เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๕๖] อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
คือ กามาสวะ เป็นปัจจัยแก่ทิฏฐาสวะ โดยอัตถิปัจจัย
อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ อาสวธรรมทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์
และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่อาสวธรรมทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่กายนี้ ที่
เกิดก่อน โดยอัตถิปัจจัย
อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม
โดยอัตถิปัจจัย
คือ กามาสวะ เป็นปัจจัยแก่ทิฏฐาสวะ แก่อวิชชาสวะ แก่สัมปยุตต-
*ขันธ์ และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม โดย
อัตถิปัจจัย
มี ๕ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทรีย์
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓
ตลอดถึงอสัญญสัตว์
ที่เป็นปุเรชาต ได้แก่ จักขุ ฯลฯ หทัยวัตถุ โดยความเป็นของไม่เที่ยง
ฯลฯ โทมนัส เกิดขึ้น
บุคคลเห็นรูปด้วยทิพพจักขุ ฟังเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ
รูปายตนะ เป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณ โผฏฐัพพายตนะ เป็นปัจจัยแก่
กายวิญญาณ หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่อาสวธรรม โดย
อัตถิปัจจัย
ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัย
แก่กายนี้ ที่เกิดก่อน โดยอัตถิปัจจัย กวฬิงการาหาร เป็นปัจจัยแก่กายนี้
โดยอัตถิปัจจัย รูปชีวิตินทรีย์ เป็นปัจจัยแก่กฏัตตารูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่
อาสวธรรมทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
ที่เป็นปุเรชาต ได้แก่ จักขุ ฯลฯ บุคคลกระทำหทัยวัตถุให้หนักแน่น
แล้ว ย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลินยิ่ง ซึ่งหทัยวัตถุ เพราะปรารภความยินดีนั้น
อาสวธรรมทั้งหลาย เกิดขึ้น หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรมทั้งหลาย
โดยอัตถิปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่
อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓
อาสวธรรม และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย ขันธ์ ๒ ฯลฯ
อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม โดย
อัตถิปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ กามาสวะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่
อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อวิชชาสวะ โดยอัตถิปัจจัย
กามาสวะ และหทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ทิฏฐาสวะ แก่อวิชชาสวะ
โดยอัตถิปัจจัย
อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่
อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
มี ๕ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทรีย์
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่อาสวธรรม และอาสวธรรม
ทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ อาสวธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย เป็นปัจจัย
แก่จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
อาสวธรรมทั้งหลาย และหทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่
อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่ อาสวธรรมทั้งหลาย และกวฬิงการาหาร เป็น
ปัจจัยแก่กายนี้ โดยอัตถิปัจจัย
ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่ อาสวธรรมทั้งหลาย และรูปชีวิตินทรีย์ เป็น
ปัจจัยแก่กฏัตตารูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวธรรม และ
ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม โดยอัตถิปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่อาสวธรรม และกามาสวะ เป็น
ปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดย
อัตถิปัจจัย ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ กามาสวะ และหทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ทิฏฐาสวะ
อวิชชาสวะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย
▴ ย่อ
อาสโว ธมฺโม อาสวสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย: กามาสโว ทิฏฺฐาสวสฺส อวิชฺชาสวสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ จกฺกํ ฯ✎ ร่าง
Āsavo dhammo āsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo—kāmāsavo diṭṭhāsavassa avijjāsavassa atthipaccayena paccayo. (Cakkaṁ.)
อาสโว ธมฺโม โนอาสวสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตํ ปจฺฉาชาตํ ฯ สหชาตา: อาสวา
สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ ปจฺฉาชาตา: อาสวา ปุเรชาตสฺส อิมสฺส กายสฺส
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Āsavo dhammo noāsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. Sahajātā —āsavā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā —āsavā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.205
อาสโว ธมฺโม อาสวสฺส จ โนอาสวสฺส จ
ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: กามาสโว ทิฏฺฐาสวสฺส
อวิชฺชาสวสฺส สมฺปยุตฺตกานญฺจ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Āsavo dhammo āsavassa ca noāsavassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo— kāmāsavo diṭṭhāsavassa avijjāsavassa sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. (Cakkaṁ.)
