เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 278

เนื้อความทั้งข้อ

[๒๗๘] อัชฌัตติกธรรม เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรม โดยอนันตรปัจจัย คือ จิตที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่จิตที่เกิดหลังๆ โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย. พาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่พาหิรธรรม โดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นพาหิรธรรม ที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เกิด หลังๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลม เป็นปัจจัยแก่โคตรภู มี ๓ นัย. แม้ทั้ง ๓ อย่าง ก็เช่นเดียวกัน. อัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย. เป็นปัจจัย โดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัย โดยสหชาตปัจจัย มี ๙ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร. เป็นปัจจัย โดย อัญญมัญญปัจจัย มี ๕ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร. เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย มี ๙ นัย เหมือนกับ ปฏิจจวาร.

patthana2.10:850.1 #

อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตร- ปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมํ ปุริมํ จิตฺตํ ปจฺฉิมสฺส ปจฺฉิมสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ตีณิ ฯ✎ ร่าง

Ajjhattiko dhammo ajjhattikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimaṁ purimaṁ cittaṁ pacchimassa pacchimassa cittassa anantarapaccayena paccayo … tīṇi.

patthana2.10:851.1 #

พาหิโร ธมฺโม พาหิรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา พาหิรา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส ตีณิ ฯ ติณฺณมฺปิ เอกสทิสา ฯ✎ ร่าง

Bāhiro dhammo bāhirassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā bāhirā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa …pe… tīṇi. (Tiṇṇampi ekasadisā.)

patthana2.10:852.1 #

อชฺฌตฺติโก จ พาหิโร จ ธมฺมา อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ ... สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ปฏิจฺจสทิสา ฯ ... อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: ปญฺจ ปฏิจฺจสทิสา ฯ ... นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ปจฺจยวารสทิสา ฯ✎ ร่าง

Ajjhattiko ca bāhiro ca dhammā ajjhattikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo … tīṇi, samanantarapaccayena paccayo … nava, sahajātapaccayena paccayo … nava (paṭiccasadisā), aññamaññapaccayena paccayo … pañca (paṭiccasadisā), nissayapaccayena paccayo … nava. (Paccayavārasadisā.)

อ้างอิงสยามรัฐ 43.165