เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๑๖] จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ ใน
ปฏิสนธิ ฯลฯ
จิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
จิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม
ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ.
จิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย ในปฏิสนธิขณะ
มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.
จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ.
จิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ
กฏัตตารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.
จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และหทัยวัตถุ
ขันธ์ ๒ ฯลฯ
จิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และมหาภูตรูป
ทั้งหลาย
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และ
มหาภูตรูปทั้งหลาย.
จิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม และ
จิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และหทัยวัตถุ
ขันธ์ ๒ ฯลฯ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.
▴ ย่อ
จิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว
ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ เอโก ขนฺโธ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— cittasampayuttaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā, dve khandhe paṭicca eko khandho; paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.523
จิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: จิตฺตสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittavippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— cittasampayutte khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
อ้างอิง สยามรัฐ 43.67
จิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต
จ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: จิตฺต-
สมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ
รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittasampayutto ca cittavippayutto ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—cittasampayuttaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ
รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ
อุปาทารูปํ ฯ✎ ร่าง
Cittavippayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittavippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.524
จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺตกา
ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Cittavippayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— paṭisandhikkhaṇe vatthuṁ paṭicca cittasampayuttakā khandhā.
จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต จ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต
จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ
จิตฺตสมฺปยุตฺตกา ขนฺธา มหาภูเต ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Cittavippayuttaṁ dhammaṁ paṭicca cittasampayutto ca cittavippayutto ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe vatthuṁ paṭicca cittasampayuttakā khandhā, mahābhūte paṭicca kaṭattārūpaṁ.
จิตฺตสมฺปยุตฺตญฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ
จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ
จิตฺตสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา
เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttañca cittavippayuttañca dhammaṁ paṭicca cittasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe cittasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paṭicca dve khandhā, dve khandhe ca …pe….
จิตฺตสมฺปยุตฺตญฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ
ปฏิจฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺต-
สมฺปยุตฺเต ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ
ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ
กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttañca cittavippayuttañca dhammaṁ paṭicca cittavippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—cittasampayutte khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe cittasampayutte khandhe ca mahābhūte ca paṭicca kaṭattārūpaṁ.
จิตฺตสมฺปยุตฺตญฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ
ปฏิจฺจ จิตฺตสมฺปยุตฺโต จ จิตฺตวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ
ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... จิตฺตสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ จ
มหาภูเต จ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ ฯ✎ ร่าง
Cittasampayuttañca cittavippayuttañca dhammaṁ paṭicca cittasampayutto ca cittavippayutto ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—paṭisandhikkhaṇe cittasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paṭicca dve khandhā, dve khandhe ca …pe… cittasampayutte khandhe ca mahābhūte ca paṭicca kaṭattārūpaṁ.
อ้างอิง สยามรัฐ 43.68