—
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paccassosi.
—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño pubbuṭṭhāyī ahosi pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ nacirasseva abbhantarime vissāsikaṭṭhāne ṭhapesi.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
—
‘tena hi, bhaṇe māṇavaka, rathaṁ yojehi, migavaṁ gamissāmā’ti.
—
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ yojetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
—
‘yutto kho te, deva, ratho, yassadāni kālaṁ maññasī’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rathaṁ abhiruhi.
—
Dīghāvu kumāro rathaṁ pesesi.
—
Tathā tathā rathaṁ pesesi yathā yathā aññeneva senā agamāsi aññeneva ratho.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dūraṁ gantvā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.331 · พุทธชยันตี 3.864
—
‘tena hi, bhaṇe māṇavaka, rathaṁ muñcassu, kilantomhi, nipajjissāmī’ti.
—
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ muñcitvā pathaviyaṁ pallaṅkena nisīdi.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvussa kumārassa ucchaṅge sīsaṁ katvā seyyaṁ kappesi.
—
Tassa kilantassa muhuttakeneva niddā okkami.
—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
—
‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako.
อ้างอิงPTS 1.347
—
Iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
—
Iminā ca me mātāpitaro hatā.
—
Ayaṁ khvassa kālo yohaṁ veraṁ appeyyan’ti kosiyā khaggaṁ nibbāhi.
—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.468
—
‘pitā kho maṁ maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ.
—
Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
—
averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti.
—
Na kho metaṁ patirūpaṁ, yvāhaṁ pituvacanaṁ atikkameyyan’ti kosiyā khaggaṁ pavesesi.
—
Dutiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
—
‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako, iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ, iminā ca me mātāpitaro hatā, ayaṁ khvassa kālo yohaṁ veraṁ appeyyan’ti kosiyā khaggaṁ nibbāhi.
—
Dutiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
—
‘pitā kho maṁ maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ, na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
—
averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti.
—
Na kho metaṁ patirūpaṁ, yvāhaṁ pituvacanaṁ atikkameyyan’ti.
—
Punadeva kosiyā khaggaṁ pavesesi.
—
Tatiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
—
‘ayaṁ kho brahmadatto kāsirājā bahuno amhākaṁ anatthassa kārako.
—
Iminā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
—
Iminā ca me mātāpitaro hatā.
—
Ayaṁ khvassa kālo yohaṁ veraṁ appeyyan’ti kosiyā khaggaṁ nibbāhi.
—
Tatiyampi kho, bhikkhave, dīghāvussa kumārassa etadahosi—
—
‘pitā kho maṁ maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ.
—
Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
—
averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti.
—
Na kho metaṁ patirūpaṁ, yvāhaṁ pituvacanaṁ atikkameyyan’ti punadeva kosiyā khaggaṁ pavesesi.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsi.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.332 · ฉัฏฐสังคายนา 89.469 · พุทธชยันตี 3.866
—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—‘kissa tvaṁ, deva, bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsī’ti?
—
‘Idha maṁ, bhaṇe māṇavaka, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro supinantena khaggena paripātesi.
—
Tenāhaṁ bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto sahasā vuṭṭhāsin’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro vāmena hatthena brahmadattassa kāsirañño sīsaṁ parāmasitvā dakkhiṇena hatthena khaggaṁ nibbāhetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
—
‘ahaṁ kho so, deva, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro.
—
Bahuno tvaṁ amhākaṁ anatthassa kārako.
—
Tayā amhākaṁ balañca vāhanañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca acchinnaṁ.
—
Tayā ca me mātāpitaro hatā.
—
Ayaṁ khvassa kālo yvāhaṁ veraṁ appeyyan’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvussa kumārassa pādesu sirasā nipatitvā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
—
‘jīvitaṁ me, tāta dīghāvu, dehi. Jīvitaṁ me, tāta dīghāvu, dehī’ti.
—
‘Kyāhaṁ ussahāmi devassa jīvitaṁ dātuṁ?
—
Devo kho me jīvitaṁ dadeyyā’ti.
—
‘Tena hi, tāta dīghāvu, tvañceva me jīvitaṁ dehi, ahañca te jīvitaṁ dammī’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto ca kāsirājā dīghāvu ca kumāro aññamaññassa jīvitaṁ adaṁsu, pāṇiñca aggahesuṁ, sapathañca akaṁsu addūbhāya.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.333
—
‘tena hi, tāta dīghāvu, rathaṁ yojehi, gamissāmā’ti.
อ้างอิงPTS 1.348
—
‘Evaṁ, devā’ti kho, bhikkhave, dīghāvu kumāro brahmadattassa kāsirañño paṭissutvā rathaṁ yojetvā brahmadattaṁ kāsirājānaṁ etadavoca—
—
‘yutto kho te, deva, ratho, yassadāni kālaṁ maññasī’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā rathaṁ abhiruhi.
