เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๓๘๕] อาสวสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวสัมปยุตตธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม ขันธ์ทั้งหลาย
ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น
อาสวสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสววิปปยุตตธรรม โดยอารัมมณ-
*ปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม ขันธ์ทั้งหลาย
ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม และ โมหะ เกิดขึ้น
อาสวสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวสัมปยุตตธรรม และอาสว-
*วิปปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม ขันธ์ทั้งหลาย
ที่สหรคตด้วยโทมนัส ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ
เกิดขึ้น
อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสววิปปยุตตธรรม โดยอารัมมณ-
*ปัจจัย
คือ บุคคลให้ทาน ฯลฯ ศีล ฯลฯ อุโบสถกรรม ฯลฯ แล้ว พิจารณา
ซึ่งกุศลกรรมนั้น
บุคคลพิจารณากุศลธรรมทั้งหลาย ที่เคยสั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน
จากฌาน ฯลฯ
พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรคแล้ว พิจารณามรรค ฯลฯ ผล ฯลฯ
นิพพาน ฯลฯ
นิพพาน เป็นปัจจัยแก่โคตรภู แก่โวทาน แก่มรรค แก่ผล แก่อาวัชชนะ
โดยอารัมมณปัจจัย
พระอริยะทั้งหลายพิจารณากิเลสที่ละแล้ว ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม
พิจารณากิเลสทั้งหลายที่ข่มแล้ว ในกาลก่อน ฯลฯ
จักขุ ฯลฯ หทัยวัตถุ ฯลฯ พิจารณาเห็นขันธ์ทั้งหลายที่เป็น
อาสววิปปยุตตธรรม โดยความเป็นของไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ โดยความเป็น
อนัตตาในที่นี้ ความยินดีไม่มี
บุคคลเห็นรูปด้วยทิพพจักขุ ฟังเสียงด้วยทิพพโสตธาตุ
บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้พร้อมเพรียงด้วยจิต ที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม โดย
เจโตปริยญาณ
อากาสานัญจายตนะ เป็นปัจจัยแก่วิญญาณัญจายตนะ อากิญจัญญายตนะ
เป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะ รูปายตนะ เป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณ
โผฏฐัพพายตนะ เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณ
ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ อิทธิวิธญาณ แก่
เจโตปริยญาณ แก่ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ แก่ยถากัมมุปคญาณ แก่
อนาคตังสญาณ แก่อาวัชชนะ แก่โมหะ โดยอารัมมณปัจจัย
อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณ-
*ปัจจัย
คือ ทาน ฯลฯ ศีล ฯลฯ บุคคลกระทำอุโบสถกรรมแล้ว ย่อมยินดี
ย่อมเพลิดเพลินยิ่งซึ่งกุศลกรรมนั้น เพราะปรารภความยินดีนั้น ราคะ เกิดขึ้น
ทิฏฐิ เกิดขึ้น วิจิกิจฉา ฯลฯ อุทธัจจะ ฯลฯ โทมนัส เกิดขึ้น
กุศลกรรมทั้งหลาย ที่เคยสั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน ฯลฯ
ออกจากฌานแล้ว พิจารณาฌาน ฯลฯ
จักขุ ฯลฯ หทัยวัตถุ ฯลฯ บุคคลย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลินยิ่งซึ่ง
ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม เพราะปรารภความยินดีนั้น ราคะ ฯลฯ
ทิฏฐิ โทมนัส วิจิกิจฉา ฯลฯ อุทธัจจะ เกิดขึ้น
อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสวสัมปยุตตธรรม และอาสววิปป-
*ยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
คือ จักขุ ฯลฯ หทัยวัตถุ ฯลฯ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็น
อาสววอิปปยุตตธรรม ขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยโทมนัส ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา
ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ เกิดขึ้น
อาสวสัมปยุตตธรรม และ อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่
อาสวสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยโทมนัส ที่สหรคตด้วย
วิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสวสัมปยุตต-
*ธรรม เกิดขึ้น
อาสวสัมปยุตตธรรม และ อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสว-
*วิปปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยโทมนัส ที่สหรคตด้วย
วิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสววิปปยุตต-
*ธรรม และ โมหะ เกิดขึ้น
อาสวสัมปยุตตธรรม และ อาสววิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อาสว-
*สัมปยุตตธรรม และอาสววิปปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยโทมนัส ที่สหรคตด้วย
วิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ ขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยโทมนัส
ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ เกิดขึ้น
▴ ย่อ
อาสวสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อาสวสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อาสวสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ อารพฺภ
อาสวสมฺปยุตฺตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto dhammo āsavasampayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo— āsavasampayutte khandhe ārabbha āsavasampayuttakā khandhā uppajjanti.
อ้างอิง สยามรัฐ 42.213
อาสวสมฺปยุตฺโต ธมฺโม
อาสววิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย:
อาสวสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ อารพฺภ อาสววิปฺปยุตฺตา ขนฺธา จ โมโห
จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto dhammo āsavavippayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo— āsavasampayutte khandhe ārabbha āsavavippayuttā khandhā ca moho ca uppajjanti.
อาสวสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อาสวสมฺปยุตฺตสฺส จ
อาสววิปฺปยุตฺตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย:
อาสวสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ อารพฺภ โทมนสฺสสหคตา วิจิกิจฺฉาสหคตา
อุทฺธจฺจสหคตา ขนฺธา จ โมโห จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto dhammo āsavasampayuttassa ca āsavavippayuttassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—āsavasampayutte khandhe ārabbha domanassasahagatā vicikicchāsahagatā uddhaccasahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.
อาสววิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อาสววิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ทานํ ... สีลํ ... อุโปสถกมฺมํ ... ตํ
ปจฺจเวกฺขติ ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ ... ฌานา ... อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา
มคฺคํ ... ผลํ ... นิพฺพานํ ... นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส
ผลสฺส อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อริยา อาสววิปฺปยุตฺเต
ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ ปุพฺเพ ...
จกฺขุํ ... วตฺถุํ ... อาสววิปฺปยุตฺเต ขนฺเธ อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต
วิปสฺสติ ฯ อิธ อสฺสาทนา นตฺถิ ฯ ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย
โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ เจโตปริยญาเณน อาสววิปฺปยุตฺตจิตฺตสมงฺคิสฺส
จิตฺตํ ชานาติ อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส
อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส รูปายตนํ
จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส อาสววิปฺปยุตฺตา
ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส
ยถากมฺมูปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส อาวชฺชนาย โมหสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง
Āsavavippayutto dhammo āsavavippayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo— dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati; pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā …pe… ariyā maggaṁ …pe… phalaṁ …pe… nibbānaṁ …pe… nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā āsavavippayutte pahīne kilese paccavekkhanti; vikkhambhite …pe… pubbe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ āsavavippayutte khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati. (Idha assādanā natthi) Dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Cetopariyañāṇena āsavavippayuttacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, ākāsānañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanassa …pe… ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa …pe… rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… āsavavippayuttā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya mohassa ārammaṇapaccayena paccayo.
อ้างอิง สยามรัฐ 42.214 · ฉัฏฐสังคายนา 122.226
อาสววิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อาสวสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ทานํ ... สีลํ ... อุโปสถกมฺมํ กตฺวา
ตํ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ
วิจิกิจฺฉา ... อุทฺธจฺจํ ... โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ ...
ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา ฌานํ ... จกฺขุํ ... วตฺถุํ ... อาสววิปฺปยุตฺเต ขนฺเธ
อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ ราโค ... ทิฏฺฐิ โทมนสฺสํ วิจิกิจฺฉา ...
อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง
Āsavavippayutto dhammo āsavasampayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo— dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… uddhaccaṁ …pe… domanassaṁ uppajjati; pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ āsavavippayutte khandhe assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo …pe… diṭṭhi … domanassaṁ … vicikicchā … uddhaccaṁ uppajjati.
อ้างอิง พุทธชยันตี 51.841
อาสววิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อาสวสมฺปยุตฺตสฺส จ
อาสววิปฺปยุตฺตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: จกฺขุํ
... วตฺถุํ ... อาสววิปฺปยุตฺเต ขนฺเธ อารพฺภ โทมนสฺสสหคตา
วิจิกิจฺฉาสหคตา อุทฺธจฺจสหคตา ขนฺธา จ โมโห จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavavippayutto dhammo āsavasampayuttassa ca āsavavippayuttassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ āsavavippayutte khandhe ārabbha domanassasahagatā vicikicchāsahagatā uddhaccasahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.
อาสวสมฺปยุตฺโต จ อาสววิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา
อาสวสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย:
โทมนสฺสสหคเต วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ
โมหญฺจ อารพฺภ อาสวสมฺปยุตฺตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto ca āsavavippayutto ca dhammā āsavasampayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—domanassasahagate vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca mohañca ārabbha āsavasampayuttā khandhā uppajjanti.
อาสวสมฺปยุตฺโต จ อาสววิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา
อาสววิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย:
โทมนสฺสสหคเต วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ
โมหญฺจ อารพฺภ อาสววิปฺปยุตฺตา ขนฺธา จ
โมโห จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto ca āsavavippayutto ca dhammā āsavavippayuttassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—domanassasahagate vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca mohañca ārabbha āsavavippayuttā khandhā ca moho ca uppajjanti.
อ้างอิง สยามรัฐ 42.215 · ฉัฏฐสังคายนา 122.227
อาสวสมฺปยุตฺโต จ อาสววิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา
อาสวสมฺปยุตฺตสฺส จ อาสววิปฺปยุตฺตสฺส จ ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: โทมนสฺสสหคเต วิจิกิจฺฉาสหคเต
อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ โมหญฺจ อารพฺภ โทมนสฺสสหคตา
วิจิกิจฺฉาสหคตา อุทฺธจฺจสหคตา ขนฺธา จ โมโห จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง
Āsavasampayutto ca āsavavippayutto ca dhammā āsavasampayuttassa ca āsavavippayuttassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—domanassasahagate vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca mohañca ārabbha domanassasahagatā vicikicchāsahagatā uddhaccasahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.