จมฺปายํ ภควา อาสิ✎ ร่าง
Campāyaṁ bhagavā āsi,
วตฺถุ วาสภคามเก✎ ร่าง
vatthu vāsabhagāmake;
อาคนฺตุกานํ อุสฺสุกฺกํ✎ ร่าง
Āgantukānamussukkaṁ,
อกาสิ อิจฺฉิตพฺพเก✎ ร่าง
akāsi icchitabbake.
ปกตญฺญุโนติ ญตฺวา✎ ร่าง
Pakataññunoti ñatvā,
อ้างอิงสยามรัฐ 5.307
อุสฺสุกฺกํ น กรี ตทา✎ ร่าง
ussukkaṁ na karī tadā;
อุกฺขิตฺโต น กโรตีติ อ✎ ร่าง
Ukkhitto na karotīti,
คมา ๑- ชินสนฺติเก ฯ✎ ร่าง
sāgamā jinasantike.
อธมฺเมน วคฺคกมฺมํ✎ ร่าง
Adhammena vaggakammaṁ,
อ้างอิงPTS 1.334
สมคฺคํ อธมฺเมน จ✎ ร่าง
samaggaṁ adhammena ca;
ธมฺเมน วคฺคกมฺมํ จ✎ ร่าง
Dhammena vaggakammañca,
ปฏิรูปเกน วคฺคิกํ✎ ร่าง
patirūpakena vaggikaṁ.
ปฏิรูปเกน สมคฺคํ✎ ร่าง
Patirūpakena samaggaṁ,
เอโก อุกฺขิปเตกกํ✎ ร่าง
eko ukkhipatekakaṁ;
เอโก จ เทฺว สมฺพหุเล✎ ร่าง
Eko ca dve sambahule,
สงฺฆํ อุกฺขิปเตกโต✎ ร่าง
saṅghaṁ ukkhipatekako.
ทุเวปิ สมฺพหุลาปิ✎ ร่าง
Duvepi sambahulāpi,
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.836
สงฺโฆ สงฺฆํ จ อุกฺขิปิ✎ ร่าง
saṅgho saṅghañca ukkhipi;
สพฺพญฺญู ปวโร สุตฺวา✎ ร่าง
Sabbaññupavaro sutvā,
อธมฺมนฺติ ปฏิกฺขิปิ ฯ✎ ร่าง
adhammanti paṭikkhipi.
ญตฺติวิปนฺนํ ยํ กมฺมํ✎ ร่าง
Ñattivipannaṁ yaṁ kammaṁ,
สมฺปนฺนํ อนุสาวนํ✎ ร่าง
sampannaṁ anusāvanaṁ;
อนุสฺสาวนวิปนฺนํ✎ ร่าง
Anussāvanavipannaṁ,
สมฺปนฺนํ ญตฺติยา จ ยํ✎ ร่าง
sampannaṁ ñattiyā ca yaṁ.
อุภเยน วิปนฺนญฺจ✎ ร่าง
Ubhayena vipannañca,
อญฺญตฺร ธมฺมเมว จ✎ ร่าง
aññatra dhammameva ca;
วินยํ ๓- สตฺถุ ปฏิกุฏฺฐํ✎ ร่าง
Vinayā satthu paṭikuṭṭhaṁ,
กุปฺปํ อฏฺฐานรูปกํ✎ ร่าง
kuppaṁ aṭṭhānārahikaṁ.
อธมฺมวคฺคสมคฺคํ✎ ร่าง
Adhammavaggaṁ samaggaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.453
ปฏิรูเปน เย ทุเว✎ ร่าง
Dhamma patirūpāni ye duve;
ธมฺเมเนว จ สามคฺคึ✎ ร่าง
Dhammeneva ca sāmaggiṁ,
อนุญฺญาสิ ตถาคโต ฯ✎ ร่าง
Anuññāsi tathāgato.
จตุวคฺโค ปญฺจวคฺโค✎ ร่าง
Catuvaggo pañcavaggo,
ทสวคฺโค จ วีสติ
อติเ✎ ร่าง
dasavaggo ca vīsati;
รกวีสติวคฺโค✎ ร่าง
Parovīsativaggo ca,
สงฺโฆ ปญฺจวิโธ ตถา ฯ✎ ร่าง
saṅgho pañcavidho tathā.
