เนื้อความทั้งข้อ
[๒๓๑] จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย ฯลฯ. มี ๓ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยจิต จิต อาศัยหทัยวัตถุ ในปฏิสนธิขณะ ตลอดถึง
มหาภูตรูป.
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยจิต ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม
อาศัยหทัยวัตถุ
ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๒ นัย.
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตต-
*สังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และ จิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ขันธ์ ๒ ขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๒ นัย.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตตสังสัฏสมุฏฐานธรรม และธรรมที่
ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็น
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และจิต จิตตสมุฏฐานรูป ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม
อาศัยขันธ์ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย จิตอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็น
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และหทัยวัตถุ
ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๓ นัย.
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยจิตต-
*สังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยขันธ์ ๑
ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ ขันธ์ ๒ และจิตอาศัยขันธ์ ๑
ที่เป็นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม และ หทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ พึงทำทั้ง ๒ นัย.
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ ตีณิ ปฏิจฺจสทิสา ฯ✎ ร่าง
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dhammaṁ paccayā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati hetupaccayā (saṅkhittaṁ) tīṇi. (Paṭiccavārasadisā.)
โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ
วตฺถุํ ปจฺจยา จิตฺตํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ยาว มหาภูตา ฯ✎ ร่าง
Nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dhammaṁ paccayā nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati hetupaccayā—cittaṁ paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, vatthuṁ paccayā cittaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yāva mahābhūtā.)
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 122.593
โนจิตฺตสํสฏฺฐ-
สมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา วตฺถุํ ปจฺจยา
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ เทฺวปิ กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ dhammaṁ paccayā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati hetupaccayā—cittaṁ paccayā sampayuttakā khandhā, vatthuṁ paccayā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā khandhā (paṭisandhikkhaṇe dvepi kātabbā) tīṇi.
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ
ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา
เทฺว ขนฺเธ เทฺว ขนฺธา ... จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ
ปจฺจยา เทฺว ขนฺเธ เทฺว ขนฺธา ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ เทฺวปิ กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca dhammaṁ paccayā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati hetupaccayā—cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ ekaṁ khandhañca cittañca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe… cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā dve khandhā, dve khandhe ca …pe…. (Paṭisandhikkhaṇe dvepi kātabbā.)
อ้างอิงสยามรัฐ 43.136 · พุทธชยันตี 51.996
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา
โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสํสฏฺฐ-
สมุฏฺฐาเน ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปจฺจยา โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ รูปํ
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปจฺจยา โนจิตฺตสํสฏฺฐ-
สมุฏฺฐานํ รูปํ จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเน ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา จิตฺตํ✎ ร่าง
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca dhammaṁ paccayā nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno dhammo uppajjati hetupaccayā—cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ca cittañca paccayā nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ca mahābhūte ca paccayā nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāne khandhe ca vatthuñca paccayā cittaṁ. (Paṭisandhikkhaṇe tīṇipi kātabbā.)
ปฏิสน✎ ร่าง
2.10.9.7.4. Paccayapaccanīyānuloma
ฺธิกฺขเณ ตีณิปิ กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Nahetupaccayā ārammaṇe nava, adhipatiyā nava. (Sabbattha nava, anulomamātikā.)
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ
ธมฺมํ ปจฺจยา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน จ โนจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาโน จ
ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธญฺจ
จิตฺตญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ...
จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา เทฺว ขนฺธา
จิตฺตญฺจ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ เทฺวปิ กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca dhammaṁ paccayā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno ca nocittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhāno ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ ekaṁ khandhañca cittañca paccayā dve khandhā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā dve khandhā cittañca, dve khandhe …pe…. (Paṭisandhikkhaṇe dvepi kātabbā.)