เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 191

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๙๑] จิตตสหภูธรรม อาศัยจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และ จิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น จิตตสหภูธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทัธจจะ อาศัย ขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทัธจจะ. พึงทำหัวข้อปัจจัยทั้ง ๙ ข้อดังกล่าวมา พึงกำหนดคำว่า อเหตุกะในอนุโลม ท่าน จำแนกไว้อย่างใด พึงทำอย่างนั้น โมหะ มี ๓ นัย ในจิตตสมุฏฐานทุกะ ท่านจำแนกไว้อย่าง ใด พึงทำอย่างนั้น.

patthana2.10:604.1 #

จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: อเหตุกํ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ เอวํ นวปิ ปญฺหา กาตพฺพา อเหตุกนฺติ นิยาเมตพฺพํ ยถา อนุโลเม ลพฺภติ เอวํ กาตพฺพํ ตีณิ โมโห ยถา จิตฺตสมุฏฺฐานทุเก เอวเมว กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง

Cittasahabhuṁ dhammaṁ paṭicca cittasahabhū dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ cittasahabhuṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca dve khandhā cittasahabhu cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (Evaṁ navapi pañhā kātabbā. “Ahetukan”ti niyāmetabbaṁ. Yathā anulome labbhati evaṁ kātabbaṁ. Tīṇi moho yathā cittasamuṭṭhānaduke evameva kātabbā.)