เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ✎ ร่าง
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
อ้างอิงPTS 4.79 · สยามรัฐ 2.322 · พุทธชยันตี 2.1.222
เตน โข ปน สมเยน กาณมาตา
อุปาสิกา สทฺธา โหติ ปสนฺนา ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena kāṇamātā upāsikā saddhā hoti pasannā.
กาณา คามเก อญฺญตรสฺส
ปุริสสฺส ทินฺนา โหติ ฯ✎ ร่าง
Kāṇā gāmake aññatarassa purisassa dinnā hoti.
อถโข กาณา มาตุฆรํ อคมาสิ เกนจิเทว
กรณีเยน ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇā mātugharaṁ agamāsi kenacideva karaṇīyena.
อถโข กาณาย สามิโก กาณาย สนฺติเก ทูตํ
ปาเหสิ อาคจฺฉตุ กาณา อิจฺฉามิ กาณาย อาคตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ pāhesi—“āgacchatu kāṇā, icchāmi kāṇāya āgatan”ti.
อถโข
กาณมาตา อุปาสิกา กิสฺมึ วิย ริตฺตหตฺถํ คนฺตุนฺติ ปูวํ ปจิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇamātā upāsikā “kismiṁ viya rittahatthaṁ gantun”ti pūvaṁ paci.
ปกฺเก ปูเว อญฺญตโร ปิณฺฑจาริโก ภิกฺขุ กาณมาตาย อุปาสิกาย
นิเวสนํ ปาวิสิ ฯ
{๔๙๔.๑} อถโข กาณมาตา อุปาสิกา ตสฺส ภิกฺขุโน ปูวํ
ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṁ pāvisi. Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ปูวํ
ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ปูวํ
ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
ยถาปฏิยตฺตํ ปูวํ ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ✎ ร่าง
Yathāpaṭiyattaṁ pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi.
ทุติยมฺปิ โข
กาณาย สามิโก กาณาย สนฺติเก ทูตํ ปาเหสิ อาคจฺฉตุ กาณา
อิจฺฉามิ กาณาย อาคตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ pāhesi—“āgacchatu kāṇā, icchāmi kāṇāya āgatan”ti.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.323
ทุติยมฺปิ โข กาณมาตา อุปาสิกา
กิสฺมึ วิย ริตฺตหตฺถํ คนฺตุนฺติ ปูวํ ปจิ ฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho kāṇamātā upāsikā “kismiṁ viya rittahatthaṁ gantun”ti pūvaṁ paci.
ปกฺเก ปูเว อญฺญตโร
ปิณฺฑจาริโก ภิกฺขุ กาณมาตาย อุปาสิกาย นิเวสนํ ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṁ pāvisi.
อถโข กาณมาตา อุปาสิกา ตสฺส ภิกฺขุโน ปูวํ ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ
ปูวํ ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ปูวํ
ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
ยถาปฏิยตฺตํ ปูวํ ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ✎ ร่าง
Yathāpaṭiyattaṁ pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi.
ตติยมฺปิ โข กาณาย
สามิโก กาณาย สนฺติเก ทูตํ ปาเหสิ อาคจฺฉตุ กาณา อิจฺฉามิ
กาณาย อาคตํ✎ ร่าง
Tatiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṁ pāhesi—“āgacchatu kāṇā, icchāmi kāṇāya āgataṁ.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.110
สเจ กาณา นาคมิสฺสติ อหํ อญฺญํ ปชาปตึ
อาเนสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Sace kāṇā nāgacchissati, ahaṁ aññaṁ pajāpatiṁ ānessāmī”ti.
ตติยมฺปิ โข กาณมาตา อุปาสิกา กิสฺมึ วิย
ริตฺตหตฺถํ คนฺตุนฺติ ปูวํ ปจิ ฯ✎ ร่าง
Tatiyampi kho kāṇamātā upāsikā kismiṁ viya rittahatthaṁ gantunti pūvaṁ paci.
ปกฺเก ปูเว อญฺญตโร ปิณฺฑจาริโก
ภิกฺขุ กาณมาตาย อุปาสิกาย นิเวสนํ ปาวิสิ ฯ✎ ร่าง
Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṁ pāvisi.
อถโข กาณมาตา
อุปาสิกา ตสฺส ภิกฺขุโน ปูวํ ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส
อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ปูวํ ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
โส นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ
ตสฺสาปิ ปูวํ ทาเปสิ ฯ✎ ร่าง
So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṁ dāpesi.
ยถาปฏิยตฺตํ ปูวํ ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ✎ ร่าง
Yathāpaṭiyattaṁ pūvaṁ parikkhayaṁ agamāsi.
อถโข
กาณาย สามิโก อญฺญํ ปชาปตึ อาเนสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇāya sāmiko aññaṁ pajāpatiṁ ānesi.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.324
อสฺโสสิ โข กาณา เตน กิร ปุริเสน อญฺญา ปชาปติ
อานีตาติ ฯ สา โรทนฺตี อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Assosi kho kāṇā—“tena kira purisena aññā pajāpati ānītā”ti. Sā rodantī aṭṭhāsi.
อถโข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน กาณมาตาย อุปาสิกาย นิเวสนํ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
อถโข
กาณมาตา อุปาสิกา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kāṇamātā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ
โข กาณมาตรํ อุปาสิกํ ภควา เอตทโวจ กิสฺสายํ กาณา
โรทตีติ ฯ อถโข กาณมาตา อุปาสิกา ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kāṇamātaraṁ upāsikaṁ bhagavā etadavoca—“kissāyaṁ kāṇā rodatī”ti? Atha kho kāṇamātā upāsikā bhagavato etamatthaṁ ārocesi.
อถโข ภควา กาณมาตรํ อุปาสิกํ ธมฺมิยา
กถาย สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā kāṇamātaraṁ upāsikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.