เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๙๗] จิตตสหภูธรรม อาศัยจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหมือนกับปฏิจจวาร.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิต อาศัยหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐานรูป ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยจิต ปฏิสนธิ
เหมือนกับปฏิจจวาร มหาภูตรูปทั้งหมด.
จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยจิต
ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ปฏิสนธิ มหาภูตรูปทั้งหมด เหมือนกับ
ปฏิจจวาร.
จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และไม่ใช่
จิตตสหภูธรรม อาศัยจิต จิต และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ ปฏิสนธิ เหมือน
กับ ปฏิจจวาร มหาภูตรูปทั้งหมด.
จิตตสหภูธรรม อาศัยจิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสหภูธรรม อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตต-
*สหภูธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และหทัย-
*วัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ เหมือนกับปฏิจจวาร มหาภูตรูปทั้งหมด.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยจิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภู-
*ธรรม และจิต จิต อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม และหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐานรูป
ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย
ปฏิสนธิ เหมือนกับปฏิจจวาร มหาภูตรูปทั้งหมด.
จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยจิตตสหภูธรรม และ ธรรมที่
ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และไม่ใช่จิตตสหภูธรรม
อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และจิต ขันธ์ ๒ และจิต อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสห-
*ภูธรรม และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ เหมือนกับปฏิจจวาร มหาภูตรูปทั้งหมด.
▴ ย่อ
จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: ตีณิ ปฏิจฺจสทิสา ฯ✎ ร่าง
Cittasahabhuṁ dhammaṁ paccayā cittasahabhū dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisā.)
โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปจฺจยา
โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ
จิตฺตํ ปจฺจยา โนจิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิ ปฏิจฺจสทิสา
สพฺเพ มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Nocittasahabhuṁ dhammaṁ paccayā nocittasahabhū dhammo uppajjati hetupaccayā— vatthuṁ paccayā cittaṁ, cittaṁ paccayā nocittasahabhu cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Paṭiccavārasadisaṁ, sabbe mahābhūtā.)
โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา
จิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู ขนฺธา
ปฏิสนฺธิ สพฺเพ มหาภูตา ปฏิจฺจสทิสา ฯ✎ ร่าง
Nocittasahabhuṁ dhammaṁ paccayā cittasahabhū dhammo uppajjati hetupaccayā— cittaṁ paccayā sampayuttakā khandhā cittasahabhu cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, vatthuṁ paccayā cittasahabhū khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Sabbe mahābhūtā paṭiccasadisaṁ.)
อ้างอิง สยามรัฐ 43.117
โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู
จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา
จิตฺตสหภุ จ โนจิตฺตสหภุ จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตญฺจ
สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ปฏิสนฺธิ ปฏิจฺจสทิสา สพฺเพ มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Nocittasahabhuṁ dhammaṁ paccayā cittasahabhū ca nocittasahabhū ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—cittaṁ paccayā sampayuttakā khandhā cittasahabhu ca nocittasahabhu ca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, vatthuṁ paccayā cittañca sampayuttakā ca khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Paṭiccasadisaṁ, sabbe mahābhūtā.)
จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา
เทฺว ขนฺธา จิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... จิตฺตสหภุํ
เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ
ปฏิจฺจสทิสา สพฺเพ มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Cittasahabhuñca nocittasahabhuñca dhammaṁ paccayā cittasahabhū dhammo uppajjati hetupaccayā—cittasahabhuṁ ekaṁ khandhañca cittañca paccayā dve khandhā cittasahabhu cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe ca …pe… cittasahabhuṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Paṭiccasadisaṁ, sabbe mahābhūtā.)
อ้างอิง ฉัฏฐสังคายนา 122.574
จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา
โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ
จิตฺตญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ จิตฺตสหภู
ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา จิตฺตํ จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ มหาภูเต
จ ปจฺจยา โนจิตฺตสหภุ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิ ปฏิจฺจ-
สทิสา สพฺเพ มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Cittasahabhuñca nocittasahabhuñca dhammaṁ paccayā nocittasahabhū dhammo uppajjati hetupaccayā—cittasahabhū khandhe ca cittañca paccayā nocittasahabhu cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, cittasahabhū khandhe ca vatthuñca paccayā cittaṁ. Cittasahabhū khandhe ca mahābhūte ca paccayā nocittasahabhu cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Paṭiccasadisaṁ, sabbe mahābhūtā.)
จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ
ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
เหตุปจฺจยา: จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว
ขนฺธา จิตฺตสหภุ จ โนจิตฺตสหภุ จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ
จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ
เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ปฏิจฺจสทิสา สพฺเพ มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Cittasahabhuñca nocittasahabhuñca dhammaṁ paccayā cittasahabhū ca nocittasahabhū ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—cittasahabhuṁ ekaṁ khandhañca cittañca paccayā dve khandhā cittasahabhu ca nocittasahabhu ca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, cittasahabhuṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā dve khandhā cittañca, dve khandhe ca …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Paṭiccasadisaṁ, sabbe mahābhūtā.)
อ้างอิง สยามรัฐ 43.118