เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 125

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๒๕] จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร. จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ กายายตนะ ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ปฏิสนธิ. จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยจิตตสัมปยุตตธรรม และจิตตวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ อารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณ และจักขายตนะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณ ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสัมปยุตตธรรม และ หทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ.

patthana2.10:383.1 #

จิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: เอกํ ปฏิจฺจสทิสํ ฯ✎ ร่าง

Cittasampayuttaṁ dhammaṁ paccayā cittasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … ekaṁ. (Paṭiccasadisaṁ.)

patthana2.10:384.1 #

จิตฺตวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณสหคตา ขนฺธา กายายตนํ ... วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ปฏิสนฺธิ ฯ✎ ร่าง

Cittavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā cittasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇasahagatā khandhā …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇasahagatā khandhā …pe… vatthuṁ paccayā cittasampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe….

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 122.529

patthana2.10:385.1 #

จิตฺตสมฺปยุตฺตญฺจ จิตฺตวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: จกฺขุวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จกฺขายตนญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... กายวิญฺญาณสหคตํ ... จิตฺต- สมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ สงฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Cittasampayuttañca cittavippayuttañca dhammaṁ paccayā cittasampayutto dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—cakkhuviññāṇasahagataṁ ekaṁ khandhañca cakkhāyatanañca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe… kāyaviññāṇasahagataṁ ekaṁ khandhañca kāyāyatanañca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe… cittasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… (Saṅkhittaṁ.)