ฐเปตฺวา อุปสมฺปทํ✎ ร่าง
Ṭhapetvā upasampadaṁ,
ยญฺจ กมฺมํ ปวารณํ✎ ร่าง
yañca kammaṁ pavāraṇaṁ;
อพฺภานกมฺเมน สห✎ ร่าง
Abbhānakammena saha,
จตุวคฺเคหิ กมฺมิโก ฯ✎ ร่าง
catuvaggehi kammiko.
ทุเว กมฺเม ฐเปตฺวาน✎ ร่าง
Duve kamme ṭhapetvāna,
มชฺฌเทสุปสมฺปทํ✎ ร่าง
majjhadesūpasampadaṁ;
อพฺภานํ ปญฺจวคฺคิโก✎ ร่าง
Abbhānaṁ pañcavaggiko,
สพฺพกมฺเมสุ กมฺมิโก ฯ✎ ร่าง
sabbakammesu kammiko.
อพฺภาเนกํ ฐเปตฺวาน✎ ร่าง
Abbhānekaṁ ṭhapetvāna,
อ้างอิงสยามรัฐ 5.308
เย ภิกฺขู ทสวคฺคิกา ฯ✎ ร่าง
ye bhikkhū dasavaggikā;
สพฺพกมฺมกโร สงฺโฆ✎ ร่าง
Sabbakammakaro saṅgho,
วีโส สพฺพตฺถ กมฺมิโก ฯ✎ ร่าง
vīso sabbattha kammiko.
ภิกฺขุนี สิกฺขมานา จ✎ ร่าง
Bhikkhunī sikkhamānā ca,
สามเณโร สามเณริกา✎ ร่าง
sāmaṇero sāmaṇerī;
ปจฺจกฺขาตนฺติมวตฺถู✎ ร่าง
Paccakkhātantimavatthū,
อุกฺขิตฺตาปตฺติทสฺสเน✎ ร่าง
ukkhittāpattidassane.
อปฺปฏิกมฺมทิฏฺฐิยา✎ ร่าง
Appaṭikamme diṭṭhiyā,
ปณฺฑกเถยฺยสํวาสกํ✎ ร่าง
paṇḍako theyyasaṁvāsakaṁ;
ติตฺถิยติรจฺฉานคตํ✎ ร่าง
Titthiyā tiracchānagataṁ,
มาตุ ปิตุ จ ฆาตกํ✎ ร่าง
mātu pitu ca ghātakaṁ.
อรหํ ภิกฺขุนีทูสึ✎ ร่าง
Arahaṁ bhikkhunīdūsi,
เภทกํ โลหิตุปาทกํ✎ ร่าง
bhedakaṁ lohituppādaṁ;
พฺยญฺชนํ นานาสํวาสํ✎ ร่าง
Byañjanaṁ nānāsaṁvāsaṁ,
นานาสีมาย อิทฺธิยา✎ ร่าง
nānāsīmāya iddhiyā.
ยสฺส สงฺโฆ กเร กมฺมํ✎ ร่าง
Yassa saṅgho kare kammaṁ,
โหนฺติ ๖- เต จตุวีสติ✎ ร่าง
hontete catuvīsati;
สมฺพุทฺเธน ปฏิกฺขิตฺตา✎ ร่าง
Sambuddhena paṭikkhittā,
น เหเต คณปูรกา✎ ร่าง
na hete gaṇapūrakā.
ปาริวาสิกจตุตฺโถ✎ ร่าง
Pārivāsikacatuttho,
ปริวาสํ ทเทยฺย วา✎ ร่าง
parivāsaṁ dadeyya vā;
มูลมานตฺตมพฺเภยฺย✎ ร่าง
Mūlā mānattamabbheyya,
อกมฺมํ น จ กรณํ✎ ร่าง
akammaṁ na ca karaṇaṁ.
มูลอรหมานตฺตํ✎ ร่าง
Mūlā arahamānattā,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.454
อพฺภานารหเมว จ
อ✎ ร่าง
abbhānārahameva ca;
กมฺมการกา ๘- ปญฺจ✎ ร่าง
Na kammakārakā pañca,
สมฺพุทฺเธน ปกาสิตา ฯ✎ ร่าง
sambuddhena pakāsitā.
