เนื้อความทั้งข้อ
[๕๔๔] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ ที่
ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
ที่ชื่อว่า มาตุคาม ได้แก่หญิงมนุษย์ ไม่ใช่หญิงยักษ์ ไม่ใช่หญิงเปรต ไม่ใช่สัตว์
ดิรัจฉานตัวเมีย เป็นหญิงที่รู้เดียงสา สามารถทราบถ้อยคำที่เป็นสุภาษิต และทุพภาษิต ที่ชั่ว
หยาบและไม่ชั่วหยาบ.
บทว่า กับ คือ ร่วมกัน.
บทว่า ผู้เดียว ... ผู้เดียว คือ มีภิกษุ ๑ มาตุคาม ๑
ที่ชื่อว่า ที่ลับ ได้แก่ ที่ลับตา ๑ ที่ลับหู ๑
ที่ชื่อว่า ที่ลับตา ได้แก่ สถานที่ซึ่งมีภิกษุหรือมาตุคาม ขยิบตา ยักคิ้ว หรือชะเง้อ
ศีรษะ ไม่มีใครสามารถจะแลเห็นได้.
ที่ชื่อว่า ที่ลับหู ได้แก่ สถานที่ซึ่งไม่มีใครสามารถจะได้ยินถ้อยคำที่สนทนากันตาม
ปกติได้.
คำว่า สำเร็จการนั่ง ความว่า เมื่อมาตุคามนั่งแล้ว ภิกษุนั่งใกล้หรือนอนใกล้ ต้อง
อาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อภิกษุนั่งแล้ว มาตุคามนั่งใกล้หรือนอนใกล้ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
ทั้ง ๒ นั่งก็ดี ทั้ง ๒ นอนก็ดี ภิกษุต้องอาบัติปาจิตตีย์.
โย ปนาติ✎ ร่าง
Yo panāti
อ้างอิงสยามรัฐ 2.360 · พุทธชยันตี 2.1.268
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ
อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
มาตุคาโม นาม✎ ร่าง
Mātugāmo nāma
มนุสฺสิตฺถี
น ยกฺขี น เปตี น ติรจฺฉานคตา วิญฺญู ปฏิพลา สุภาสิตทุพฺภาสิตํ
ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาชานิตุํ ฯ✎ ร่าง
manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṁ duṭṭhullāduṭṭhullaṁ ājānituṁ.
สทฺธินฺติ✎ ร่าง
Saddhinti
เอโก เอกายาติ✎ ร่าง
Eko ekāyāti
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 88.134
ภิกฺขุ เจว โหติ มาตุคาโม จ ฯ✎ ร่าง
bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca.
จกฺขุสฺส รโห โสตสฺส
รโห ฯ✎ ร่าง
cakkhussa raho, sotassa raho.
จกฺขุสฺส รโห นาม✎ ร่าง
Cakkhussa raho nāma
น สกฺกา โหติ อกฺขีนิ วา นิขนิยมาเน
ภมุกํ วา อุกฺขิปิยมาเน สีสํ วา อุกฺขิปิยมาเน ปสฺสิตุํ ฯ✎ ร่าง
na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṁ vā ukkhipīyamāne sīsaṁ vā ukkhipīyamāne passituṁ.
โสตสฺส รโห นาม✎ ร่าง
Sotassa raho nāma
น สกฺกา โหติ ปกติกถา โสตุํ ฯ✎ ร่าง
na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ.
นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ✎ ร่าง
Nisajjaṁ kappeyyāti
มาตุคาเม นิสินฺเน ภิกฺขุ
อุปนิสินฺโน วา โหติ อุปนิปนฺโน วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.
ภิกฺขุ นิสินฺเน มาตุคาโม อุปนิสินฺโน วา โหติ อุปนิปนฺโน วา
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.
อุโภ วา นิสินฺนา โหนฺติ อุโภ วา
นิปนฺนา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.