อถโข ภควา อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน อาปณํ ๒-
ตทวสริ ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena āpaṇaṁ tadavasari.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.123 · ฉัฏฐสังคายนา 89.322 · พุทธชยันตี 3.614
อสฺโสสิ โข เกณิโย ชฏิโล✎ ร่าง
Assosi kho keṇiyo jaṭilo—
สมโณ ขลุ โภ โคตโม สกฺยปุตฺโต
สกฺยกุลา ปพฺพชิโต อาปณํ อนุปฺปตฺโต ตํ โข ปน ภวนฺตํ โคตมํ
เอวํกลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต
{๘๖.๑} อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน
สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ
ภควา โส อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ
ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ โส ธมฺมํ เทเสติ
อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ
เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ✎ ร่าง
“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito āpaṇaṁ anuppatto, taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato …pe…
สาธุ โข ปน ตถารูปานํ
อรหตํ ทสฺสนํ โหตีติ ฯ✎ ร่าง
sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
อถโข เกณิยสฺส ชฏิลสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyassa jaṭilassa etadahosi—
กินฺนุ โข อหํ สมณสฺส
โคตมสฺส หราเปยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
“kiṁ nu kho ahaṁ samaṇassa gotamassa harāpeyyan”ti.
อถโข เกณิยสฺส ชฏิลสฺส เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyassa jaṭilassa etadahosi—
เยปิ โข
@เชิงอรรถ: ๑ สิ. หิรญฺเญ ฯ ม. ยุ. หิรญฺญํ ฯ ๒ สี. อาปนํ ฯ
เต พฺราหฺมณานํ ปุพฺพกา อิสโย มนฺตานํ กตฺตาโร มนฺตานํ
ปวตฺตาโร เยสมิทํ เอตรหิ พฺราหฺมณา โปราณํ มนฺตปทํ คีตํ
ปวุตฺตํ สมิหิตํ ตทนุคายนฺติ ตทนุภาสนฺติ ภาสิตมนุภาสนฺติ
วาจิตมนุวาเจนฺติ เสยฺยถีทํ✎ ร่าง
“yepi kho te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—
อฏฺฐโก วามโก วามเทโว
เวสฺสามิตฺโต ยมตคฺคิ องฺคิรโส ภารทฺวาโช วาเสฏฺโฐ กสฺสโป
ภคุ รตฺตูปรตา วิรตา วิกาลโภชนา เต เอวรูปานิ ปานานิ
สาทิยึสุ✎ ร่าง
aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, rattūparatā viratā vikālabhojanā, te evarūpāni pānāni sādiyiṁsu.
สมโณปิ โคตโม รตฺตูปรโต วิรโต วิกาลโภชนา
อรหติ สมโณปิ โคตโม เอวรูปานิ ปานานิ ๑- สาทิตุนฺติ✎ ร่าง
Samaṇopi gotamo rattūparato virato vikālabhojanā, arahati samaṇopi gotamo evarūpāni pānāni sādiyitun”ti
ปหูตํ ปานํ ปฏิยาทาเปตฺวา กาเชหิ คาหาเปตฺวา เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ✎ ร่าง
pahūtaṁ pānaṁ paṭiyādāpetvā kājehi gāhāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi;
สมฺโมทนียํ
กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ✎ ร่าง
sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
เอกมนฺตํ ฐิโต โข เกณิโย ชฏิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Ekamantaṁ ṭhito kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca—
ปฏิคฺคณฺหาตุ เม ภวํ โคตโม ปานนฺติ ฯ✎ ร่าง
“paṭiggaṇhātu me bhavaṁ gotamo pānan”ti.
เตนหิ เกณิย ภิกฺขูนํ เทหีติ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, keṇiya, bhikkhūnaṁ dehī”ti.
—
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhikkhūnaṁ deti.
ภิกฺขู กุกฺกุจฺจายนฺตา นปฺปฏิคฺคณฺหนฺติ ฯ✎ ร่าง
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
ปฏิคฺคณฺหถ ภิกฺขเว
ปริภุญฺชถาติ ฯ✎ ร่าง
“Paṭiggaṇhatha, bhikkhave, paribhuñjathā”ti.
