‹ กลับ
เรื่องความเคารพ
เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒ · ข้อ 262 · วิ.จุล.๒. ๗/๒๑๗๐ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๖๒] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว มีต้นไทรใหญ่ต้นหนึ่งอยู่แถบหิมพานต์ สัตว์ ๓ สหาย คือ นกกระทา ๑ ลิง ๑ ช้าง ๑ อาศัยต้นไทรใหญ่นั้นอยู่ ทั้งสามสัตว์นั้นมิได้เคารพ มิได้ยำเกรงกัน มีความประพฤติไม่กลมเกลียวกันอยู่ จึงสัตว์ ๓ สหายนั้นปรึกษา- *กันว่า โอ พวกเราทำอย่างไรจึงจะรู้ได้แน่ว่าบรรดาพวกเราผู้ใดเป็นใหญ่โดยกำเนิด พวกเราจะได้สักการะ เคารพ นับถือบูชาผู้นั้น แลจะได้ตั้งอยู่ในโอวาทของผู้นั้น จึงนกกระทาและลิงถามช้างว่า สหายท่านจำเรื่องเก่าแก่อะไรได้บ้าง ช้างตอบว่า สหายทั้งหลาย เมื่อฉันยังเล็ก ฉันเดินคร่อมต้นไทรนี้ไว้ ในหว่างขาหนีบได้ ยอดไทรพอระท้องฉัน ฉันจำเรื่องเก่าได้ ดังนี้ นกกระทากับช้างถามลิงว่า สหาย ท่านจำเรื่องเก่าแก่อะไรได้บ้าง ลิงตอบว่า สหายทั้งหลาย เมื่อฉันยังเล็ก ฉันนั่งบนพื้นดินเคี้ยวกิน- *ยอดไทรนี้ ฉันจำเรื่องเก่าได้ ดังนี้ ลิงและช้างถามนกกระทาว่า สหาย ท่านจำเรื่องเก่าแก่อะไรได้บ้าง นกกระทาตอบว่า สหายทั้งหลาย ในสถานที่โน้นมีต้นไทรใหญ่ ฉันกินผล จากต้นไทรใหญ่นั้น แล้วได้ถ่ายมูลไว้ ณ สถานที่นี้ ต้นไทรต้นนี้เกิดจากต้นไทรใหญ่ นั้น เพราะฉะนั้น ฉันจึงเป็นใหญ่กว่าโดยกำเนิด ลิงกับช้างได้กล่าวกับนกกระทาว่า บรรดาพวกเรา ท่านเป็นผู้ใหญ่กว่า โดยกำเนิด พวกเราจักสักการะ เคารพ นับถือ บูชาท่านและจะตั้งอยู่ในโอวาทของท่าน ดูกรภิกษุทั้งหลาย นกกระทาได้ให้ลิงกับช้าง สมาทานศีลห้าและตนเอง ก็ประพฤติสมาทานในศีลห้า สัตว์ทั้งสามมีความเคารพยำเกรงกัน มีความประพฤติ กลมเกลียวกันอยู่ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ได้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ดูกร ภิกษุทั้งหลายวัตรจริยานี้แล ได้ชื่อว่าติตติริยพรหมจรรย์ ฯ
เทียบรายประโยค (27 ประโยค)
pli-tv-kd16:6.3.1 #
อถโข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—
pli-tv-kd16:6.3.2.1 #
ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว หิมวนฺตปสฺเส ๑- มหานิโคฺรโธ อโหสิ ฯ✎ ร่าง
“bhūtapubbaṁ, bhikkhave, himavantapadese mahānigrodho ahosi.
pli-tv-kd16:6.3.3 #
ตํ ตโย สหายา อุปนิสฺสาย วิหรึสุ✎ ร่าง
Taṁ tayo sahāyā upanissāya vihariṁsu—
pli-tv-kd16:6.3.4 #
ติตฺติโร จ มกฺกโฏ จ หตฺถินาโค จ ฯ✎ ร่าง
tittiro ca, makkaṭo ca, hatthināgo ca.
pli-tv-kd16:6.3.5 #
เต อญฺญมญฺญํ อคารวา อปฺปติสฺสา อสภาควุตฺติกา วิหรึสุ ๒- ฯ✎ ร่าง
Te aññamaññaṁ agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharanti.
pli-tv-kd16:6.3.6 #
อถโข ภิกฺขเว เตสํ สหายานํ เอตทโหสิ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, tesaṁ sahāyānaṁ etadahosi—
pli-tv-kd16:6.3.7 #
อโห นูน มยํ ชาเนยฺยาม ยํ อมฺหากํ ชาติยา มหนฺตตรํ ตํ มยํ สกฺกเรยฺยาม ครุกเรยฺยาม ๓- มาเนยฺยาม ปูเชยฺยาม ตสฺส จ มยํ โอวาเท ติฏฺเฐยฺยามาติ ฯ✎ ร่าง
‘aho nūna mayaṁ jāneyyāma yaṁ amhākaṁ jātiyā mahantataraṁ taṁ mayaṁ sakkareyyāma garuṁ kareyyāma māneyyāma pūjeyyāma, tassa ca mayaṁ ovāde tiṭṭheyyāmā’ti.
pli-tv-kd16:6.3.8 #
อถโข ภิกฺขเว ติตฺติโร จ มกฺกโฏ จ หตฺถินาคํ ปุจฺฉึสุ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, tittiro ca makkaṭo ca hatthināgaṁ pucchiṁsu—
pli-tv-kd16:6.3.9 #
ตฺวํ สมฺม กึ โปราณํ สรสีติ ฯ✎ ร่าง
‘tvaṁ, samma, kiṁ porāṇaṁ sarasī’ti?
