เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เจติเยสุ จาริกํ จรมาโน เยน
ภทฺทวติกา เตน ปายาสิ ฯ✎ ร่าง
Tena samayena buddho bhagavā cetiyesu cārikaṁ caramāno yena bhaddavatikā tena pāyāsi.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.382 · ฉัฏฐสังคายนา 88.148 · พุทธชยันตี 2.1.296
อทฺทสํสุ โข โคปาลกา ปสุปาลกา
กสกา ๑- ปถาวิโน ภควนฺตํ ทุรโต ว อาคจฺฉนฺตํ✎ ร่าง
Addasaṁsu kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
ทิสฺวาน ภควนฺตํ
เอตทโวจุํ มา โข ภนฺเต ภควา อมฺพติตฺถํ อคมาสิ✎ ร่าง
Disvāna bhagavantaṁ etadavocuṁ—“mā kho, bhante, bhagavā ambatitthaṁ agamāsi.
อมฺพติตฺเถ
ภนฺเต ชฏิลสฺส อสฺสเม นาโค ปฏิวสติ อิทฺธิมา อาสีวิโส ๒-
โฆรวิโส✎ ร่าง
Ambatitthe, bhante, jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso ghoraviso.
โส ภควนฺตํ มา วิเหเฐสีติ ฯ✎ ร่าง
So bhagavantaṁ mā viheṭhesī”ti.
เอวํ วุตฺเต ภควา ตุณฺหี
อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.
ทุติยมฺปิ โข ฯเปฯ✎ ร่าง
Dutiyampi kho …pe…
ตติยมฺปิ โข โคปาลกา ปสุปาลกา
กสกา ๓- ปถาวิโน ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
tatiyampi kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṁ etadavocuṁ—
มา โข ภนฺเต ภควา
อมฺพติตฺถํ อคมาสิ✎ ร่าง
“mā kho, bhante, bhagavā ambatitthaṁ agamāsi.
อมฺพติตฺเถ ภนฺเต ชฏิลสฺส อสฺสเม นาโค
ปฏิวสติ อิทฺธิมา อาสีวิโส ๔- โฆรวิโส✎ ร่าง
Ambatitthe, bhante, jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso ghoraviso.
โส ภควนฺตํ มา วิเหเฐสีติ ฯ✎ ร่าง
So bhagavantaṁ mā viheṭhesī”ti.
ตติยมฺปิ โข ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ✎ ร่าง
Tatiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.
อถโข ภควา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน
ภทฺทวติกา ตทวสริ ฯ ตตฺร สุทํ ภควา ภทฺทวติกายํ วิหรติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhaddavatikā tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā bhaddavatikāyaṁ viharati.
อ้างอิงPTS 4.109 · สยามรัฐ 2.383
อถโข อายสฺมา สาคโต เยน อมฺพติตฺถํ ๕- ชฏิลสฺส อสฺสโม
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อคฺยาคารํ ปวิสิตฺวา ติณสนฺถารกํ
ปญฺญาเปตฺวานิสีทิ ๖- ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย
ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāgato yena ambatitthassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā agyāgāraṁ pavisitvā tiṇasanthārakaṁ paññapetvā nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
อทฺทสา โข โส นาโค อายสฺมนฺตํ สาคตํ
@เชิงอรรถ: ๑-๓ ม. กสฺสกา ฯ ๒-๔ ม. อาสิวิโส ฯ ๕ ม. อมฺพติตฺถสฺส ฯ สี. ยุ.@อมฺพติตฺถกสฺส ฯ ๖ ม. ปญฺญเปตฺวา ฯ
ปวิฏฺฐํ ทิสฺวาน ทุกฺขี ๑- ทุมฺมโน ปธูปาสิ ๒- ฯ✎ ร่าง
Addasā kho so nāgo āyasmantaṁ sāgataṁ paviṭṭhaṁ. Disvāna dummano padhūpāyi.
อายสฺมาปิ สาคโต
ปธูปาสิ ๒- ฯ✎ ร่าง
Āyasmāpi sāgato padhūpāyi.
อถโข โส นาโค มกฺขํ อสหมาโน ปชฺชลิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho so nāgo makkhaṁ asahamāno pajjali.
อายสฺมาปิ สาคโต เตโชธาตุํ สมาปชฺชิตฺวา ปชฺชลิ ฯ✎ ร่าง
Āyasmāpi sāgato tejodhātuṁ samāpajjitvā pajjali.
อถโข
อายสฺมา สาคโต ตสฺส นาคสฺส เตชสา เตชํ ปริยาทยิตฺวา ๓-
เยน ภทฺทวติกา เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāgato tassa nāgassa tejasā tejaṁ pariyādiyitvā yena bhaddavatikā tenupasaṅkami.
อถโข ภควา ภทฺทวติกายํ
ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน โกสมฺพี เตน จาริกํ ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā bhaddavatikāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena kosambī tena cārikaṁ pakkāmi.
อสฺโสสุํ โข โกสมฺพิกา อุปาสกา อยฺโย กิร สาคโต อมฺพติตฺถเกน
นาเคน สทฺธึ สงฺคาเมสีติ ฯ✎ ร่าง
Assosuṁ kho kosambikā upāsakā—“ayyo kira sāgato ambatitthikena nāgena saddhiṁ saṅgāmesī”ti.
อถโข ภควา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน
โกสมฺพี ตทวสริ ฯ อถโข โกสมฺพิกา อุปาสกา ภควโต ปจฺจุคฺคมนํ
กริตฺวา เยนายสฺมา สาคโต เตนุปสงฺกมึสุ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena kosambī tadavasari. Atha kho kosambikā upāsakā bhagavato paccuggamanaṁ karitvā yenāyasmā sāgato tenupasaṅkamiṁsu;
อ้างอิงสยามรัฐ 2.384 · ฉัฏฐสังคายนา 88.149 · พุทธชยันตี 2.1.298
อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตํ สาคตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ เอกมนฺตํ
ฐิตา โข โกสมฺพิกา อุปาสกา อายสฺมนฺตํ สาคตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāgataṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho kosambikā upāsakā āyasmantaṁ sāgataṁ etadavocuṁ—
กึ ภนฺเต อยฺยานํ ทุลฺลภญฺจ มนาปญฺจ กึ ปฏิยาเทมาติ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ, bhante, ayyānaṁ dullabhañca manāpañca, kiṁ paṭiyādemā”ti?
เอวํ วุตฺเต ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู โกสมฺพิเก อุปาสเก เอตทโวจุํ
อตฺถาวุโส กาโปติกา นาม ปสนฺนา ภิกฺขูนํ ทุลฺลภา จ
มนาปา จ ตํ ปฏิยาเทถาติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ vutte, chabbaggiyā bhikkhū kosambike upāsake etadavocuṁ—“atthāvuso, kāpotikā nāma pasannā bhikkhūnaṁ dullabhā ca manāpā ca, taṁ paṭiyādethā”ti.
อ✎ ร่าง
amajjaṁ ariṭṭhaṁ pivati,
ถโข โกสมฺพิกา อุปาสกา
ฆเร ฆเร กาโปติกํ ปสนฺนํ ปฏิยาเทตฺวา ๔- อายสฺมนฺตํ
สาคตํ ปิณฺฑาย จรนฺตํ ๕- ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ สาคตํ
เอตทโวจุํ ปิวตุ ภนฺเต อยฺโย สาคโต กาโปติกํ ปสนฺนํ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. ปธูปายิ ฯ ๓ ม. ปริยาทิยิตฺวา ฯ ๔ อิโต ปรํ@อทฺทสํสูติ ปาเฐน ภวิตพฺพํ ฯ ๕ ม. ยุ. ปวิฏฺฐํ ฯ
ปิวตุ ภนฺเต อยฺโย สาคโต กาโปติกํ ปสนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho kosambikā upāsakā ghare ghare kāpotikaṁ pasannaṁ paṭiyādetvā āyasmantaṁ sāgataṁ piṇḍāya paviṭṭhaṁ disvāna āyasmantaṁ sāgataṁ etadavocuṁ—“pivatu, bhante, ayyo sāgato kāpotikaṁ pasannaṁ, pivatu, bhante, ayyo sāgato kāpotikaṁ pasannan”ti.
อถโข
อายสฺมา สาคโต ฆเร ฆเร กาโปติกํ ปสนฺนํ ปิวิตฺวา นครมฺหา
นิกฺขมนฺโต นครทฺวาเร ปริปติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāgato ghare ghare kāpotikaṁ pasannaṁ pivitvā nagaramhā nikkhamanto nagaradvāre paripati.
อถโข ภควา สมฺพหุเลหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ นครมฺหา
นิกฺขมนฺโต อทฺทส อายสฺมนฺตํ สาคตํ นครทฺวาเร ปริปติตํ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ nagaramhā nikkhamanto addasa āyasmantaṁ sāgataṁ nagaradvāre paripatantaṁ.
อ้างอิงสยามรัฐ 2.385 · พุทธชยันตี 2.1.300
ทิสฺวาน ภิกฺขู อามนฺเตสิ คณฺหถ ภิกฺขเว สาคตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Disvāna bhikkhū āmantesi—“gaṇhatha, bhikkhave, sāgatan”ti.
เอวํ ภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปฏิสฺสุณิตฺวา อายสฺมนฺตํ
สาคตํ อารามํ เนตฺวา เยน ภควา เตน สีสํ กตฺวา นิปาเตสุํ ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā āyasmantaṁ sāgataṁ ārāmaṁ netvā yena bhagavā tena sīsaṁ katvā nipātesuṁ.
อถโข อายสฺมา สาคโต ปริวตฺติตฺวา เยน ภควา เตน ปาเท
กตฺวา เสยฺยํ กปฺเปสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho āyasmā sāgato parivattitvā yena bhagavā tena pāde karitvā seyyaṁ kappesi.
อถโข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ นนุ ภิกฺขเว
สาคโต ตถาคเต สคารโว อโหสิ สปฺปติสฺโสติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—“nanu, bhikkhave, pubbe sāgato tathāgate sagāravo ahosi sappatisso”ti?
อ้างอิงPTS 4.110
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
อปิ นุ โข ภิกฺขเว สาคโต เอตรหิ ตถาคเต สคารโว
สปฺปติสฺโสติ ฯ✎ ร่าง
“Api nu kho, bhikkhave, sāgato etarahi tathāgate sagāravo sappatisso”ti?
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
นนุ ภิกฺขเว สาคโต
อมฺพติตฺถเกน นาเคน สงฺคาเมสีติ ฯ✎ ร่าง
“Nanu, bhikkhave, sāgato ambatitthikena nāgena saddhiṁ saṅgāmesī”ti?
เอวํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“Evaṁ, bhante”.
อปิ นุ
โข ภิกฺขเว สาคโต เอตรหิ ปโหติ เทฑฺฑุเภนปิ ๑- สทฺธึ
สงฺคาเมตุนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Api nu kho, bhikkhave, sāgato etarahi pahoti nāgena saddhiṁ saṅgāmetun”ti?
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
อปิ นุ โข ภิกฺขเว ตํ
ปาตพฺพํ ยํ ปิวิตฺวา วิสญฺญี อสฺสาติ ฯ✎ ร่าง
“Api nu kho, bhikkhave, taṁ pātabbaṁ yaṁ pivitvā visaññī assā”ti?
โน เหตํ ภนฺเต ฯ✎ ร่าง
“No hetaṁ, bhante”.
อนนุจฺฉวิกํ ภิกฺขเว สาคตสฺส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ
อกปฺปิยํ อกรณียํ✎ ร่าง
“Ananucchavikaṁ, bhikkhave, sāgatassa ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.
กถํ หิ นาม ภิกฺขเว สาคโต มชฺชํ ปิวิสฺสติ✎ ร่าง
Kathañhi nāma, bhikkhave, sāgato majjaṁ pivissati.
เนตํ
ภิกฺขเว อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ✎ ร่าง
Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ✎ ร่าง
evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—
สุราเมรยปาเน ปาจิตฺติยนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Surāmerayapāne pācittiyan”ti.