เล่ม ๔๒ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๓ ข้อ 261

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๖๑] รูปีธรรม อาศัยรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ เหมือนกับปฏิจจวาร อรูปีธรรม อาศัยอรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ปฏิสนธิ รูปีธรรม และอรูปีธรรม อาศัยรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย ปฏิสนธิ หัวข้อปัจจัยที่เหลือนอกนั้น พึงจำแนกเป็น ปวัตติ ปฏิสนธิ อย่างนี้

patthana2.2:230.1 #

รูปึ ธมฺมํ ปจฺจยา รูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ มหาภูตํ ... ปฏิจฺจสทิสํ ฯ✎ ร่าง

Rūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī dhammo uppajjati hetupaccayā—ekaṁ mahābhūtaṁ …pe…. (Paṭiccasadisaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 42.144 · ฉัฏฐสังคายนา 122.150

patthana2.2:231.1 #

รูปึ ธมฺมํ ปจฺจยา อรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา อรูปิโน ขนฺธา ปฏิสนฺธิ ฯ✎ ร่าง

Rūpiṁ dhammaṁ paccayā arūpī dhammo uppajjati hetupaccayā—vatthuṁ paccayā arūpino khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe….

patthana2.2:232.1 #

รูปึ ธมฺมํ ปจฺจยา รูปี จ อรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา อรูปิโน ขนฺธา มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิ ฯ เอวํ อวเสสา ปญฺหา ปวตฺติ ปฏิสนฺธิ วิภชฺชิตพฺพา ฯ✎ ร่าง

Rūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī ca arūpī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—vatthuṁ paccayā arūpino khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Evaṁ avasesā pañhā, pavattipaṭisandhi vibhajitabbā.)

อ้างอิงพุทธชยันตี 51.811