เนื้อความทั้งข้อ
แปลไทย ฉบับหลวง
บาลีอักษรไทย
[๑๐๘๐] โจทก์ควรปฏิบัติอย่างไร? จำเลยควรปฏิบัติอย่างไร? สงฆ์ควรปฏิบัติ
อย่างไร? ภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์ควรปฏิบัติอย่างไร?
ถามว่า โจทก์ ควรปฏิบัติอย่างไร?
ตอบว่า โจทก์พึงตั้งอยู่ในธรรม ๕ อย่างแล้วจึงโจทผู้อื่น คือ จักพูดโดยกาลอันควร
จักไม่พูดโดยกาลไม่ควร ๑ จักพูดด้วยคำจริง จักไม่พูดด้วยคำไม่จริง ๑ จักพูดด้วยคำสุภาพ
จักไม่พูดด้วยคำหยาบ ๑ จักพูดด้วยคำประกอบด้วยประโยชน์ จักไม่พูดด้วยคำไม่ประกอบด้วย
ประโยชน์ ๑ จักมีเมตตาจิตพูด จักไม่มุ่งร้ายพูด ๑ โจทก์ควรปฏิบัติอย่างนี้.
ถ. จำเลย ควรปฏิบัติอย่างไร?
ต. จำเลย พึงตั้งอยู่ในธรรม ๒ ประการ คือ ในความสัตย์ ๑ ในความไม่ขุ่นเคือง
๑ จำเลยควรปฏิบัติอย่างนี้.
ถ. สงฆ์ ควรปฏิบัติอย่างไร
ต. สงฆ์พึงรู้คำที่เข้าประเด็นและไม่เข้าประเด็น สงฆ์ควรปฏิบัติอย่างนี้.
ถ. ภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์ ควรปฏิบัติอย่างไร?
ต. ภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์ พึงระงับอธิกรณ์นั้น โดยประการที่อธิกรณ์นั้น จะระงับ
โดยธรรม โดยวินัย โดยสัตถุศาสน์. ภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์ ควรปฏิบัติอย่างนี้.
▴ ย่อ
โจทเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ✎ ร่าง
Codakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ?
อ้างอิง สยามรัฐ 8.400 · พุทธชยันตี 6.138
จุทิตเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ✎ ร่าง
Cuditakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ?
สงฺเฆน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ✎ ร่าง
Saṅghena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ?
อนุวิชฺชเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Anuvijjakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ?
โจทเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Codakena kathaṁ paṭipajjitabbanti?
โจทเกน ปญฺจสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาย
ปโร โจเทตพฺโพ✎ ร่าง
Codakena pañcasu dhammesu patiṭṭhāya paro codetabbo.
กาเลน วกฺขามิ โน อกาเลน ภูเตน วกฺขามิ
โน อภูเตน สเณฺหน วกฺขามิ โน ผรุเสน อตฺถสญฺหิเตน
วกฺขามิ โน อนตฺถสญฺหิเตน เมตตจิตฺโต วกฺขามิ โน โทสนฺตโรติ ฯ✎ ร่าง
Kālena vakkhāmi no akālena, bhūtena vakkhāmi no abhūtena, saṇhena vakkhāmi no pharusena, atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena, mettācitto vakkhāmi no dosantaroti—
โจทเกน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
codakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ.
จุทิตเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Cuditakena kathaṁ paṭipajjitabbanti?
จุทิตเกน ทฺวีสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาตพฺพํ✎ ร่าง
Cuditakena dvīsu dhammesu paṭipajjitabbaṁ.
สจฺเจ จ อกุปฺเป จ ฯ✎ ร่าง
Sacce ca akuppe ca—
จุทิตเกน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
cuditakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ.
สงฺเฆน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Saṅghena kathaṁ paṭipajjitabbanti?
สงฺเฆน โอติณฺณาโนติณฺณํ ชานิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Saṅghena otiṇṇānotiṇṇaṁ jānitabbaṁ.
สงฺเฆน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ๑- ฯ✎ ร่าง
Saṅghena evaṁ paṭipajjitabbaṁ.
อนุวิชฺชเกน กถํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ✎ ร่าง
Anuvijjakena kathaṁ paṭipajjitabbanti?
อนุวิชฺชเกน เยน ธมฺเมน
เยน วินเยน เยน สตฺถุสาสเนน ตํ อธิกรณํ วูปสมฺมติ ตถา
ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Anuvijjakena yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṁ adhikaraṇaṁ vūpasammati tathā taṁ adhikaraṇaṁ vūpasametabbaṁ.
อนุวิชฺชเกน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Anuvijjakena evaṁ paṭipajjitabbaṁ.