อสฺโสสิ โข อมฺพปาลี คณิกา✎ ร่าง
Assosi kho ambapālī gaṇikā—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.95 · พุทธชยันตี 3.580
ภควา กิร โกฏิคามํ
อนุปฺปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
“bhagavā kira koṭigāmaṁ anuppatto”ti.
อถ โข อมฺพปาลี คณิกา ภทฺรานิ ภทฺรานิ ยานานิ
โยชาเปตฺวา ภทฺรํ ๖- ยานํ อภิรูหิตฺวา ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ
เวสาลิยา นิยฺยาสิ ภควนฺตํ ทสฺสนาย✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsi bhagavantaṁ dassanāya.
ยาวติกา ยานสฺส ภูมิ
ยาเนน คนฺตฺวา ยานา ปจฺโจโรหิตฺวา ปตฺติกา ว เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā, pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อมฺพปาลึ คณิกํ ภควา ธมฺมิยา
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ยุ. ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสจฺจสฺส ฯ ๒-๓ โป. ม. ยุ. สพฺพตฺถ@ทุกฺขสมุทยนฺติ จ ทุกฺขนิโรธนฺติ จ ลิขียนฺติ ฯ ๔ โป. สํสริตํ ฯ ๕ สี. อิทํ@ปาฐทฺวยํ สมาสวเสน เอกํ กตํ ฯ ๖ โป. ยุ. อิทํ ปาฐทฺวยํ เอกเมว ทิสฺสติ ฯ
กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ambapāliṁ gaṇikaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
อถโข
อมฺพปาลี คณิกา ภควตา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิตา สมาทปิตา
สมุตฺเตชิตา สมฺปหํสิตา ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavoca—
อธิวาเสตุ เม ภนฺเต
ภควา สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
อธิวาเสสิ ภควา
ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
อถโข อมฺพปาลี คณิกา ภควโต อธิวาสนํ วิทิตฺวา
อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
อสฺโสสุํ โข เวสาลิกา ลิจฺฉวี✎ ร่าง
Assosuṁ kho vesālikā licchavī—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.96 · ฉัฏฐสังคายนา 89.308
ภควา กิร โกฏิคามํ
อนุปฺปตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
“bhagavā kira koṭigāmaṁ anuppatto”ti.
อถโข เวสาลิกา ลิจฺฉวี ภทฺรานิ ภทฺรานิ ยานานิ
โยชาเปตฺวา ภทฺรํ ภทฺรํ ยานํ อภิรูหิตฺวา ภเทฺรหิ ภเทฺรหิ ยาเนหิ
เวสาลิยา นิยฺยึสุ ๑- ภควนฺตํ ทสฺสนาย ฯ✎ ร่าง
Atha kho vesālikā licchavī bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi vesāliyā niyyāsuṁ bhagavantaṁ dassanāya.
อปฺเปกจฺเจ ลิจฺฉวี นีลา
โหนฺติ นีลวณฺณา นีลวตฺถา นีลาลงฺการา อปฺเปกจฺเจ ลิจฺฉวี
ปีตา โหนฺติ ปีตวณฺณา ปีตวตฺถา ปีตาลงฺการา อปฺเปกจฺเจ ลิจฺฉวี
โลหิตกา โหนฺติ โลหิตกวณฺณา โลหิตกวตฺถา โลหิตกาลงฺการา
อปฺเปกจฺเจ ลิจฺฉวี โอทาตา โหนฺติ โอทาตวณฺณา โอทาตวตฺถา
โอทาตาลงฺการา ฯ✎ ร่าง
Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitā honti lohitavaṇṇā lohitavatthā lohitālaṅkārā, appekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā.
อถโข อมฺพปาลี คณิกา ทหรานํ ทหรานํ ลิจฺฉวีนํ
อีสาย อีสํ ยุเคน ยุคํ จกฺเกน จกฺกํ อกฺเขน อกฺขํ ปฏิวตฺเตสิ ๒- ฯ✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesi.
อถโข เต ลิจฺฉวี อมฺพปาลึ คณิกํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho te licchavī ambapāliṁ gaṇikaṁ etadavocuṁ—
อ้างอิงPTS 1.232
กิสฺส เช
อมฺพปาลิ อมฺหากํ ทหรานํ ทหรานํ ลิจฺฉวีนํ อีสาย อีสํ
ยุเคน ยุคํ จกฺเกน จกฺกํ อกฺเขน อกฺขํ ปฏิวตฺเตสีติ ฯ✎ ร่าง
“kissa, je ambapāli, daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ īsāya īsaṁ yugena yugaṁ cakkena cakkaṁ akkhena akkhaṁ paṭivaṭṭesī”ti?
ตถา หิ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. นิยฺยาสุํ ฯ ๒ สี. ปฏิวทฺเธสิ ฯ ยุ. ปฏิวฏฺเฏสิ ฯ
ปน มยา อยฺยปุตฺตา สฺวาตนาย พุทฺธปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ ๑-
นิมนฺติโตติ ฯ✎ ร่าง
“Tathā hi pana mayā, ayyaputtā, svātanāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito”ti.
