เนื้อความทั้งข้อ
[๔๓๔] อุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
*ปัจจัย มี ๓ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร.
อุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม ฯลฯ ตลอดถึงอัชฌัตติกมหาภูตรูป
ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ โลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม
อาศัยหทัยวัตถุ.
อุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย
อาศัยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม.
อุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิด
ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโลภะที่เป็นทิฏฐิคต-
*วิปปยุตตธรรม ขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม และโลภะ อาศัย
หทัยวัตถุ.
อุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม
อาศัยอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม และโลภะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.
อุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิด
ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม และมหาภูต-
*รูปทั้งหลาย จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม
และโลภะ โลภะอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม และหทัย-
*วัตถุ.
อุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม อาศัยอุปาทานสัมปยุตตธรรม
และอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม และหทัยวัตถุ ขันธ์ ๒ ฯลฯ
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย ขันธ์
๓ และโลภะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม และหทัยวัตถุ
ขันธ์ ๒ ฯลฯ.
ในอารัมมณปัจจัย พึงกระทำปัญจวิญญาณ.
อุปาทานสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อุปาทานสมฺปยุตฺโต
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ปฏิจฺจสทิสํ ฯ✎ ร่าง
Upādānasampayuttaṁ dhammaṁ paccayā upādānasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisaṁ.)
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ
ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ... ยาว อชฺฌตฺติกา มหาภูตา
วตฺถุํ ปจฺจยา อุปาทานวิปฺปยุตฺตา ขนฺธา วตฺถุํ ปจฺจยา ทิฏฺฐิคต-
วิปฺปยุตฺโต โลโภ ฯ✎ ร่าง
Upādānavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā upādānavippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—upādānavippayuttaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā …pe… (yāva ajjhattikā mahābhūtā) vatthuṁ paccayā upādānavippayuttā khandhā, vatthuṁ paccayā diṭṭhigatavippayutto lobho.
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อุปาทาน-
สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา อุปาทาน-
สมฺปยุตฺตา ขนฺธา ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตํ โลภํ ปจฺจยา สมฺปยุตฺตกา
ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Upādānavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā upādānasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—vatthuṁ paccayā upādānasampayuttā khandhā, diṭṭhigatavippayuttaṁ lobhaṁ paccayā sampayuttakā khandhā.
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปจฺจยา อุปาทาน-
สมฺปยุตฺโต จ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ
เหตุปจฺจยา: วตฺถุํ ปจฺจยา อุปาทานสมฺปยุตฺตา ขนฺธา มหาภูเต
ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตํ โลภํ ปจฺจยา
สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา
ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคตา ขนฺธา จ โลโภ จ ฯ✎ ร่าง
Upādānavippayuttaṁ dhammaṁ paccayā upādānasampayutto ca upādānavippayutto ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—vatthuṁ paccayā upādānasampayuttakā khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; diṭṭhigatavippayuttaṁ lobhaṁ paccayā sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, vatthuṁ paccayā diṭṭhigatavippayuttalobhasahagatā khandhā ca lobho ca.
อ้างอิงสยามรัฐ 43.261 · ฉัฏฐสังคายนา 122.716
อุปาทาน-
สมฺปยุตฺตญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา อุปาทาน-
สมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานสมฺปยุตฺตํ
เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ...
ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคตํ เอกํ ขนฺธญฺจ โลภญฺจ ปจฺจยา
ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ✎ ร่าง
Upādānasampayuttañca upādānavippayuttañca dhammaṁ paccayā upādānasampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—upādānasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… diṭṭhigatavippayuttalobhasahagataṁ ekaṁ khandhañca lobhañca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe….
อุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตญฺจ
ธมฺมํ ปจฺจยา อุปาทานวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา:
อุปาทานสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ
รูปํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคเต ขนฺเธ จ โลภญฺจ ปจฺจยา
จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคเต ขนฺเธ จ
วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โลโภ ฯ✎ ร่าง
Upādānasampayuttañca upādānavippayuttañca dhammaṁ paccayā upādānavippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā—upādānasampayutte khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, diṭṭhigatavippayuttalobhasahagate khandhe ca lobhañca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, diṭṭhigatavippayuttalobhasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā lobho.
อุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ
ปจฺจยา อุปาทานสมฺปยุตฺโต จ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา
อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ
ปจฺจยา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... อุปาทานสมฺปยุตฺเต ขนฺเธ จ
มหาภูเต จ ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ทิฏฺฐิคตวิปฺปยุตฺตโลภสหคตํ
เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา โลโภ จ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ
สงฺขิตฺตํ ฯ อารมฺมณปจฺจยมฺหิ ปญฺจ วิญฺญาณา กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง
Upādānasampayuttañca upādānavippayuttañca dhammaṁ paccayā upādānasampayutto ca upādānavippayutto ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—upādānasampayuttaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… upādānasampayutte khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; diṭṭhigatavippayuttalobhasahagataṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā lobho ca …pe… dve khandhe ca …pe…. (Saṅkhittaṁ. Ārammaṇapaccayamhi pañca viññāṇā kātabbā.)