เนื้อความทั้งข้อ
[๗๑๒] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ชื่อว่า ภิกษุ ที่
ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
บทว่า เมื่อภิกษุทั้งหลาย ได้แก่ ภิกษุพวกอื่น.
คำว่า เกิดหมางกัน เกิดทะเลาะกัน ถึงการวิวาทกัน คือเกิดอธิกรณ์ขึ้น.
คำว่า ยืนแอบฟัง คือ เดินไปด้วยความตั้งใจว่า เราจักฟังคำของภิกษุเหล่านี้ แล้วจัก
ท้วง จักเตือน จักฟ้อง จักให้สำนึก จักทำให้เก้อเขิน ดังนี้ ต้องอาบัติทุกกฏ ยืนอยู่ในที่ใด
ได้ยิน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อเดินไปข้างหลัง รีบเดินให้ทันด้วยตั้งใจว่า จักฟัง ต้องอาบัติทุกกฏ ยืนอยู่ในที่ใด
ได้ยิน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อเดินไปข้างหน้า ลดเดินให้ช้าลงด้วยตั้งใจว่า จักฟัง ต้องอาบัติทุกกฏ ยืนอยู่ในที่ใด
ได้ยิน ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บังเอิญเดินผ่านมาถึงสถานที่ที่ภิกษุยืนก็ดี นั่งก็ดี นอนก็ดี เมื่อเขาพูดงุบงิบกันอยู่
ต้องกระแอมไอให้เขารู้ตัว ถ้าไม่กระแอมไอ หรือไม่ให้เขารู้ตัว ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
คำว่า ทำความหมายอย่างนี้เท่านั้นแลให้เป็นปัจจัย หาใช่อย่างอื่นไม่ ความว่า
ไม่มีเหตุอะไรอื่นที่จะยืนแอบฟังความ.
โย ปนาติ✎ ร่าง
Yo panāti
อ้างอิงสยามรัฐ 2.468
โย ยาทิโส ฯเปฯ✎ ร่าง
yo yādiso …pe…
ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhūti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.
ภิกฺขูนนฺติ✎ ร่าง
Bhikkhūnanti
อญฺเญสํ ภิกฺขูนํ ฯ✎ ร่าง
aññesaṁ bhikkhūnaṁ.
ภณฺฑนชาตานํ กลหชาตานํ วิวาทาปนฺนานนฺติ✎ ร่าง
Bhaṇḍanajātānaṁ kalahajātānaṁ vivādāpannānanti
อธิกรณชาตานํ ฯ✎ ร่าง
adhikaraṇajātānaṁ.
อุปสฺสุตึ ติฏฺเฐยฺยาติ✎ ร่าง
Upassutiṁ tiṭṭheyyāti
อิเมสํ สุตฺวา โจเทสฺสามิ สาเรสฺสามิ
ปฏิโจเทสฺสามิ ปฏิสาเรสฺสามิ มงฺกุํ ๑- กริสฺสามีติ คจฺฉติ
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
“imesaṁ sutvā codessāmi sāressāmi paṭicodessāmi paṭisāressāmi maṅkū karissāmī”ti gacchati, āpatti dukkaṭassa.
ยตฺถ ฐิโต สุณาติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa.
ปจฺฉโต คจฺฉนฺโต ตุริโต คจฺฉติ โสสฺสามีติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
Pacchato gacchanto turito gacchati sossāmīti, āpatti dukkaṭassa.
ยตฺถ ฐิโต สุณาติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa.
ปุรโต คจฺฉนฺโต
โอหียติ โสสฺสามีติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ✎ ร่าง
Purato gacchanto ohiyyati sossāmīti, āpatti dukkaṭassa.
ยตฺถ ฐิโต สุณาติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa.
ภิกฺขุสฺส ฐิโตกาสํ วา นิสินฺโนกาสํ วา
นิปนฺโนกาสํ วา อาคนฺตฺวา มนฺเตนฺตํ อุกฺกาสิตพฺพํ วิชานาเปตพฺพํ ฯ
โน เจ อุกฺกาเสยฺย วา วิชานาเปยฺย วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhikkhussa ṭhitokāsaṁ vā nisinnokāsaṁ vā nipannokāsaṁ vā āgantvā mantentaṁ ukkāsitabbaṁ, vijānāpetabbaṁ, no ce ukkāseyya vā vijānāpeyya vā, āpatti pācittiyassa.
อ้างอิงPTS 4.151
เอตเทว ปจฺจยํ กริตฺวา อนญฺญนฺติ✎ ร่าง
Etadeva paccayaṁ karitvā anaññanti
อ้างอิงพุทธชยันตี 2.1.406
น อญฺโญ โกจิ ปจฺจโย
โหติ อุปสฺสุตึ ติฏฺฐิตุํ ฯ✎ ร่าง
na añño koci paccayo hoti upassutiṁ tiṭṭhituṁ.