เนื้อความทั้งข้อ
[๔๑๖] สมัยนั้น ภิกษุเจ้าถิ่นเห็นพระอาคันตุกะแล้ว ไม่ปูอาสนะ ไม่ตั้ง
น้ำล้างเท้า ไม่ตั้งตั่งรองเท้า ไม่ตั้งกระเบื้องเช็ดเท้าไว้ ไม่ลุกรับบาตร จีวร ไม่ถาม
ด้วยน้ำฉัน ไม่ถามด้วยน้ำใช้ ไม่ไหว้พระอาคันตุกะแม้ผู้แก่กว่า ไม่จัดเสนาสนะให้
บรรดาภิกษุที่เป็นผู้มักน้อย ... ต่างก็เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ไฉน ภิกษุเจ้าถิ่น
เห็นพระอาคันตุกะแล้ว จึงไม่ปูอาสนะ ไม่ตั้งน้ำล้างเท้า ไม่ตั้งตั่งรองเท้า ไม่ตั้ง
กระเบื้องเช็ดเท้า ไม่ลุกรับบาตร จีวร ไม่ถามด้วยน้ำฉัน ไม่ถามด้วยน้ำใช้ ไม่ไหว้
พระอาคันตุกะผู้แก่กว่า ไม่จัดเสนาสนะให้ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาค
พระผู้มีพระภาค ... ทรงสอบถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลายข่าวว่า ... จริงหรือ
ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า จริง พระพุทธเจ้าข้า
พระผู้มีพระภาคทรงติเตียน ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะภิกษุ
ทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล เราจัก บัญญัติวัตรแก่ภิกษุเจ้าถิ่น
ทั้งหลาย โดยประการที่ภิกษุเจ้าถิ่นทั้งหลายจะพึงประพฤติเรียบร้อย ฯ
เตน โข ปน สมเยน อาวาสิกา ภิกฺขู อาคนฺตุเก
ภิกฺขู ทิสฺวา เนว อาสนํ ปญฺญาเปนฺติ น ปาโททกํ ปาทปีฐํ
ปาทกถลิกํ อุปนิกฺขิปนฺติ น ปจฺจุคฺคนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ ปฏิคฺคณฺหนฺติ
น ปานีเยน ปุจฺฉนฺติ น ปริโภชนีเยน ปุจฺฉนฺติ ๑- วุฑฺฒตเรปิ
อาคนฺตุเก ภิกฺขู น อภิวาเทนฺติ น เสนาสนํ ปญฺญาเปนฺติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṁ paññapenti, na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipanti, na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggaṇhanti, na pānīyena pucchanti, na vuḍḍhatarepi āgantuke bhikkhū abhivādenti, na senāsanaṁ paññapenti.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.219 · พุทธชยันตี 5.342
เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ✎ ร่าง
Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—
กถํ หิ นาม อาวาสิกา ภิกฺขู อาคนฺตุเก ภิกฺขู ทิสฺวา เนว
อาสนํ ปญฺญาเปสฺสนฺติ น ปาโททกํ ปาทปีฐํ ปาทกถลิกํ
อุปนิกฺขิปิสฺสนฺติ น ปจฺจุคฺคนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ ปฏิคฺคเหสฺสนฺติ น
ปานีเยน ปุจฺฉิสฺสนฺติ น ปริโภชนีเยน ปุจฺฉิสฺสนฺติ วุฑฺฒตเรปิ
อาคนฺตุเก ภิกฺขู น อภิวาเทสฺสนฺติ น เสนาสนํ ปญฺญาเปสฺสนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
“kathañhi nāma āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṁ paññapessanti, na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipissanti, na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahissanti, na pānīyena pucchissanti, vuḍḍhatarepi āgantuke bhikkhū na abhivādessanti, na senāsanaṁ paññapessantī”ti.
อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…
สจฺจํ กิร
ภิกฺขเว ฯเปฯ✎ ร่าง
“saccaṁ kira, bhikkhave …pe…
สจฺจํ ภควาติ ฯเปฯ✎ ร่าง
“saccaṁ, bhagavā”ti …pe…
วิครหิตฺวา✎ ร่าง
vigarahitvā …pe…
ธมฺมึ กถํ กตฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ✎ ร่าง
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—
เตนหิ ภิกฺขเว อาวาสิกานํ ภิกฺขูนํ วตฺตํ
ปญฺญาเปสฺสามิ ยถา อาวาสิเกหิ ภิกฺขูหิ สมฺมา วตฺติตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
“Tena hi, bhikkhave, āvāsikānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ paññapessāmi yathā āvāsikehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṁ.
อ้างอิงสยามรัฐ 7.220