ภิกฺขุนี สิกฺขมานา จ✎ ร่าง
Bhikkhunī sikkhamānā ca,
สามเณโร สามเณริกา✎ ร่าง
sāmaṇero sāmaṇerikā;
ปจฺจกฺขนฺติมอุมฺมตฺตา✎ ร่าง
Paccakkhantimaummattā,
ขิตฺตเวทนทสฺสเน✎ ร่าง
khittāvedanadassane.
อปฺปฏิกมฺมทิฏฺฐิยา✎ ร่าง
Appaṭikamme diṭṭhiyā,
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.838
ปณฺฑกเถยฺยสํวาสกํ ๙-
ติตฺถิยติรจฺฉานคตํ มาตา ปิตุ จ ฆาตกํ
อรหํ ภิกฺขุนีทูสึ เภทกํ โลหิตุปาทกํ
อุภโตพฺยญฺชนญฺเจว✎ ร่าง
paṇḍakāpi ca byañjanā;
นานาสํวาสกํปิจ ๑๐-
นานาสีมาย ฐิตกํ✎ ร่าง
Nānāsaṁvāsakā sīmā,
เวหาสํ ยสฺส กมฺม จ✎ ร่าง
vehāsaṁ yassa kamma ca.
สตฺตวีสานเมเตสํ✎ ร่าง
Aṭṭhārasannametesaṁ,
อ้างอิงPTS 1.335 · สยามรัฐ 5.309
ปฏิโกสํ น รูหติ ฯ✎ ร่าง
paṭikkosaṁ na ruhati;
ภิกฺขุสฺส ปกตตฺตสฺส✎ ร่าง
Bhikkhussa pakatattassa,
รูหติ ปฏิโกสนา✎ ร่าง
ruhati paṭikkosanā.
สุทฺธสฺส ทุนฺนิสาริโต✎ ร่าง
Suddhassa dunnisārito,
พาโล หิ สุนิสาริโต✎ ร่าง
bālo hi sunissārito;
ปณฺฑโก เถยฺยสํวาโส✎ ร่าง
Paṇḍako theyyasaṁvāso,
ปกฺกนฺโต ติรจฺฉานโค✎ ร่าง
pakkanto tiracchānagato.
มาตาปิตุอรหนฺโต✎ ร่าง
Mātu pitu arahanta,
ทูสโก สงฺฆเภทโก✎ ร่าง
dūsako saṅghabhedako;
โลหิตุปฺปาทโก เจว✎ ร่าง
Lohituppādako ceva,
อุภโตพฺยญฺชโน จ โย✎ ร่าง
ubhatobyañjano ca yo.
เอกาทสนฺนเมเตสํ✎ ร่าง
Ekādasannaṁ etesaṁ,
โอสารณํ น ยุชฺชติ ฯ✎ ร่าง
osāraṇaṁ na yujjati;
หตฺถปาทา ๖- ตทุพฺภยํ✎ ร่าง
Hatthapādaṁ tadubhayaṁ,
กณฺณนาสา ๗- ตทุพฺภยํ✎ ร่าง
kaṇṇanāsaṁ tadūbhayaṁ.
องฺคุลีอฬกณฺฑรํ✎ ร่าง
Aṅguli aḷakaṇḍaraṁ,
ผณํ ขุชฺโช จ วามโน✎ ร่าง
phaṇaṁ khujjo ca vāmano;
คณฺฑิลกฺขณกาสา ๙- จ✎ ร่าง
Gaṇḍī lakkhaṇakasā ca,
ลิขิตโก จ สีปที✎ ร่าง
likhitako ca sīpadī.
ปาปปริสกาโณ ๑๐- จ✎ ร่าง
Pāpā parisakāṇo ca,
กุณิ ขญฺโช หโตปิ ๑๑- จ✎ ร่าง
kuṇī khañjo hatopi ca;
อิริยาปถทุพฺพโล✎ ร่าง
Iriyāpathadubbalo,
อนฺโธ มูโค จ พาธิโร✎ ร่าง
andho mūgo ca badhiro.
อนฺธมูคนฺธพาธิโร✎ ร่าง
Andhamūgandhabadhiro,
มูคพาธีรเมว จ✎ ร่าง
mūgabadhirameva ca;
อนฺธมูคพธีโร ๑๓- จ✎ ร่าง
Andhamūgabadhiro ca,
ทฺวตฺตึเสเต อนูนกา✎ ร่าง
dvattiṁsete anūnakā.