pli-tv-kd16:6.3.10 #
ยทาหํ สมฺมา โปตโก ๔- โหมิ อิมํ นิโคฺรธํ อนฺตรา สตฺถีนํ กริตฺวา อติกฺกมามิ อคฺคงฺกุรกํ เม อุทรํ ฉุปติ✎ ร่าง
‘Yadāhaṁ, sammā, poto homi, imaṁ nigrodhaṁ antarā satthīnaṁ karitvā atikkamāmi, aggaṅkurakaṁ me udaraṁ chupati.
pli-tv-kd16:6.3.11 #
อิมาหํ สมฺมา โปราณํ สรามีติ ฯ✎ ร่าง
Imāhaṁ, sammā, porāṇaṁ sarāmī’ti.
pli-tv-kd16:6.3.12 #
อถโข ภิกฺขเว ติตฺติโร จ หตฺถินาโค จ มกฺกฏํ ปุจฺฉึสุ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, tittiro ca hatthināgo ca makkaṭaṁ pucchiṁsu—
pli-tv-kd16:6.3.13 #
ตฺวํ สมฺม กึ โปราณํ สรสีติ ฯ✎ ร่าง
‘tvaṁ, samma, kiṁ porāṇaṁ sarasī’ti?
pli-tv-kd16:6.3.14 #
ยทาหํ สมฺมา ฉาโป โหมิ ฉมายํ นิสีทิตฺวา อิมสฺส นิโคฺรธสฺส อคฺคงฺกุรกํ ขาทามิ✎ ร่าง
‘Yadāhaṁ, sammā, chāpo homi, chamāyaṁ nisīditvā imassa nigrodhassa aggaṅkurakaṁ khādāmi.
pli-tv-kd16:6.3.15 #
อิมาหํ สมฺมา โปราณํ สรามีติ ฯ✎ ร่าง
Imāhaṁ, sammā, porāṇaṁ sarāmī’ti.
pli-tv-kd16:6.3.16 #
อถโข ภิกฺขเว มกฺกโฏ จ หตฺถินาโค จ ติตฺติรํ ปุจฺฉึสุ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, makkaṭo ca hatthināgo ca tittiraṁ pucchiṁsu—
อ้างอิงสยามรัฐ 7.117
pli-tv-kd16:6.3.17 #
ตฺวํ สมฺม กึ โปราณํ สรสีติ ฯ✎ ร่าง
‘tvaṁ, samma, kiṁ porāṇaṁ sarasī’ti?
pli-tv-kd16:6.3.18 #
อมุกสฺมึ สมฺมา โอกาเส มหานิโคฺรโธ อโหสิ✎ ร่าง
‘Amukasmiṁ, sammā, okāse mahānigrodho ahosi.
pli-tv-kd16:6.3.19 #
ตโต อหํ ผลํ ๑- ภกฺขิตฺวา อิมสฺมึ โอกาเส วจฺจํ อกาสึ✎ ร่าง
Tato ahaṁ phalaṁ bhakkhitvā imasmiṁ okāse vaccaṁ akāsiṁ;
pli-tv-kd16:6.3.20 #
ตสฺสายํ นิโคฺรโธ ชาโต✎ ร่าง
tassāyaṁ nigrodho jāto.
pli-tv-kd16:6.3.21 #
ตทาหํ ๒- สมฺมา ชาติยา มหนฺตตโรติ ฯ✎ ร่าง
Tadāhaṁ, sammā, jātiyā mahantataro’ti.
pli-tv-kd16:6.3.22 #
อถโข ภิกฺขเว มกฺกโฏ จ หตฺถินาโค จ ติตฺติรํ เอตทโวจุํ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, makkaṭo ca hatthināgo ca tittiraṁ etadavocuṁ—
อ้างอิงPTS 2.162 · ฉัฏฐสังคายนา 90.291 · พุทธชยันตี 5.178
pli-tv-kd16:6.3.23 #
ตฺวํ สมฺม อมฺหากํ ชาติยา มหนฺตตโร✎ ร่าง
‘tvaṁ, samma, amhākaṁ jātiyā mahantataro.
pli-tv-kd16:6.3.24 #
ตํ มยํ สกฺกริสฺสาม ครุกริสฺสาม มาเนสฺสาม ปูเชสฺสาม ตุยฺหญฺจ มยํ โอวาเท ติฏฺเฐยฺยามาติ ๓- ฯ✎ ร่าง
Taṁ mayaṁ sakkarissāma garuṁ karissāma mānessāma pūjessāma, tuyhañca mayaṁ ovāde patiṭṭhissāmā’ti.
pli-tv-kd16:6.3.25 #
อถโข ภิกฺขเว ติตฺติโร มกฺกฏญฺจ หตฺถินาคญฺจ ปญฺจสุ สีเลสุ สมาทเปสิ อตฺตนา จ ปญฺจสุ สีเลสุ สมาทาย วตฺตติ ฯ✎ ร่าง
Atha kho, bhikkhave, tittiro makkaṭañca hatthināgañca pañcasu sīlesu samādapesi, attanā ca pañcasu sīlesu samādāya vattati.
pli-tv-kd16:6.3.26 #
เต อญฺญมญฺญํ สคารวา สปฺปติสฺสา สภาควุตฺติกา วิหริตฺวา กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชึสุ ฯ✎ ร่าง
Te aññamaññaṁ sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā viharitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjiṁsu.
pli-tv-kd16:6.3.27 #
เอตํ โข ภิกฺขเว ติตฺติริยํ นาม พฺรหฺมจริยํ อโหสีติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ kho taṁ, bhikkhave, tittiriyaṁ nāma brahmacariyaṁ ahosi.
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๗ — วินัยปิฎก จุลวรรค ๒
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน