เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๔๕๔] สัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชนสัมปยุตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร
สัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ตลอดถึงปฏิสนธิ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม
อาศัยหทัยวัตถุ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะ
ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ โมหะ ที่สหรคต
ด้วยอุทธัจจะ อาศัยหทัยวัตถุ
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ
สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยโมหะ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม และสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชน
วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และ โมหะ อาศัย
หทัยวัตถุ
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชนสัมปยุตตธรรม และ
สัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม และ
หทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ
และ โมหะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
สัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยสัญโญชนสัมปยุตตธรรม และสัญโญชน
วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วย
อุทธัจจะ และหทัยวัตถุ
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม และสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัย
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม และสัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
อารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และ โมหะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ
และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
▴ ย่อ
สญฺโญชนสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ตีณิ ปฏิจฺจสทิสา ฯ✎ ร่าง
Saññojanasampayuttaṁ dhammaṁ paccayā saññojanasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisā.)
สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชนวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ยาว ปฏิสนฺธิ วตฺถุํ ปจฺจยา
สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตา ขนฺธา จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ
กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตา
ขนฺธา วตฺถุํ ปจฺจยา อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ✎ ร่าง
Saññojanavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā saññojanavippayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā (yāva paṭisandhi), vatthuṁ paccayā saññojanavippayuttā khandhā, cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā saññojanavippayuttā khandhā, vatthuṁ paccayā uddhaccasahagato moho.
อ้างอิง พุทธชยันตี 51.862
สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนสมฺปยุตฺตา
ขนฺธา อุทฺธจฺจสหคตํ โมหํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Saññojanavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā saññojanasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—vatthuṁ paccayā saññojanasampayuttakā khandhā, uddhaccasahagataṁ mohaṁ paccayā sampayuttakā khandhā.
สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต จ
สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต จ สญฺโญชนวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
อารมฺมณปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา อุทฺธจฺจสหคตา ขนฺธา จ โมโห จ ฯ✎ ร่าง
Saññojanavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā saññojanasampayutto ca saññojanavippayutto ca dhammā uppajjanti ārammaṇapaccayā—vatthuṁ paccayā uddhaccasahagatā khandhā ca moho ca.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.279
สญฺโญชนสมฺปยุตฺตญฺจ สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตญฺจ
ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา:
สญฺโญชนสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา เทฺว
ขนฺเธ ... อุทฺธจฺจสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ โมหญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา
เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Saññojanasampayuttañca saññojanavippayuttañca dhammaṁ paccayā saññojanasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—saññojanasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… uddhaccasahagataṁ ekaṁ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….
สญฺโญชนสมฺปยุตฺตญฺจ สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ
ปจฺจยา สญฺโญชนวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา:
อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ✎ ร่าง
Saññojanasampayuttañca saññojanavippayuttañca dhammaṁ paccayā saññojanavippayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā uddhaccasahagato moho.
อ้างอิง สยามรัฐ 42.263
สญฺโญชนสมฺปยุตฺตญฺจ สญฺโญชนวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา
สญฺโญชนสมฺปยุตฺโต จ สญฺโญชนวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
อารมฺมณปจฺจยา: อุทฺธจฺจสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา
ตโย ขนฺธา โมโห จ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Saññojanasampayuttañca saññojanavippayuttañca dhammaṁ paccayā saññojanasampayutto ca saññojanavippayutto ca dhammā uppajjanti ārammaṇapaccayā—uddhaccasahagataṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā moho ca …pe… dve khandhe …pe….