอกํ ขนฺธํ
ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เหตุ จ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā hetu ca …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง พุทธชยันตี 51.774
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ สเหตุกญฺเจวนจเหตุญฺจ ธมฺมํ
ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อโลภญฺจ
สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ อโทโส อโมโห ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ
โลภญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ โมโห ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati hetupaccayā—alobhañca sampayuttake ca khandhe paṭicca adoso amoho (cakkaṁ). Lobhañca sampayuttake ca khandhe paṭicca moho (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe …pe….
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ สเหตุกญฺเจวนจเหตุญฺจ
ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโกเจวนจเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:
สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ เอกํ ขนฺธญฺจ เหตุญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา
เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ✎ ร่าง
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhañca hetuñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ สเหตุกญฺเจวนจเหตุญฺจ
ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ สเหตุโกเจวนจเหตุ จ ธมฺมา
อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ เอกํ ขนฺธญฺจ
อโลภญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา อโทโส อโมโห จ เทฺว ขนฺเธ ...
ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā— sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhañca alobhañca paṭicca tayo khandhā adoso amoho ca …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง สยามรัฐ 42.68
—
(Saṅkhittaṁ. Evaṁ vitthāretabbaṁ.)