ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ปฐโม อนิยโต กตฺถ ปญฺญตฺโต ฯ✎ ร่าง
Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo aniyato kattha paññatto?
อ้างอิงสยามรัฐ 8.15 · พุทธชยันตี 6.20
อตฺถิ
ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ สพฺพตฺถ
ปญฺญตฺติ ปเทสปญฺญตฺติ สาธารณปญฺญตฺติ อสาธารณปญฺญตฺติ
เอกโตปญฺญตฺติ อุภโตปญฺญตฺติ ฯ ปญฺจนฺนํ ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ
กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนํ กตเมน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ
จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺติ ฯ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม
อาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ
สมุฏฺฐาติ ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ ฯ สตฺตนฺนํ สมถานํ
กตีหิ สมเถหิ สมฺมติ ฯ โก ตตฺถ วินโย โก ตตฺถ อภิวินโย ฯ กึ ตตฺถ
ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขํ ฯ กา วิปตฺติ กา สมฺปตฺติ กา
ปฏิปตฺติ ฯ กติ อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐโม อนิยโต ปญฺญตฺโต ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. กายสํสคฺคํ ฯ ๒ ม. ยุ. อตฺตกามญฺจ ฯ ๓ ม. ตสฺเสว ฯ
เก สิกฺขนฺติ ฯ เก สิกฺขิตสิกฺขา ฯ กตฺถ ฐิตํ ฯ เก ธาเรนฺติ ฯ
กสฺส วจนํ ฯ เกนาภฏนฺติ ฯ✎ ร่าง
Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññatti, sabbatthapaññatti padesapaññatti, sādhāraṇapaññatti asādhāraṇapaññatti, ekatopaññatti ubhatopaññatti, pañcannaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannaṁ, katamena uddesena uddesaṁ āgacchati, catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipatti, sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandho, channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti, catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ, sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammati, ko tattha vinayo, ko tattha abhivinayo, kiṁ tattha pātimokkhaṁ, kiṁ tattha adhipātimokkhaṁ, kā vipatti, kā sampatti, kā paṭipatti, kati atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamo aniyato paññatto, ke sikkhanti, ke sikkhitasikkhā, kattha ṭhitaṁ, ke dhārenti, kassa vacanaṁ kenābhatanti.
—
Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo aniyato kattha paññattoti?
อ้างอิงPTS 5.8 · สยามรัฐ 8.16 · ฉัฏฐสังคายนา 91.12 · พุทธชยันตี 6.22