เนื้อความทั้งข้อ
[๔๔] บทว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...
บทว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุณี เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ชื่อว่า ภิกษุณี
ที่ทรงประสงค์ในอรรถนี้.
บทว่า ผู้เดียวเดินไปสู่ละแวกบ้านก็ดี ความว่า บ้านที่มีเครื่องล้อม ย่างเท้าล่วงเข้าเขต
ล้อมก้าวที่หนึ่ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย ก้าวที่สอง ต้องอาบัติสังฆาทิเสส. บ้านที่ไม่มีเครื่องล้อม ย่าง
เท้าล่วงอุปจารก้าวที่หนึ่ง ต้องอาบัติถุลลัจจัย ก้าวที่สองต้องอาบัติสังฆาทิเสส.
บทว่า ผู้เดียวเดินไปสู่ฝั่งแม่น้ำก็ดี ความว่า สถานที่ที่นางภิกษุณีครองผ้าปกปิดมณฑล
สามเดินข้ามน้ำในที่ใดที่หนึ่ง ผ้าอันตรวาสกเปียก ชื่อว่าแม่น้ำ. ย่างเท้าข้ามก้าวที่หนึ่ง ต้องอาบัติ-
*ถุลลัจจัย ย่างเท้าข้ามก้าวที่สอง ต้องอาบัติสังฆาทิเสส.
บทว่า ผู้เดียวอยู่ปราศจากพวกในราตรีก็ดี ความว่า จวนจะละหัตถบาสเพื่อนภิกษุณี
พร้อมกับอรุณขึ้น ต้องอาบัติถุลลัจจัย ละแล้ว ต้องอาบัติสังฆาทิเสส.
บทว่า ผู้เดียวเดินปลีกไปจากคณะก็ดี ความว่า ในป่าไม่มีหมู่บ้าน จวนจะละอุปจารแห่ง
การมองเห็น หรือได้ยินเสียงเพื่อนภิกษุณี ต้องอาบัติถุลลัจจัย ละแล้ว ต้องอาบัติสังฆาทิเสส.
ยา ยาทิสา ฯเปฯ✎ ร่าง
yā yādisā …pe…
ภิกฺขุนีติ ฯ✎ ร่าง
bhikkhunīti
เปฯ อยํ อิมสฺมึ
อตฺเถ อธิปฺเปตา ภิกฺขุนีติ ฯ✎ ร่าง
…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippetā bhikkhunīti.
เอกา วา คามนฺตรํ คจฺเฉยฺยาติ✎ ร่าง
Ekā vā gāmantaraṁ gaccheyyāti
ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส ปริกฺเขปํ ปฐมํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา อาปตฺติ
ถุลฺลจฺจยสฺส✎ ร่าง
parikkhittassa gāmassa parikkhepaṁ paṭhamaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti thullaccayassa,
ทุติยํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ✎ ร่าง
dutiyaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti saṅghādisesassa.
อปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อุปจารํ ปฐมํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา
อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส✎ ร่าง
Aparikkhittassa gāmassa upacāraṁ paṭhamaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti thullaccayassa.
ทุติยํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ✎ ร่าง
Dutiyaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti saṅghādisesassa.
เอกา วา นทีปารํ คจฺเฉยฺยาติ✎ ร่าง
Ekā vā nadīpāraṁ gaccheyyāti
อ้างอิงพุทธชยันตี 2.2.48
นที นาม ติมณฺฑลํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา
ยตฺถ กตฺถจิ อุตฺตรนฺติยา ภิกฺขุนิยา อนฺตรวาสโก เตมิยติ ฯ✎ ร่าง
nadī nāma timaṇḍalaṁ paṭicchādetvā yattha katthaci uttarantiyā bhikkhuniyā antaravāsako temiyati.
ปฐมํ
ปาทํ อุตฺตาเรนฺติยา ๑- อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส✎ ร่าง
Paṭhamaṁ pādaṁ uttarantiyā āpatti thullaccayassa.
ทุติยํ ปาทํ อุตฺตาเรนฺติยา ๒-
อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ✎ ร่าง
Dutiyaṁ pādaṁ uttarantiyā āpatti saṅghādisesassa.
เอกา วา รตฺตึ วิปฺปวเสยฺยาติ✎ ร่าง
Ekā vā rattiṁ vippavaseyyāti
สห อรุณุคฺคมนา
ทุติยิกาย ภิกฺขุนิยา หตฺถปาสํ วิชหนฺติยา อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส✎ ร่าง
saha aruṇuggamanā dutiyikāya bhikkhuniyā hatthapāsaṁ vijahantiyā āpatti thullaccayassa.
วิชหิเต อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ✎ ร่าง
Vijahite āpatti saṅghādisesassa.
เอกา วา คณมฺหา
โอหีเยยฺยาติ✎ ร่าง
Ekā vā gaṇamhā ohīyeyyāti
อ้างอิงสยามรัฐ 3.35
อคามเก อรญฺเญ ทุติยิกาย ภิกฺขุนิยา ทสฺสนูปจารํ
@เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. ยุ. อุตฺตรนฺติยา ฯ
วา สวนูปจารํ วา วิชหนฺติยา อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส✎ ร่าง
agāmake araññe dutiyikāya bhikkhuniyā dassanūpacāraṁ vā savanūpacāraṁ vā vijahantiyā āpatti thullaccayassa.
วิชหิเต
อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ✎ ร่าง
Vijahite āpatti saṅghādisesassa.