อถโข ภควา อุรุเวลายํ ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน
คยาสีสํ เตน จาริกํ ปกฺกามิ มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ ภิกฺขุสหสฺเสน
สพฺเพเหว ปุราณชฏิเลหิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā uruvelāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena gayāsīsaṁ tena pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ bhikkhusahassena sabbeheva purāṇajaṭilehi.
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.72
ตตฺร สุทํ ภควา คยายํ วิหรติ
คยาสีเส สทฺธึ ภิกฺขุสหสฺเสน ฯ✎ ร่าง
Tatra sudaṁ bhagavā gayāyaṁ viharati gayāsīse saddhiṁ bhikkhusahassena.
ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi—
สพฺพํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ✎ ร่าง
“Sabbaṁ, bhikkhave, ādittaṁ.
อ้างอิงสยามรัฐ 4.63 · ฉัฏฐสังคายนา 89.39
กิญฺจ ภิกฺขเว สพฺพํ อาทิตฺตํ✎ ร่าง
Kiñca, bhikkhave, sabbaṁ ādittaṁ?
จกฺขุํ ๑- ภิกฺขเว อาทิตฺตํ รูปา อาทิตฺตา จกฺขุวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ
จกฺขุสมฺผสฺโส อาทิตฺโต ยมฺปิทํ ๒- จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ
เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อาทิตฺตํ✎ ร่าง
Cakkhu ādittaṁ, rūpā ādittā, cakkhuviññāṇaṁ ādittaṁ, cakkhusamphasso āditto, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
เกน
อาทิตฺตํ อาทิตฺตํ✎ ร่าง
Kena ādittaṁ?
ราคคฺคินา ๓- โทสคฺคินา โมหคฺคินา อาทิตฺตํ
ชาติยา ชรามรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ
อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ ฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
โสตํ อาทิตฺตํ สทฺทา อาทิตฺตา
ฯ✎ ร่าง
Sotaṁ ādittaṁ, saddā ādittā, sotaviññāṇaṁ ādittaṁ, sotasamphasso āditto, yamidaṁ sotasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
ปฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
ฆานํ อาทิตฺตํ คนฺธา อาทิตฺตา ฯ✎ ร่าง
Ghānaṁ ādittaṁ, gandhā ādittā, ghānaviññāṇaṁ ādittaṁ, ghānasamphasso āditto, yamidaṁ ghānasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
ปฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
ชิวฺหา อาทิตฺตา รสา
อาทิตฺตา ฯ✎ ร่าง
Jivhā ādittā, rasā ādittā, jivhāviññāṇaṁ ādittaṁ jivhāsamphasso āditto, yamidaṁ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
ปฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
กาโย อาทิตฺโต โผฏฺฐพฺพา อาทิตฺตา ฯ✎ ร่าง
Kāyo āditto, phoṭṭhabbā ādittā, kāyaviññāṇaṁ ādittaṁ kāyasamphasso āditto, yamidaṁ kāyasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
ปฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
มโน
อาทิตฺโต ธมฺมา อาทิตฺตา มโนวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ มโนสมฺผสฺโส
อาทิตฺโต ยมฺปิทํ ๔- มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา
ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อาทิตฺตํ✎ ร่าง
Mano āditto, dhammā ādittā, manoviññāṇaṁ ādittaṁ manosamphasso āditto, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ādittaṁ.
เกน อาทิตฺตํ อาทิตฺตํ✎ ร่าง
Kena ādittaṁ?
ราคคฺคินา โทสคฺคินา โมหคฺคินา อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน
โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ
วทามิ ฯ✎ ร่าง
Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṁ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi ādittanti vadāmi.
เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก จกฺขุสฺมึปิ
นิพฺพินฺทติ รูเปสุปิ นิพฺพินฺทติ จกฺขุวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ
จกฺขุสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ ๕- จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ
เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ✎ ร่าง
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, tasmimpi nibbindati.
อ้างอิงสยามรัฐ 4.64 · ฉัฏฐสังคายนา 89.40
โสตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ สทฺเทสุปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Sotasmimpi nibbindati, saddesupi nibbindati …pe…
ฆานสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ
คนฺเธสุปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ✎ ร่าง
ghānasmimpi nibbindati, gandhesupi nibbindati …pe…
อ้างอิงPTS 1.35
ชิวฺหายปิ นิพฺพินฺทติ รเสสุปิ นิพฺพินฺทติ
ฯเปฯ✎ ร่าง
jivhāyapi nibbindati, rasesupi nibbindati …pe…
กายสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ โผฏฺฐพฺเพสุปิ นิพฺพินฺทติ ฯเปฯ✎ ร่าง
kāyasmimpi nibbindati, phoṭṭhabbesupi nibbindati …pe…
มนสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ ธมฺเมสุปิ นิพฺพินฺทติ มโนวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ
มโนสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ
เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมึปิ นิพฺพินฺทติ✎ ร่าง
manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi nibbindati,
นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ วิราคา วิมุจฺจติ วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ๑-
ญาณํ โหติ✎ ร่าง
nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
ขีณา ชาติ วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ กตํ กรณียํ นาปรํ
อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตีติ ฯ✎ ร่าง
Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānātī”ti.
อิมสฺมึ จ ปน เวยฺยากรณสฺมึ
ภญฺญมาเน ตสฺส ภิกฺขุสหสฺสสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ
วิมุจฺจึสุ ฯ✎ ร่าง
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne tassa bhikkhusahassassa anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsu.
อาทิตฺตปริยายํ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Ādittapariyāyasuttaṁ niṭṭhitaṁ.
อุรุเวลปาฏิหาริยํ ตติยภาณวารํ นิฏฺฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Uruvelapāṭihāriyaṁ tatiyabhāṇavāro niṭṭhito.
—
13. Bimbisārasamāgamakathā