อถโข ภควา ภทฺทิเย ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เมณฺฑกํ
คหปตึ อนาปุจฺฉา เยน องฺคุตฺตราโป เตน จาริกํ ปกฺกามิ
มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ อฑฺฒเตรเสหิ ภิกฺขุสเตหิ ฯ อสฺโสสิ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. นาม ฯ ๒ ม. ยุ. ตาว ฯ ๓ สี. สงฺฆสฺส ฯ
โข เมณฺฑโก คหปติ✎ ร่าง
Assosi kho meṇḍako gahapati—
ภควา กิร เยน องฺคุตฺตราโป เตน จาริกํ
ปกฺกนฺโต มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ อฑฺฒเตรเสหิ ภิกฺขุสเตหีติ ฯ✎ ร่าง
“bhagavā kira yena aṅguttarāpo tena cārikaṁ pakkanto mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehī”ti.
อถโข เมณฺฑโก คหปติ ทาเส จ กมฺมกเร จ อาณาเปสิ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati dāse ca kammakare ca āṇāpesi—
เตนหิ
ภเณ พหุํ โลณํปิ เตลํปิ ตณฺฑุลํปิ ขาทนียํปิ สกเฏสุ อาโรเปตฺวา
อาคจฺฉถ อฑฺฒเตรสานิ จ โคปาลกสตานิ อฑฺฒเตรสานิ เธนุสตานิ
อาทาย อาคจฺฉนฺตุ ยตฺถ ภควนฺตํ ปสฺสิสฺสาม ตตฺถ ธารุเณฺหน ๑-
ขีเรน โภเชสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“tena hi, bhaṇe, bahuṁ loṇampi, telampi, taṇḍulampi, khādanīyampi sakaṭesu āropetvā āgacchatha, aḍḍhatelasāni ca gopālakasatāni aḍḍhatelasāni ca dhenusatāni ādāya āgacchantu, yattha bhagavantaṁ passissāma tattha taruṇena khīrena bhojessāmā”ti.
อถโข เมณฺฑโก คหปติ ภควนฺตํ อนฺตรามคฺเค กนฺตาเร
สมฺภาเวสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ antarāmagge kantāre sambhāvesi.
อ้างอิงPTS 1.244
อถโข เมณฺฑโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
เอกมนฺตํ
ฐิโต โข เมณฺฑโก คหปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhito kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ etadavoca—
อธิวาเสตุ เม
ภนฺเต ภควา สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
อธิวาเสสิ
ภควา ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
อถโข เมณฺฑโก คหปติ ภควโต อธิวาสนํ
วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
อถโข เมณฺฑโก คหปติ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน
ปณีตํ ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปตฺวา ภควโต กาลํ อาโรจาเปสิ
กาโล ภนฺเต นิฏฺฐิตํ ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.120 · ฉัฏฐสังคายนา 89.321 · พุทธชยันตี 3.610
อถโข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
เยน เมณฺฑกสฺส คหปติสฺส ปริเวสนา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆน ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena meṇḍakassa gahapatissa parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
อถโข
เมณฺฑโก คหปติ อฑฺฒเตรสานิ โคปาลกสตานิ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ปารุเณฺหน ฯ ม. ยุ. ตรุเณน ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
อาณาเปสิ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati aḍḍhatelasāni gopālakasatāni āṇāpesi—
เตนหิ ภเณ เอกเมกํ เธนุํ คเหตฺวา เอกเมกสฺส
ภิกฺขุโน อุปติฏฺฐถ ธารุเณฺหน ขีเรน โภเชสฺสามาติ ฯ✎ ร่าง
“tena hi, bhaṇe, ekamekaṁ dhenuṁ gahetvā ekamekassa bhikkhuno upatiṭṭhatha taruṇena khīrena bhojessāmā”ti.
อถโข
เมณฺฑโก คหปติ พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน
โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ ธารุเณฺหน จ ขีเรน ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi, taruṇena ca khīrena.
ภิกฺขู กุกฺกุจฺจายนฺตา ขีรํ นปฺปฏิคฺคณฺหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhū kukkuccāyantā khīraṁ na paṭiggaṇhanti.
ปฏิคฺคณฺหถ ภิกฺขเว
ปริภุญฺชถาติ ฯ✎ ร่าง
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
อถโข เมณฺฑโก คหปติ พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ
ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา
ธารุเณฺหน จ ขีเรน ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā taruṇena ca khīrena bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข เมณฺฑโก คหปติ ภควนฺตํ
เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinno kho meṇḍako gahapati bhagavantaṁ etadavoca—
สนฺติ ภนฺเต มคฺคา กนฺตารา อปฺโปทกา อปฺปภกฺขา
น สุกรา อปาเถยฺเยน คนฺตุํ✎ ร่าง
“santi, bhante, maggā kantārā, appodakā appabhakkhā, na sukarā apātheyyena gantuṁ.
สาธุ ภนฺเต ภควา ภิกฺขูนํ ปาเถยฺยํ
อนุชานาตูติ ฯ✎ ร่าง
Sādhu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṁ pātheyyaṁ anujānātū”ti.
อถโข ภควา เมณฺฑกํ คหปตึ ธมฺมิยา กถาย
สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā meṇḍakaṁ gahapatiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ
ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
อ้างอิงสยามรัฐ 5.121
อนุชานามิ ภิกฺขเว ปญฺจ
โครเส✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, pañca gorase—
ขีรํ ทธึ ตกฺกํ นวนีตํ สปฺปึ ฯ✎ ร่าง
khīraṁ, dadhiṁ, takkaṁ, navanītaṁ, sappiṁ.
สนฺติ ภิกฺขเว มคฺคา
กนฺตารา อปฺโปทกา อปฺปภกฺขา น สุกรา อปาเถยฺเยน
คนฺตุํ ฯ✎ ร่าง
Santi, bhikkhave, maggā kantārā appodakā appabhakkhā, na sukarā apātheyyena gantuṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว ปาเถยฺยํ ปริเยสิตุํ ตณฺฑุโล
ตณฺฑุลตฺถิเกน มุคฺโค มุคฺคตฺถิเกน มาโส มาสตฺถิเกน โลณํ
@เชิงอรรถ: ๑ สี. ม. ปญฺจโครสํ ฯ
โลณตฺถิเกน คุโฬ คุฬตฺถิเกน เตลํ เตลตฺถิเกน สปฺปิ สปฺปิตฺถิเกน ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, pātheyyaṁ pariyesituṁ taṇḍulo taṇḍulatthikena, muggo muggatthikena, māso māsatthikena, loṇaṁ loṇatthikena, guḷo guḷatthikena, telaṁ telatthikena, sappi sappitthikena.
อ้างอิงPTS 1.245
สนฺติ ภิกฺขเว มนุสฺสา สทฺธา ปสนฺนา เต กปฺปิยการกานํ หตฺเถ
หิรญฺญสุวณฺณํ ๑- อุปนิกฺขิปนฺติ✎ ร่าง
Santi, bhikkhave, manussā, saddhā pasannā, te kappiyakārakānaṁ hatthe hiraññaṁ upanikkhipanti—
อิมินา ยํ อยฺยสฺส กปฺปิยํ ตํ เทถาติ ฯ✎ ร่าง
‘iminā ayyassa yaṁ kappiyaṁ taṁ dethā’ti.
อนุชานามิ ภิกฺขเว ยํ ตโต กปฺปิยํ ตํ สาทิตุํ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ tato kappiyaṁ taṁ sādituṁ;
น เตฺววาหํ ภิกฺขเว เกนจิ
ปริยาเยน ชาตรูปรชตํ สาทิตพฺพํ ปริเยสิตพฺพนฺติ วทามีติ ฯ✎ ร่าง
na tvevāhaṁ, bhikkhave, kenaci pariyāyena jātarūparajataṁ sāditabbaṁ pariyesitabbanti vadāmī”ti.