เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 545

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๔๕] ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่เป็นทั้งกิเลสและ สังกิเลสิกธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย เหมือนกับกิเลสทุกะ. ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกแต่ไม่ใช่ กิเลสธรรม โดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสังกิเลสิก แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เกิดก่อนๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ทั้งหลายที่เป็นสังกิเลสิก แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เกิดหลังๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลม เป็นปัจจัยแก่โคตรภู อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน อาวัชชนะ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสังกิเลสิกธรรม โดยอนันตรปัจจัย. สองอย่างนอกนี้ เหมือนกับกิเลสทุกะ ในอนันตรปัจจัย ไม่มีแตกต่างกัน. แม้อนันตรปัจจัย ที่เป็นปัจจัยสงเคราะห์ ปัจจัยทั้งปวง ก็เป็นเช่นกับกิเลสทุกะ ไม่มี แตกต่างกัน. ในอุปนิสสยปัจจัย โลกุตตรธรรม ไม่มี ทุกะนี้เหมือนกับกิเลสทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน.

patthana2.12:205.1 #

กิเลโสเจวสงฺกิเลสิโกจ ธมฺโม กิเลสสฺสเจวสงฺกิเลสิกสฺสจ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ กิเลสทุกสทิสา ฯ✎ ร่าง

Kileso ceva saṅkilesiko ca dhammo kilesassa ceva saṅkilesikassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo … tīṇi. (Kilesadukasadisā.)

patthana2.12:206.1 #

สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม สงฺกิเลสิกสฺสเจวโนจกิเลสสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา สงฺกิเลสิกาเจว- โนจกิเลสา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สงฺกิเลสิกานญฺเจวโนจ- กิเลสานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อนุโลมํ โวทานสฺส อาวชฺชนา สงฺกิเลสิกานญฺเจวโนจกิเลสานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อิตเร เทฺว อนนฺตรกิเลสทุก- สทิสา นินฺนานากรณา ฯ ฆฏนานนฺตรมฺปิ สพฺเพ ปจฺจยา กิเลส- ทุกสทิสา นินฺนานากรณา ฯ อุปนิสฺสเย โลกุตฺตรํ นตฺถิ อิทํ ทุกํ กิเลสทุกสทิสํ นินฺนานากรณํ ฯ✎ ร่าง

Saṅkilesiko ceva no ca kileso dhammo saṅkilesikassa ceva no ca kilesassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā saṅkilesikā ceva no ca kilesā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ saṅkilesikānañceva no ca kilesānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … āvajjanā saṅkilesikānañceva no ca kilesānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

อ้างอิงสยามรัฐ 43.326

patthana2.12:207.1 #

—

(Itare dve anantarā kilesadukasadisā, ninnānākaraṇā. Ghaṭanānantarampi sabbe paccayā kilesadukasadisā, ninnānākaraṇā. Upanissaye lokuttaraṁ natthi, idaṁ dukaṁ kilesadukasadisaṁ, ninnānākaraṇaṁ.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 123.38

patthana2.12:208.1 #

กิเลสสงฺกิเลสิกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง

Kilesasaṅkilesikadukaṁ niṭṭhitaṁ.

patthana2.12:209.0.1 #

กิเลสสงฺกิลิฏฺฐทุกํ✎ ร่าง

2.12.6. Kilesasaṅkiliṭṭhaduka

patthana2.12:209.0.2 #

ปฏิจฺจวา✎ ร่าง

2.12.6.1. Paṭiccavāra

patthana2.12:209.0.3 #

โ✎ ร่าง

2.12.6.1.1. Paccayānuloma

patthana2.12:209.0.4 #

ร✎ ร่าง

Vibhaṅgavāra

patthana2.12:209.0.5 #

—

Hetu

patthana2.12:209.1 #

—

Kilesañceva saṅkiliṭṭhañca dhammaṁ paṭicca kileso ceva saṅkiliṭṭho ca dhammo uppajjati hetupaccayā—lobhaṁ paṭicca moho diṭṭhi thinaṁ uddhaccaṁ ahirikaṁ anottappaṁ. (Cakkaṁ.)

อ้างอิงพุทธชยันตี 51.1080