เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๐๗๙] ถามว่า การโจท มีอะไรเป็นเบื้องต้น มีอะไรเป็นท่ามกลาง มีอะไรเป็น
ที่สุด?
ตอบว่า การโจท มีขอโอกาสเป็นเบื้องต้น มีการทำเป็นท่ามกลาง มีการระงับเป็น
ที่สุด.
ถ. การโจท มีมูลเท่าไร? มีวัตถุเท่าไร? มีภูมิเท่าไร? โจทด้วยอาการเท่าไร?
ต. การโจท มีมูล ๒ มีวัตถุ ๓ มีภูมิ ๕ โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง.
ถ. การโจทมีมูล ๒ เป็นไฉน?
ต. การโจท มีมูล ๑ การโจทไม่มีมูล ๑ นี้การโจทมีมูล ๒.
ถ. การโจท มีวัตถุ ๓ เป็นไฉน?
ต. เรื่องที่เห็น ๑ เรื่องที่ได้ยินได้ฟัง ๑ เรื่องที่รังเกียจ ๑ นี้การโจทมีวัตถุ ๓.
ถ. การโจท มีภูมิ ๕ เป็นไฉน?
ต. จักพูดโดยกาลอันควร จักไม่พูดโดยกาลไม่ควร ๑ จักพูดด้วยคำจริง จักไม่พูด
ด้วยคำไม่จริง ๑ จักพูดด้วยคำสุภาพ จักไม่พูดด้วยคำหยาบ ๑ จักพูดด้วยคำประกอบด้วย
ประโยชน์ จักไม่พูดด้วยคำไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ๑ จักมีเมตตาจิตพูด จักไม่มุ่งร้ายพูด ๑
นี้การโจทมีภูมิ ๕.
ถ. โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง เป็นไฉน
ต. โจทด้วยกายหรือโจทด้วยวาจา นี้โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง.
▴ ย่อ
โจทนาย โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯ✎ ร่าง
Codanāya ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ?
อ้างอิง PTS 5.161 · สยามรัฐ 8.399 · ฉัฏฐสังคายนา 91.307
โจทนาย โอกาสกมฺมํ อาทิ กิริยา มชฺเฌ สมโถ ปริโยสานํ ฯ✎ ร่าง
Codanāya okāsakammaṁ ādi, kiriyā majjhe, samatho pariyosānaṁ.
โจทนาย กติ มูลานิ กติ วตฺถูนิ กติ ภูมิโย กตีหากาเรหิ
โจเทติ ฯ✎ ร่าง
Codanāya kati mūlāni, kati vatthūni, kati bhūmiyo, katihākārehi codeti?
โจทนาย เทฺว มูลานิ ตีณิ วตฺถูนิ ปญฺจ ภูมิโย
ทฺวีหากาเรหิ โจเทติ ฯ✎ ร่าง
Codanāya dve mūlāni, tīṇi vatthūni, pañca bhūmiyo, dvīhākārehi codeti.
โจทนาย กตมานิ เทฺว มูลานิ ฯ✎ ร่าง
Codanāya katamāni dve mūlāni?
สมูลิกา
วา อมูลิกา วา✎ ร่าง
Samūlikā vā amūlikā vā—
โจทนาย อิมานิ เทฺว มูลานิ ฯ✎ ร่าง
codanāya imāni dve mūlāni.
โจทนาย
กตมานิ ตีณิ วตฺถูนิ ฯ✎ ร่าง
Codanāya katamāni tīṇi vatthūni?
ทิฏฺเฐน สุเตน ปริสงฺกาย✎ ร่าง
Diṭṭhena sutena parisaṅkāya—
โจทนาย
อิมานิ ตีณิ วตฺถูนิ ฯ✎ ร่าง
codanāya imāni tīṇi vatthūni.
โจทนาย กตมา ปญฺจ ภูมิโย ฯ✎ ร่าง
Codanāya katamā pañca bhūmiyo?
กาเลน
วกฺขามิ โน อกาเลน ภูเตน วกฺขามิ โน อภูเตน สเณฺหน
วกฺขามิ โน ผรุเสน อตฺถสญฺหิเตน วกฺขามิ โน อนตฺถสญฺหิเตน
เมตฺตจิตฺโต วกฺขามิ โน โทสนฺตโรติ✎ ร่าง
Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti—
โจทนาย อิมา ปญฺจ
ภูมิโย ฯ✎ ร่าง
codanāya imā pañca bhūmiyo.
กตเมหิ ทฺวีหากาเรหิ โจเทติ ฯ✎ ร่าง
Katamehi dvīhākārehi codeti?
กาเยน วา โจเทติ
วาจาย วา โจเทติ✎ ร่าง
Kāyena vā codeti vācāya vā codeti—
อิเมหิ ทฺวีหากาเรหิ โจเทติ ฯ✎ ร่าง
imehi dvīhākārehi codeti.