เนื้อความทั้งข้อ
[๔๙๖] คำว่า อนึ่ง ... เฉพาะภิกษุผู้เข้าไปสู่ตระกูล ความว่า ที่ชื่อว่าตระกูล ได้แก่
ตระกูล ๔ คือ ตระกูลกษัตริย์ ตระกูลพราหมณ์ ตระกูลแพศย์ ตระกูลศูทร.
บทว่า ผู้เข้าไป คือผู้เข้าไปในตระกูลนั้น.
ที่ชื่อว่า ขนม ได้แก่ ของกินชนิดใดชนิดหนึ่งที่เขาจัดเตรียมไว้ เพื่อต้องการเป็นของ
กำนัล.
ที่ชื่อว่า สัตตุผง ได้แก่ ของกินอย่างใดอย่างหนึ่งที่เขาจัดเตรียมไว้เพื่อต้องการเป็น
เสบียง.
คำว่า เขาปวารณา ... เพื่อนำไปได้ตามปรารถนา คือ เขาปวารณาไว้ว่า ท่าน
ประสงค์เท่าใด จงรับไปเท่านั้น.
บทว่า ผู้ต้องการ คือ ผู้อยากได้.
บทว่า พึงรับได้เต็ม ๒-๓ บาตร ความว่า พึงรับได้เต็ม ๒ บาตร ๓ บาตร.
คำว่า ถ้ารับยิ่งกว่านั้น ความว่า รับเกินกว่ากำหนดนั้น ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ครั้น
รับเต็ม ๒-๓ บาตรแล้ว ออกจากที่นั้นไปพบภิกษุแล้วพึงบอกว่า ณ สถานที่โน้นกระผมรับเต็ม
๒-๓ บาตรแล้ว ท่านอย่ารับ ณ ที่นั้นเลย ถ้าพบแล้วไม่บอก ต้องอาบัติทุกกฏ ถ้าเมื่อบอก
แล้ว ภิกษุผู้รับบอกยังขืนรับ ต้องอาบัติทุกกฏ.
คำว่า นำออกจากที่นั้นแล้ว พึงแบ่งปันกับภิกษุทั้งหลาย คือนำไปสู่โรงฉันแล้ว
พึงแบ่งปันกัน.
บทว่า นี้เป็นสามีจิกรรมในเรื่องนั้น หมายความว่า นี้เป็นการถูกต้องตามธรรมเนียม
ในเรื่องนั้น.
ภิกฺขุํ ปเนว กุลํ อุปคตนฺติ✎ ร่าง
Bhikkhuṁ paneva kulaṁ upagatanti
กุลํ นาม จตฺตาริ กุลานิ
ขตฺติยกุลํ พฺราหฺมณกุลํ เวสฺสกุลํ สุทฺทกุลํ ฯ✎ ร่าง
kulaṁ nāma cattāri kulāni—khattiyakulaṁ, brāhmaṇakulaṁ, vessakulaṁ, suddakulaṁ.
อุปคตนฺติ✎ ร่าง
Upagatanti
ตตฺถ
อุปคตํ ฯ✎ ร่าง
tattha gataṁ.
ปูวํ นาม✎ ร่าง
Pūvaṁ nāma
ยงฺกิญฺจิ ปหิณกตฺถาย ๒- ปฏิยตฺตํ ฯ มนฺถ✎ ร่าง
yaṁ kiñci paheṇakatthāya paṭiyattaṁ.
ํ
นาม ยงฺกิญฺจิ ปาเถยฺยตฺถาย ปฏิยตฺตํ ฯ✎ ร่าง
yaṁ kiñci pātheyyatthāya paṭiyattaṁ.
อภิหฏฺฐุํ ปวาเรยฺยาติ✎ ร่าง
Abhihaṭṭhuṁ pavāreyyāti
อ้างอิงพุทธชยันตี 2.1.226
ยาวตกํ อิจฺฉสิ ตาวตกํ คณฺหาหีติ ฯ✎ ร่าง
yāvatakaṁ icchasi tāvatakaṁ gaṇhāhīti.
อากงฺขมาเนนาติ✎ ร่าง
Ākaṅkhamānenāti
อิจฺฉมาเนน ฯ✎ ร่าง
icchamānena.
ทฺวิตฺติปตฺตปูรา ปฏิคฺคเหตพฺพาติ✎ ร่าง
Dvattipattapūrā paṭiggahetabbāti
เทฺวตโยปตฺตปูรา
ปฏิคฺคเหตพฺพา ฯ✎ ร่าง
dvetayo pattapūrā paṭiggahetabbā.
ตโต เจ อุตฺตรึ ปฏิคฺคเณฺหยฺยาติ✎ ร่าง
Tato ce uttari paṭigaṇheyyāti
ตทุตฺตรึ
ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
tatuttari paṭiggaṇhāti, āpatti pācittiyassa.
ทฺวิตฺติปตฺตปูเร ปฏิคฺคเหตฺวา✎ ร่าง
Dvattipattapūre paṭiggahetvā
ตโต นิกฺขมนฺเตน ภิกฺขุํ ปสฺสิตฺวา อาจิกฺขิตพฺพํ อมุตฺร มยา
ทฺวิตฺติปตฺตปูรา ปฏิคฺคหิตา มา โข ตตฺถ ปฏิคฺคณฺหีติ ฯ✎ ร่าง
tato nikkhamantena bhikkhuṁ passitvā ācikkhitabbaṁ—“amutra mayā dvattipattapūrā paṭiggahitā, mā kho tattha paṭiggaṇhī”ti.
สเจ
ปสฺสิตฺวา นาจิกฺขติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
Sace passitvā na ācikkhati, āpatti dukkaṭassa.
สเจ อาจิกฺขิเต
ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
Sace ācikkhite paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.