เล่ม ๔๓ — อภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ๑ ข้อ 821

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๒๑] อนิยยานิกธรรม อาศัยอนิยยานิกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนิยยานิกธรรม ซึ่งเป็น อเหตุกะ ตลอดถึงอสัญญสัตว์ ฯลฯ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็น อนิยยานิกธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยหทัยวัตถุ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และหทัยวัตถุ.

patthana2.13:675.1 #

อนิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปจฺจยา อนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: อเหตุกํ อนิยฺยานิกํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ยาว อสญฺญสตฺตา จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ ฯเปฯ วตฺถุํ ปจฺจยา อเหตุกา อนิยฺยานิกา ขนฺธา วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ✎ ร่าง

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… (yāva asaññasattā) cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā ahetukā aniyyānikā khandhā, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

อ้างอิงสยามรัฐ 43.503 · พุทธชยันตี 52.1163