เนื้อความทั้งข้อ
[๕๐๘] พระอุบาลีทูลถามว่า ภิกษุผู้โจทก์โดยเป็นธรรม พึงถึงความ
ไม่เดือดร้อน ด้วยอาการเท่าไร พระพุทธเจ้าข้า
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรอุบาลี ภิกษุผู้โจทก์โดยเป็นธรรม พึงถึงความ
ไม่เดือดร้อน ด้วยอาการ ๕ คือ:-
๑. ท่านโจทโดยกาลอันควร ไม่ใช่โจทโดยกาลอันไม่ควร ท่านไม่ต้อง
เดือดร้อน
๒. ท่านโจทด้วยเรื่องจริง ไม่ใช่โจทด้วยเรื่องไม่เป็นจริง ท่านไม่ต้อง
เดือดร้อน
๓. ท่านโจทด้วยคำสุภาพ ไม่ใช่โจทด้วยคำหยาบ ท่านไม่ต้องเดือดร้อน
๔. ท่านโจทด้วยเรื่องประกอบด้วยประโยชน์ ไม่ใช่โจทด้วยเรื่องไม่
ประกอบด้วยประโยชน์ ท่านไม่ต้องเดือดร้อน
๕. ท่านมีเมตตาจิตโจท ไม่ใช่มุ่งร้ายโจท ท่านไม่ต้องเดือดร้อน
ดูกรอุบาลี ภิกษุผู้โจทก์โดยเป็นธรรม พึงถึงความไม่เดือดร้อนด้วยอาการ
๕ นี้ ข้อนั้นเป็นเพราะเหตุไร เพราะภิกษุแม้อื่นก็พึงสำคัญว่าควรโจทด้วยเรื่องจริง ฯ
ธมฺมโจทกสฺส ภนฺเต ภิกฺขุโน กตีหากาเรหิ อวิปฺปฏิสาโร
อุปทหาตพฺโพติ ฯ✎ ร่าง
“Dhammacodakassa, bhante, bhikkhuno katihākārehi avippaṭisāro upadahātabbo”ti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 5.462
ธมฺมโจทกสฺส อุปาลิ ภิกฺขุโน ปญฺจหากาเรหิ
อวิปฺปฏิสาโร อุปทหาตพฺโพ✎ ร่าง
“Dhammacodakassa, upāli, bhikkhuno pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo—
กาเลนายสฺมา โจเทสิ โน อกาเลน
อลนฺเต อวิปฺปฏิสาราย✎ ร่าง
kālenāyasmā codesi, no akālena, alaṁ te avippaṭisārāya;
ภูเตนายสฺมา โจเทสิ โน อภูเตน อลนฺเต
อวิปฺปฏิสาราย✎ ร่าง
bhūtenāyasmā codesi, no abhūtena, alaṁ te avippaṭisārāya;
สเณฺหนายสฺมา โจเทสิ โน ผรุเสน อลนฺเต
อวิปฺปฏิสาราย✎ ร่าง
saṇhenāyasmā codesi, no pharusena, alaṁ te avippaṭisārāya;
อตฺถสญฺหิเตนายสฺมา โจเทสิ โน อนตฺถสญฺหิเตน
อลนฺเต อวิปฺปฏิสาราย✎ ร่าง
atthasaṁhitenāyasmā codesi, no anatthasaṁhitena, alaṁ te avippaṭisārāya;
เมตฺตจิตฺโต อายสฺมา โจเทสิ โน โทสนฺตโร
อลนฺเต อวิปฺปฏิสารายาติ✎ ร่าง
mettacitto āyasmā codesi, no dosantaro, alaṁ te avippaṭisārāyāti.
ธมฺมโจทกสฺส อุปาลิ ภิกฺขุโน อิเมหิ
ปญฺจหากาเรหิ อวิปฺปฏิสาโร อุปทหาตพฺโพ ฯ✎ ร่าง
Dhammacodakassa, upāli, bhikkhuno imehi pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo.
ตํ กิสฺส เหตุ ฯ✎ ร่าง
Taṁ kissa hetu?
ยถา อญฺโญปิ ภิกฺขุ ภูเตน โจเทตพฺพํ มญฺเญยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
Yathā aññopi bhikkhu bhūtena codetabbaṁ maññeyyā”ti.