—
Dīghāvu kumāro rathaṁ pesesi.
—
Tathā tathā rathaṁ pesesi yathā yathā nacirasseva senāya samāgañchi.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā bārāṇasiṁ pavisitvā amacce pārisajje sannipātāpetvā etadavoca—
—
‘sace, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño puttaṁ dīghāvuṁ kumāraṁ passeyyātha, kinti naṁ kareyyāthā’ti?
—
‘mayaṁ, deva, hatthe chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, pāde chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, hatthapāde chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, kaṇṇe chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, nāsaṁ chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, kaṇṇanāsaṁ chindeyyāma.
—
Mayaṁ, deva, sīsaṁ chindeyyāmā’ti.
—
‘Ayaṁ kho, bhaṇe, dīghītissa kosalarañño putto dīghāvu kumāro.
—
Nāyaṁ labbhā kiñci kātuṁ.
—
Iminā ca me jīvitaṁ dinnaṁ, mayā ca imassa jīvitaṁ dinnan’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā dīghāvuṁ kumāraṁ etadavoca—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.334 · ฉัฏฐสังคายนา 89.470 · พุทธชยันตี 3.868
—
‘yaṁ kho te, tāta dīghāvu, pitā maraṇakāle avaca “mā kho tvaṁ, tāta dīghāvu, dīghaṁ passa, mā rassaṁ.
—
Na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
—
averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti, kiṁ te pitā sandhāya avacā’ti?
—
‘Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “mā dīghan”ti mā ciraṁ veraṁ akāsīti.
—
Imaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “mā dīghan”ti.
—
Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “mā rassan”ti mā khippaṁ mittehi bhijjitthāti.
—
Imaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “mā rassan”ti.
—
Yaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca “na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti, averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”ti devena me mātāpitaro hatāti.
—
Sacāhaṁ devaṁ jīvitā voropeyyaṁ, ye devassa atthakāmā te maṁ jīvitā voropeyyuṁ, ye me atthakāmā te te jīvitā voropeyyuṁ—
—
evaṁ taṁ veraṁ verena na vūpasameyya.
—
Idāni ca pana me devena jīvitaṁ dinnaṁ, mayā ca devassa jīvitaṁ dinnaṁ.
—
Evaṁ taṁ veraṁ averena vūpasantaṁ.
—
Imaṁ kho me, deva, pitā maraṇakāle avaca—
—
“na hi, tāta dīghāvu, verena verā sammanti;
—
averena hi, tāta dīghāvu, verā sammantī”’ti.
—
Atha kho, bhikkhave, brahmadatto kāsirājā—
—
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
อ้างอิงPTS 1.349
—
Yāva paṇḍito ayaṁ dīghāvu kumāro, yatra hi nāma pituno saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānissatī’ti pettikaṁ balañca vāhanañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca paṭipādesi, dhītarañca adāsi.
—
Tesañhi nāma, bhikkhave, rājūnaṁ ādinnadaṇḍānaṁ ādinnasatthānaṁ evarūpaṁ khantisoraccaṁ bhavissati.
—
Idha kho pana taṁ, bhikkhave, sobhetha yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā khamā ca bhaveyyātha soratā cā”ti?
ตติยมฺปิ โข ภควา เต ภิกฺขู เอตทโวจ✎ ร่าง
Tatiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca—
อลํ
ภิกฺขเว มา ภณฺฑนํ มา กลหํ มา วิคฺคหํ มา วิวาทนฺติ ฯ✎ ร่าง
“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ mā kalahaṁ mā viggahaṁ mā vivādan”ti.
ตติยมฺปิ โข โส อธมฺมวาที ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Tatiyampi kho so adhammavādī bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca—
อาคเมตุ
ภนฺเต ภควา ธมฺมสามี✎ ร่าง
“āgametu, bhante, bhagavā dhammassāmī;
อปฺโปสฺสุกฺโก ภนฺเต ภควา
ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหรตุ✎ ร่าง
appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu.
มยเมเตน ภณฺฑเนน
กลเหน วิคฺคเหน วิวาเทน ปญฺญายิสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.
อถโข ภควา✎ ร่าง
Atha kho bhagavā—
ปริยาทินฺนรูปา โข อิเม โมฆปุริสา นยิเม สุกรา สญฺญาเปตุนฺติ✎ ร่าง
“pariyādinnarūpā kho ime moghapurisā, nayime sukarā saññāpetun”ti—
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
ทีฆาวุภาณวารํ ปฐมํ ๑- ฯ✎ ร่าง
Dīghāvubhāṇavāro niṭṭhito paṭhamo.