อ้างอิง สยามรัฐ 42.193
โนอาสโว ธมฺโม โนอาสวสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ปจฺฉาชาตํ อาหารํ อินฺทฺริยํ ฯ สหชาโต:
โนอาสโว เอโก ขนฺโธ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ ยาว อสญฺญสตฺตา ฯ
ปุเรชาตํ: จกฺขุํ ... วตฺถุํ อนิจฺจโต ... โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ทิพฺเพน
จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ รูปายตนํ
จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส จกฺขายตนํ
จกฺขุวิญฺญาณสฺส กายายตนํ กายวิญฺญาณสฺส วตฺถุ โนอาสวานํ
ขนฺธานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปจฺฉาชาตา: โนอาสวา ขนฺธา
ปุเรชาตสฺส อิมสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย กพฬึกาโร
อาหาโร อิมสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย รูปชีวิตินฺทฺริยํ
กฏตฺตารูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Noāsavo dhammo noāsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. Sahajāto —noāsavo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ …pe… (yāva asaññasattā). Purejātaṁ —cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu noāsavānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā —noāsavā khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Kabaḷīkāro āhāro —imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Rūpajīvitindriyaṁ —kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.
โนอาสโว ธมฺโม อาสวสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ฯ สหชาตา: โนอาสวา ขนฺธา อาสวานํ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปุเรชาตํ: จกฺขุํ ... วตฺถุํ อสฺสาเทติ
อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ อาสวา อุปฺปชฺชนฺติ วตฺถุ อาสวานํ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Noāsavo dhammo āsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. Sahajātā —noāsavā khandhā āsavānaṁ atthipaccayena paccayo. Purejātaṁ —cakkhuṁ …pe… vatthuṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha āsavā uppajjanti, vatthu āsavānaṁ atthipaccayena paccayo.
อ้างอิง พุทธชยันตี 51.832
โนอาสโว ธมฺโม อาสวสฺส จ
โนอาสวสฺส จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ฯ
สหชาโต: โนอาสโว เอโก ขนฺโธ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ อาสวานญฺจ
จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย เทฺว ขนฺธา ... ฯ
จกฺกํ ฯ✎ ร่าง
Noāsavo dhammo āsavassa ca noāsavassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ. Sahajāto —noāsavo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ āsavānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā …pe…. (Cakkaṁ.)
อาสโว จ โนอาสโว จ ธมฺมา อาสวสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ฯ สหชาโต: กามาสโว จ
โนอาสวา สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ทิฏฺฐาสวสฺส อวิชฺชาสวสฺส
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ จกฺกํ ฯ กามาสโว จ วตฺถุ จ ทิฏฺฐาสวสฺส
อวิชฺชาสวสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Āsavo ca noāsavo ca dhammā āsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ. Sahajāto —kāmāsavo ca sampayuttakā ca khandhā diṭṭhāsavassa avijjāsavassa atthipaccayena paccayo (cakkaṁ). Kāmāsavo ca vatthu ca diṭṭhāsavassa avijjāsavassa atthipaccayena paccayo. (Cakkaṁ.)
อ้างอิง สยามรัฐ 42.194 · ฉัฏฐสังคายนา 122.206
อาสโว จ โนอาสโว จ ธมฺมา โนอาสวสฺส ธมฺมสฺส
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ปจฺฉาชาตํ อาหารํ
อินฺทฺริยํ ฯ สหชาโต: โนอาสโว เอโก ขนฺโธ จ อาสวา จ ติณฺณนฺนํ
ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย
สหชาตา อาสวา จ มหาภูตา จ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย อาสวา จ วตฺถุ จ โนอาสวานํ ขนฺธานํ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปจฺฉาชาตา: อาสวา จ กพฬึกาโร
อาหาโร จ อิมสฺส กายสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ปจฺฉาชาตา:
อาสวา จ รูปชีวิตินฺทฺริยญฺจ กฏตฺตารูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Āsavo ca noāsavo ca dhammā noāsavassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. Sahajāto —noāsavo eko khandho ca āsavā ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Sahajātā —āsavā mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; āsavā ca vatthu ca noāsavānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā —āsavā ca kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Pacchājātā —āsavā ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.
อาสโว จ โนอาสโว จ ธมฺมา อาสวสฺส จ โนอาสวสฺส
จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตํ ปุเรชาตํ ฯ สหชาโต:
โนอาสโว เอโก ขนฺโธ จ กามาสโว จ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ ทิฏฺฐาสวสฺส
อวิชฺชาสวสฺส จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย
เทฺว ขนฺเธ ... ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ สหชาโต: กามาสโว จ วตฺถุ จ
ทิฏฺฐาสวสฺส อวิชฺชาสวสฺส สมฺปยุตฺตกานญฺจ ขนฺธานํ อตฺถิปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Āsavo ca noāsavo ca dhammā āsavassa ca noāsavassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. Sahajāto —noāsavo eko khandho ca kāmāsavo ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ diṭṭhāsavassa avijjāsavassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe… (cakkaṁ). Sahajāto —kāmāsavo ca vatthu ca diṭṭhāsavassa avijjāsavassa sampayuttakānañca khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. (Cakkaṁ.)