เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 227

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๒๗] ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิด ขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐ- *สมุฏฐานธรรม ปฏิสนธิ. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยจิต ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยจิต หทัยวัตถุ อาศัยจิต มหาภูตรูป ๑ ตลอดถึง อสัญญสัตว์. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และธรรมที่ ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และจิต จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๒ นัย ฯลฯ.

patthana2.10:707.1 #

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐ- สมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: จิตฺตสํสฏฺฐ- สมุฏฺฐาเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิ ฯ✎ ร่าง

Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dhammaṁ paṭicca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….

patthana2.10:708.1 #

โนจิตฺต- สํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: จิตฺตํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ จิตฺตํ ปฏิจฺจ วตฺถุ เอกํ มหาภูตํ ยาว อสญฺญสตฺตา ฯ✎ ร่าง

Nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dhammaṁ paṭicca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—cittaṁ paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe cittaṁ paṭicca kaṭattārūpaṁ, cittaṁ paṭicca vatthu, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe…. (Yāva asaññasattā.)

patthana2.10:709.1 #

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ โนจิตฺต- สํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ เทฺว กาตพฺพา ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca dhammaṁ paṭicca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā— cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ca cittañca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. (Paṭisandhikkhaṇe dve, saṅkhittaṁ.)