เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 311

เนื้อความทั้งข้อ

[๓๑๑] ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะ ขันธ์ทั้งหลาย ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ปฏิสนธิ. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ นัย เหมือนปฏิจจวาร. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอุปาทาธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณ และจักขายตนะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณ ฯลฯ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ.

patthana2.10:973.1 #

อุปาทา ธมฺมํ ปจฺจยา โนอุปาทา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ วตฺถุํ ปจฺจยา โนอุปาทา ขนฺธา ปฏิสนฺธิ ฯ✎ ร่าง

Upādā dhammaṁ paccayā noupādā dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā noupādā khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe….

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 122.645

patthana2.10:974.1 #

โนอุปาทา ธมฺมํ ปจฺจยา โนอุปาทา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: เอกํ ปฏิจฺจสทิสํ ฯ✎ ร่าง

Noupādā dhammaṁ paccayā noupādā dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … ekaṁ. (Paṭiccasadisaṁ.)

patthana2.10:975.1 #

อุปาทา จ โนอุปาทา จ ธมฺมํ ปจฺจยา โนอุปาทา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: จกฺขุวิญฺญาณสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ จกฺขายตนญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... กายวิญฺญาณสหคตํ ... โนอุปาทา เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ✎ ร่าง

Upādā dhammañca noupādā dhammañca dhammaṁ paccayā noupādā dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—cakkhuviññāṇasahagataṁ ekaṁ khandhañca cakkhāyatanañca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… kāyaviññāṇasahagataṁ …pe… noupādā ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… (Saṅkhittaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 43.189