เทหิ เช อมฺพปาลิ อมฺหากํ เอตํ ภตฺตํ สตสหสฺเสนาติ ฯ✎ ร่าง
“Dehi, je ambapāli, amhākaṁ etaṁ bhattaṁ satasahassenā”ti.
สเจปิ เม อยฺยปุตฺตา เวสาลึ สาหารํ ทชฺเชยฺยาถ เนว ทชฺชาหํ
ตํ ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Sacepi me, ayyaputtā, vesāliṁ sāhāraṁ dajjeyyātha, neva dajjāhaṁ taṁ bhattan”ti.
อถโข เต ลิจฺฉวี องฺคุลึ ๒- โปเฐสุํ ปรา✎ ร่าง
Atha kho te licchavī aṅguliṁ phoṭesuṁ—
ชิตมฺห ๓-
วต โภ อมฺพกาย ปราชิตมฺห ๔- วต โภ อมฺพกายาติ ฯ✎ ร่าง
“jitamha vata bho ambakāya, parājitamha vata bho ambakāyā”ti.
อถโข
เต ลิจฺฉวี เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu.
อทฺทสา โข ภควา
เต ลิจฺฉวี ทูรโต ว อาคจฺฉนฺเต ทิสฺวาน ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Addasā kho bhagavā te licchavī dūratova āgacchante, disvāna bhikkhū āmantesi—
เยหิ ภิกฺขเว ภิกฺขูหิ เทวา ตาวตึสา อทิฏฺฐปุพฺพา โอโลเกถ
ภิกฺขเว ลิจฺฉวิปริสํ✎ ร่าง
“yehi, bhikkhave, bhikkhūhi devā tāvatiṁsā adiṭṭhapubbā, oloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;
อปโลเกถ ภิกฺขเว ลิจฺฉวิปริสํ✎ ร่าง
apaloketha, bhikkhave, licchavīparisaṁ;
อุปสํหรถ
ภิกฺขเว ลิจฺฉวิปริสํ ตาวตึสปริสนฺติ ฯ✎ ร่าง
upasaṁharatha, bhikkhave, licchavīparisaṁ tāvatiṁsaparisan”ti.
อถโข เต ลิจฺฉวี ยาวติกา ยานสฺส ภูมิ ยาเนน
คนฺตฺวา ยานา ปจฺโจโรหิตฺวา ปตฺติกา ว เยน ภควา
เตนุปสงฺกมึสุ✎ ร่าง
Atha kho te licchavī yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;
อ้างอิงสยามรัฐ 5.97 · พุทธชยันตี 3.582
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ✎ ร่าง
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
เอกมนฺตํ นิสินฺเน โข เต ลิจฺฉวี ภควา ธมฺมิยา
กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinne kho te licchavī bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
อถโข เต ลิจฺฉวี ภควตา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิตา
สมาทปิตา สมุตฺเตชิตา สมฺปหํสิตา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho te licchavī, bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ—
อธิวาเสตุ
โน ภนฺเต ภควา สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu no, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
อธิวุตฺโถมฺหิ
ลิจฺฉวี สฺวาตนาย อมฺพปาลิยา คณิกาย ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
“Adhivuṭṭhomhi, licchavī, svātanāya ambapāliyā gaṇikāya bhattan”ti.
อถโข เต ลิจฺฉวี
องฺคุลึ โปเฐสุํ ปรา✎ ร่าง
Atha kho te licchavī aṅguliṁ phoṭesuṁ—
ชิตมฺห ๕- วต โภ อมฺพกาย ปราชิตมฺห
@เชิงอรรถ: ๑ สี. สงฺโฆ ฯ ๒ ยุ. องฺคูลี ฯ ๓-๕ ม. ชิตมฺห ฯ ยุ. ชิตมฺหา ฯ@๔-๖ ยุ. ปราชิตมฺหา ฯ
วต โภ อมฺพกายาติ ฯ✎ ร่าง
“jitamha vata bho ambakāya, parājitamha vata bho ambakāyā”ti.
อถโข เต ลิจฺฉวี ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา
อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
ปกฺกมึสุ ฯ✎ ร่าง
Atha kho te licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
อถโข ภควา โกฏิคาเม ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน
นาทิกา ๑- เตนุปสงฺกมิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā koṭigāme yathābhirantaṁ viharitvā yena nātikā tenupasaṅkami.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.309
ตตฺร สุทํ ภควา นาทิเก ๒- วิหรติ
คิญฺชกาวสเถ ฯ✎ ร่าง
Tatra sudaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
อถโข อมฺพปาลี คณิกา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน
สเก อาราเม ปณีตํ ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปตฺวา ภควโต
กาลํ อาโรจาเปสิ กาโล ภนฺเต นิฏฺฐิตํ ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā tassā rattiyā accayena sake ārāme paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
อถโข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
เยน อมฺพปาลิยา คณิกาย ปริเวสนา ๓- เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆน ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena ambapāliyā gaṇikāya parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
อถโข อมฺพปาลี คณิกา
พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา
สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ✎ ร่าง
Atha kho ambapālī gaṇikā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṁ etadavoca—
อ้างอิงPTS 1.233