เตสํ โอสารณํ โหติ✎ ร่าง
Tesaṁ osāraṇaṁ hoti,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.455
สมฺพุทฺเธน ปกาสิตํ ฯ✎ ร่าง
sambuddhena pakāsitaṁ;
ทฏฺฐพฺพา ปฏิกาตพฺพา✎ ร่าง
Daṭṭhabbā paṭikātabbā,
นิสฺสชฺเชตา ๑๔- น วิชฺชติ✎ ร่าง
nissajjetā na vijjati.
ตสฺส อุกฺเขปนา กมฺมา✎ ร่าง
Tassa ukkhepanā kammā,
สตฺต โหนฺติ อธมฺมิกา✎ ร่าง
satta honti adhammikā;
อาปนฺนํ อนุวตฺตนฺติ✎ ร่าง
Āpannaṁ anuvattantaṁ,
สตฺต เตปิ อธมฺมิกา✎ ร่าง
satta tepi adhammikā.
อาปนฺนํ อนุวตฺตนฺติ✎ ร่าง
Āpannaṁ nānuvattantaṁ,
สตฺต กมฺมา สุธมฺมิกา✎ ร่าง
satta kammā sudhammikā;
สมฺมุขา ปฏิปุจฺฉา จ✎ ร่าง
Sammukhā paṭipucchā ca,
ปฏิญฺญาย จ การกา✎ ร่าง
paṭiññāya ca kāraṇā.
สติอมูฬฺหปาปิกา✎ ร่าง
Sati amūḷhapāpikā,
อ้างอิงสยามรัฐ 5.310
ตชฺชนีนิยเสน จ✎ ร่าง
tajjanīniyassena ca;
ปพฺพาชนียปฏิสารา✎ ร่าง
Pabbājanīya paṭisāro,
อุกฺเขปปริวาส จ✎ ร่าง
ukkhepaparivāsa ca.
มูลมานตฺตอพฺภานา✎ ร่าง
Mūlā mānattaabbhānā,
ตเถว อุปสมฺปทา✎ ร่าง
tatheva upasampadā;
อญฺญํ กเรยฺย อญฺญสฺส✎ ร่าง
Aññaṁ kareyya aññassa,
โสฬเสเต อธมฺมิกา✎ ร่าง
soḷasete adhammikā.
ตนฺตํ กเรยฺย ตนฺตสฺส✎ ร่าง
Taṁ taṁ kareyya taṁ tassa,
โสฬเสเต สุธมฺมิกา✎ ร่าง
soḷasete sudhammikā;
ปจฺจาโรเปยฺย อญฺโญญฺญํ✎ ร่าง
Paccāropeyya aññaññaṁ,
โสฬเสเต อธมฺมิกา✎ ร่าง
soḷasete adhammikā.
เทฺว เทฺว มูลา กตา ๓- ตสฺส✎ ร่าง
Dve dve tammūlakaṁ tassa,
เตปิ โสฬส ธมฺมิกา ฯ✎ ร่าง
tepi soḷasa dhammikā;
เอเกกมูลกํ จกฺกํ✎ ร่าง
Ekekamūlakaṁ cakkaṁ,
อธมฺมนฺติ ชิโน พฺรวิ✎ ร่าง
“adhamman”ti jinobravi.
อกาสิ ตชฺชนียํ กมฺมํ✎ ร่าง
Akāsi tajjanīyaṁ kammaṁ,
อ้างอิงพุทธชยันตี 3.840
สงฺโฆ ภณฺฑนการโก✎ ร่าง
saṅgho bhaṇḍanakārako;
อธมฺเมน วคฺคกมฺมํ✎ ร่าง
Adhammena vaggakammaṁ,
อญฺญํ อาวาส คจฺฉิ โส✎ ร่าง
aññaṁ āvāsaṁ gacchi so.
ตตฺถาธมฺเมน สมคฺคา✎ ร่าง
Tatthādhammena samaggā,
ตสฺส ตชฺชนิยํ กรุํ✎ ร่าง
tassa tajjanīyaṁ karuṁ;
อญฺญตฺถ วคฺคธมฺเมน✎ ร่าง
Aññattha vaggādhammena,
ตสฺส ตชฺชนิยํ กรุํ✎ ร่าง
tassa tajjanīyaṁ karuṁ.
