เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑] สารัมมณธรรม อาศัยสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ฯลฯ ใน
ปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อนารัมมณธรรม อาศัยสารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น ใน
ปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
สารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม อาศัยอารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสารัมมณธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อนารัมมณธรรม อาศัยอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป
ทั้งหลาย เกิดขึ้น
สารัมมณธรรม อาศัยอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยหทัยวัตถุ
สารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม อาศัยอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยหทัยวัตถุ กฏัตตารูป
อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย
สารัมมณธรรม อาศัยสารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสารัมมณธรรมและหทัยวัตถุ
ขันธ์ ๒ ฯลฯ
อนารัมมณธรรม อาศัยสารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสารัมมณธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
สารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม อาศัยสารัมมณธรรม และอนารัมมณธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสารัมมณธรรม และหทัยวัตถุ
ขันธ์ ๒ ฯลฯ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสารัมมณธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย
▴ ย่อ
สารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ
... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ สารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สารมฺมเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺต-
สมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ สารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ
สารมฺมโณ จ อนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา:
สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ
เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ
{๑.๑} อนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ มหาภูตํ ฯเปฯ มหาภูเต ปฏิจฺจ
จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ อนารมฺมณํ ธมฺมํ
ปฏิจฺจ สารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ
วตฺถุํ ปฏิจฺจ สารมฺมณา ขนฺธา ฯ อนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ
สารมฺมโณ จ อนารมฺมโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา:
ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ สารมฺมณา ขนฺธา มหาภูเต ปฏิจฺจ
กฏตฺตารูปํ ฯ
{๑.๒} สารมฺมณญฺจ อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สารมฺมโณ
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ สารมฺมณํ เอกํ
ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Sārammaṇañca anārammaṇañca dhammaṁ paṭicca sārammaṇo dhammo uppajjati hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe sārammaṇaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe….
สารมฺมณญฺจ อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนารมฺมโณ ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สารมฺมเณ ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ
จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ✎ ร่าง
Sārammaṇañca anārammaṇañca dhammaṁ paṭicca anārammaṇo dhammo uppajjati hetupaccayā—sārammaṇe khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
สารมฺมณญฺจ
อนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สารมฺมโณ จ อนารมฺมโณ จ ธมฺมา
อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ สารมฺมณํ เอกํ ขนฺธญฺจ
วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... สารมฺมเณ ขนฺเธ จ
มหาภูเต จ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Sārammaṇañca anārammaṇañca dhammaṁ paṭicca sārammaṇo ca anārammaṇo ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe sārammaṇaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… sārammaṇe khandhe ca mahābhūte ca paṭicca kaṭattārūpaṁ.
—
Sārammaṇaṁ dhammaṁ paṭicca sārammaṇo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— sārammaṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
—
Anārammaṇaṁ dhammaṁ paṭicca sārammaṇo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— paṭisandhikkhaṇe vatthuṁ paṭicca sārammaṇā khandhā.
—
Sārammaṇañca anārammaṇañca dhammaṁ paṭicca sārammaṇo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—paṭisandhikkhaṇe sārammaṇaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… (Saṅkhittaṁ.)
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.457
—
Hetuyā nava, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā pañca, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte nava, aññamaññe cha, nissaye nava, upanissaye tīṇi, purejāte ekaṁ, āsevane ekaṁ, kamme nava, vipāke nava, āhāre nava, indriye nava, jhāne nava, magge nava, sampayutte tīṇi, vippayutte nava, atthiyā nava, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate nava.
อ้างอิง สยามรัฐ 43.3
—
2.10.1.1.2. Paccayapaccanīya
—
Sārammaṇaṁ dhammaṁ paṭicca sārammaṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ sārammaṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
—
Sārammaṇaṁ dhammaṁ paṭicca anārammaṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetuke sārammaṇe khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe….
—
Sārammaṇaṁ dhammaṁ paṭicca sārammaṇo ca anārammaṇo ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā—ahetukaṁ sārammaṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.458