เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 466

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๖๖] ธรรมที่เป็นอุปาทาน และอุปาทานสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น ทั้งอุปาทานและอุปาทานสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภอุปาทานธรรมทั้งหลาย อุปาทานธรรมทั้งหลายเกิดขึ้น. เพราะปรารภอุปาทานธรรมทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม เกิดขึ้น. เพราะปรารภอุปาทานธรรมทั้งหลาย อุปาทานธรรมและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น. ธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น อุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม โดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ขันธ์ ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตะ แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น พึงทำทั้ง ๓ นัย. ในปัจจัยสงเคราะห์ ก็พึงกระทำทั้ง ๓ นัย.

patthana2.11:258.1 #

อุปาทาโนเจวอุปาทานสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปาทานสฺสเจวอุปาทานสมฺปยุตฺตสฺสจ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปาทาเน อารพฺภ อุปาทานา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ ปุจฺฉิตพฺพํ อุปาทาเน อารพฺภ อุปาทานสมฺปยุตฺตาเจวโนจอุปาทานา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ ปุจฺฉิตพฺพํ อุปาทาเน อารพฺภ อุปาทานา จ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ✎ ร่าง

Upādāno ceva upādānasampayutto ca dhammo upādānassa ceva upādānasampayuttassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—upādāne ārabbha upādānā uppajjanti. (Mūlaṁ pucchitabbaṁ.) Upādāne ārabbha upādānasampayuttā ceva no ca upādānā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ pucchitabbaṁ.) Upādāne ārabbha upādānā ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.

อ้างอิงสยามรัฐ 43.286 · ฉัฏฐสังคายนา 122.739

patthana2.11:259.1 #

อุปาทานสมฺปยุตฺโตเจวโนจ- อุปาทาโน ธมฺโม อุปาทานสมฺปยุตฺตสฺสเจวโนจอุปาทานสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปาทานสมฺปยุตฺเตเจวโนจอุปาทาเน ขนฺเธ อารพฺภ อุปาทานสมฺปยุตฺตาเจวโนจอุปาทานา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ ตีณิปิ กาตพฺพา ฯ ฆฏเน ตีณิปิ กาตพฺพา ฯ✎ ร่าง

Upādānasampayutto ceva no ca upādāno dhammo upādānasampayuttassa ceva no ca upādānassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—upādānasampayutte ceva no ca upādāne khandhe ārabbha upādānasampayuttā ceva no ca upādānā khandhā uppajjanti. (Tīṇipi kātabbā, ghaṭane tīṇipi kātabbā.)