ปฏิรูปเกน ๔- วคฺคาปิ✎ ร่าง
Patirūpena vaggāpi,
สมคฺคาปิ ตถา กรุํ✎ ร่าง
samaggāpi tathā karuṁ;
อธมฺเมน สมคฺคา จ✎ ร่าง
Adhammena samaggā ca,
ธมฺเมน วคฺคเมว จ✎ ร่าง
dhammena vaggameva ca.
ปฏิรูปเกน วคฺคา จ✎ ร่าง
Patirūpakena vaggā ca,
สมคฺคา จ อิเม ปทา✎ ร่าง
samaggā ca ime padā;
เอเกกํ มูลกํ กตฺวา✎ ร่าง
Ekekamūlakaṁ katvā,
จกฺกํ พนฺเธ วิจกฺขโณ ฯ✎ ร่าง
cakkaṁ bandhe vicakkhaṇo.
พาลาปฺยตฺตสฺส นิยสฺสํ✎ ร่าง
Bālā byattassa niyassaṁ,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.456
ปพฺพาเช กุลทูสกํ✎ ร่าง
pabbāje kuladūsakaṁ;
ปฏิสารณียํ กมฺมํ✎ ร่าง
Paṭisāraṇīyaṁ kammaṁ,
กเร อกฺโกสกสฺส จ✎ ร่าง
kare akkosakassa ca.
อทสฺสนาปฏิกฺกมฺเม✎ ร่าง
Adassanāppaṭikamme,
อ้างอิงPTS 1.336
โย จ ทิฏฺฐึ น นิสฺสเช✎ ร่าง
yo ca diṭṭhiṁ na nissajje;
เตสํ อุกฺเขปนํ กมฺมํ✎ ร่าง
Tesaṁ ukkhepanīyakammaṁ,
สตฺถวาเหน ภาสิตํ✎ ร่าง
satthavāhena bhāsitaṁ.
อุปวินยกมฺมานํ✎ ร่าง
Upari nayakammānaṁ,
อ้างอิงสยามรัฐ 5.311
ปญฺโญ ตชฺชนิยํ นเย✎ ร่าง
pañño tajjanīyaṁ naye;
เตสํเยว อนุโลมํ✎ ร่าง
Tesaṁyeva anulomaṁ,
สมฺมา วตฺตติ ยาจติ✎ ร่าง
sammā vattati yācite.
ปสฺสทฺธึ เตสํ กมฺมานํ✎ ร่าง
Passaddhi tesaṁ kammānaṁ,
เหฏฺฐา กมฺมนเยน จ✎ ร่าง
heṭṭhā kammanayena ca;
ตสฺมึ ตสฺมึ หิ ๓- กมฺเมสุ✎ ร่าง
Tasmiṁ tasmiṁ tu kammesu,
ตตฺรฏฺโฐ จ วิวาทติ✎ ร่าง
tatraṭṭho ca vivadati.
อกตํ ทุกฺกฏญฺเจว✎ ร่าง
Akataṁ dukkaṭañceva,
ปุน กาตพฺพกนฺติ จ✎ ร่าง
punakātabbakanti ca;
กมฺเม ปสฺสทฺธิยา จาปิ✎ ร่าง
Kamme passaddhiyā cāpi,
เต ภิกฺขู ธมฺมวาทิโน✎ ร่าง
te bhikkhū dhammavādino.
วิปตฺติพฺยาธิเต ทิสฺวา✎ ร่าง
Vipattibyādhite disvā,
กมฺมปฺปตฺเต มหามุนิ✎ ร่าง
kammappatte mahāmuni;
ปฏิปฺปสฺสทฺธิมกฺขาสิ✎ ร่าง
Paṭippassaddhimakkhāsi,
สลฺลกตฺโตว โอสธนฺติ ๕- ฯ✎ ร่าง
sallakattova osadhanti.
—
Imamhi khandhake vatthūni chattiṁsāti.
—
Campeyyakkhandhako niṭṭhito.
โกสมฺพิกฺขนฺธกํ✎ ร่าง
10. Kosambakakkhandhaka
—
1. Kosambakavivādakathā