อถโข เกณิโย ชฏิโล พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปหูเตหิ
ปาเนหิ สหตฺถา สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา ภควนฺตํ โธตหตฺถํ
โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtehi pānehi sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข เกณิยํ ชฏิลํ
ภควา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ ฯ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
อ้างอิงPTS 1.246
อถโข เกณิโย ชฏิโล ภควตา ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิโต
สมาทปิโต สมุตฺเตชิโต สมฺปหํสิโต ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca—
อธิวาเสตุ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ปานาทีนิ สาทิยิตุนฺติ ฯ
เม ภวํ โคตโม สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
มหา
โข เกณิย ภิกฺขุสงฺโฆ อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานิ ตฺวญฺจ
พฺราหฺมเณสุ อภิปฺปสนฺโนติ ฯ✎ ร่าง
“Mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
ทุติยมฺปิ โข เกณิโย ชฏิโล
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca—
กิญฺจาปิ โภ โคตม มหา ภิกฺขุสงฺโฆ
อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานิ อหญฺจ พฺราหฺมเณสุ อภิปฺปสนฺโน
อธิวาเสตุ เม ภวํ โคตโม สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“kiñcāpi kho, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
มหา โข เกณิย ภิกฺขุสงฺโฆ อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานิ ตฺวญฺจ
พฺราหฺมเณสุ อภิปฺปสนฺโนติ ฯ✎ ร่าง
“Mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
ตติยมฺปิ โข เกณิโย ชฏิโล
ภควนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง
Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca—
กิญฺจาปิ โภ โคตม มหา ภิกฺขุสงฺโฆ
อฑฺฒเตรสานิ ภิกฺขุสตานิ อหญฺจ พฺราหฺมเณสุ อภิปฺปสนฺโน
อธิวาเสตุ เม ภวํ โคตโม สฺวาตนาย ภตฺตํ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆนาติ ฯ✎ ร่าง
“kiñcāpi kho, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhatelasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno, adhivāsetu bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
อธิวาเสสิ ภควา ตุณฺหีภาเวน ฯ✎ ร่าง
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
อถโข เกณิโย ชฏิโล
ภควโต อธิวาสนํ วิทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ
กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 89.323
อนุชานามิ ภิกฺขเว อฏฺฐ ปานานิ✎ ร่าง
“anujānāmi, bhikkhave, aṭṭha pānāni—
อมฺพปานํ
ชมฺพุปานํ โจจปานํ โมจปานํ มธุปานํ มุทฺทิกปานํ สาลุกปานํ
ผารุสกปานํ ฯ✎ ร่าง
ambapānaṁ jambupānaṁ cocapānaṁ mocapānaṁ madhūkapānaṁ muddikapānaṁ sālūkapānaṁ phārusakapānaṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว สพฺพํ ผลรสํ ฐเปตฺวา ธญฺญผลรสํ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, sabbaṁ phalarasaṁ ṭhapetvā dhaññaphalarasaṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว สพฺพํ ปตฺตรสํ ๑- ฐเปตฺวา ปกฺกฑากรสํ ๒- ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, sabbaṁ pattarasaṁ ṭhapetvā ḍākarasaṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว สพฺพํ ปุปฺผรสํ ฐเปตฺวา มธุกปุปฺผรสํ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, sabbaṁ puppharasaṁ ṭhapetvā madhūkapuppharasaṁ.
อนุชานามิ ภิกฺขเว อุจฺฉุรสนฺติ ฯ✎ ร่าง
Anujānāmi, bhikkhave, ucchurasan”ti.
อถโข เกณิโย ชฏิโล ตสฺสา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ผลรสํ ฯ ๒ โป. สากรสํ ฯ ม. ยุ. ธญฺญผลรสํ ฯ
รตฺติยา อจฺจเยน สเก อสฺสเม ปณีตํ ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปตฺวา
ภควโต กาลํ อาโรจาเปสิ กาโล โภ โคตม นิฏฺฐิตํ ภตฺตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
อ้างอิงสยามรัฐ 5.124
อถโข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
เยน เกณิยสฺส ชฏิลสฺส อสฺสโม เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ปญฺญตฺเต อาสเน นีสีทิ สทฺธึ ภิกฺขุสงฺเฆน ฯ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
อถโข เกณิโย
ชฏิโล พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน
สหตฺถา สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา ภควนฺตํ ภุตฺตาวึ
โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ✎ ร่าง
Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.
เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข เกณิยํ
ชฏิลํ ภควา อิมาหิ คาถาหิ อนุโมทิ✎ ร่าง
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi—