ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ปฐโม อนิยโต กตฺถ ปญฺญตฺโตติ ฯ สาวตฺถิยา ปญฺญตฺโต ฯ✎ ร่าง
Sāvatthiyaṁ paññatto.
กํ
อารพฺภาติ ฯ✎ ร่าง
Kaṁ ārabbhāti?
อายสฺมนฺตํ อุทายึ อารพฺภ ฯ✎ ร่าง
Āyasmantaṁ udāyiṁ ārabbha.
กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ✎ ร่าง
Kismiṁ vatthusminti?
อายสฺมา อุทายิ มาตุคาเมน สทฺธึ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน
อาสเน อลงฺกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปสิ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ✎ ร่าง
Āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ kappesi, tasmiṁ vatthusmiṁ.
อตฺถิ ตตฺถ
ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññattīti?
เอกา ปญฺญตฺติ✎ ร่าง
Ekā paññatti.
อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถิ ฯ✎ ร่าง
Anupaññatti anuppannapaññatti tasmiṁ natthi.
สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ
ปเทสปญฺญตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Sabbatthapaññatti, padesapaññattīti?
สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ฯ✎ ร่าง
Sabbatthapaññatti.
สาธารณปญฺญตฺติ
อสาธารณปญฺญตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Sādhāraṇapaññatti, asādhāraṇapaññattīti?
อสาธารณปญฺญตฺติ ฯ✎ ร่าง
Asādhāraṇapaññatti.
เอกโตปญฺญตฺติ อุภโตปญฺญตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Ekatopaññatti, ubhatopaññattīti?
เอกโตปญฺญตฺติ ฯ✎ ร่าง
Ekatopaññatti.
ปญฺจนฺนํ ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ กตฺโถคธํ กตฺถ
ปริยาปนฺนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Pañcannaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannanti?
นิทาโนคธํ นิทานปริยาปนฺนํ ฯ✎ ร่าง
Nidānogadhaṁ nidānapariyāpannaṁ.
กตเมน อุทฺเทเสน
อุทฺเทสํ อาคจฺฉตีติ ฯ✎ ร่าง
Katamena uddesena uddesaṁ āgacchatīti?
จตุตฺเถน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ✎ ร่าง
Catutthena uddesena uddesaṁ āgacchati.
จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipattīti?
สิยา สีลวิปตฺติ สิยา อาจารวิปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Siyā sīlavipatti siyā ācāravipatti.
สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม อาปตฺติกฺขนฺโธติ ฯ✎ ร่าง
Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandhoti?
สิยา
ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺโธ สิยา สงฺฆาทิเสสาปตฺติกฺขนฺโธ สิยา
ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ✎ ร่าง
Siyā pārājikāpattikkhandho siyā saṅghādisesāpattikkhandho siyā pācittiyāpattikkhandho.
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ
สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาตีติ ฯ✎ ร่าง
Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti?
เอเกน สมุฏฺฐาเนน สมุฏฺฐาติ✎ ร่าง
Ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti—
กายโต
จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น วาจโต ฯ✎ ร่าง
kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato.
จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณนฺติ ฯ✎ ร่าง
Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇanti?
อาปตฺตาธิกรณํ ฯ✎ ร่าง
Āpattādhikaraṇaṁ.
สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ สมฺมตีติ ฯ✎ ร่าง
Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammatīti?
ตีหิ สมเถหิ
สมฺมติ✎ ร่าง
Tīhi samathehi sammati—
สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน จ สิยา สมฺมุขาวินเยน
จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ✎ ร่าง
siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
โก ตตฺถ วินโย โก ตตฺถ อภิวินโยติ ฯ✎ ร่าง
Ko tattha vinayo, ko tattha abhivinayoti?
ปญฺญตฺติ
วินโย วิภตฺติ อภิวินโย ฯ✎ ร่าง
Paññatti vinayo, vibhatti abhivinayo.
กึ ตตฺถ ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kiṁ tattha pātimokkhaṁ, kiṁ tattha adhipātimokkhanti?
ปญฺญตฺติ ปาติโมกฺขํ วิภตฺติ อธิปาติโมกฺขํ ฯ✎ ร่าง
Paññatti pātimokkhaṁ, vibhatti adhipātimokkhaṁ.
กา วิปตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Kā vipattīti?
อสํวโร วิปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Asaṁvaro vipatti.
กา สมฺปตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Kā sampattīti?
สํวโร สมฺปตฺติ ฯ✎ ร่าง
Saṁvaro sampatti.
กา ปฏิปตฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Kā paṭipattīti?
น เอวรูปํ
กริสฺสามีติ ยาวชีวํ อาปาณโกฏิกํ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ ฯ✎ ร่าง
Na evarūpaṁ karissāmīti yāvajīvaṁ āpāṇakoṭikaṁ samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
กติ
อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐโม อนิยโต ปญฺญตฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Kati atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamo aniyato paññattoti?
ทส อตฺถวเส
ปฏิจฺจ ภควตา ปฐโม อนิยโต ปญฺญตฺโต✎ ร่าง
Dasa atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamo aniyato paññatto—
สงฺฆสุฏฺฐุตาย สงฺฆผาสุตาย
ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย
ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย
อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย สทฺธมฺมฏฺฐิติยา
วินยานุคฺคหาย ฯ✎ ร่าง
saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ niggahāya, pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya, appasannānaṁ pasādāya, pasannānaṁ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya.
เก สิกฺขนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Ke sikkhantīti?
เสกฺขา จ ปุถุชฺชนกลฺยาณกา
จ สิกฺขนฺติ ฯ✎ ร่าง
Sekkhā ca puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti.
เก สิกฺขิตสิกฺขาติ ฯ✎ ร่าง
Ke sikkhitasikkhāti?
อรหนฺโต สิกฺขิตสิกฺขา ฯ✎ ร่าง
Arahanto sikkhitasikkhā.
กตฺถ
ฐิตนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kattha ṭhitanti?
สิกฺขากาเมสุ ฐิตํ ฯ✎ ร่าง
Sikkhākāmesu ṭhitaṁ.
เก ธาเรนฺตีติ ฯ✎ ร่าง
Ke dhārentīti?
เยสํ วตฺตติ เต ธาเรนฺติ ฯ✎ ร่าง
Yesaṁ vattati te dhārenti.
กสฺส วจนนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kassa vacananti?
ภควโต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ✎ ร่าง
Bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa.
เกนาภฏนฺติ ฯ✎ ร่าง
Kenābhatanti?
ปรมฺปราภฏํ ฯ✎ ร่าง
Paramparābhataṁ—
อุปาลิ ทาสโก เจว✎ ร่าง
Upāli dāsako ceva,
อ้างอิงสยามรัฐ 8.17
โสณโก สิคฺคโว ตถา✎ ร่าง
soṇako siggavo tathā;
โมคฺคลีปุตฺเตน ปญฺจมา✎ ร่าง
Moggaliputtena pañcamā,
เอเต ชมฺพุสิริวฺหเย ฯ✎ ร่าง
ete jambusirivhaye.
ตโต มหินฺโท อิฏฺฏิโย✎ ร่าง
Tato mahindo iṭṭiyo,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 91.13
อุตฺติโย เจว สมฺพโล✎ ร่าง
uttiyo sambalo tathā;
ฯ✎ ร่าง
Bhaddanāmo ca paṇḍito.
เป✎ ร่าง
Ete nāgā mahāpaññā,
—
Dīghasumano ca paṇḍito.
—
Nāgatthero ca buddharakkhito;
—
Tissatthero ca medhāvī,
—
Punadeva sumano medhāvī,
—
Punadeva sumano medhāvī,
—
Piṭake sabbattha kovido.
—
Punadeva upāli medhāvī,
—
Punadeva abhayo medhāvī,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 91.14
—
Piṭake sabbattha kovido;
—
Tissatthero ca medhāvī,
—
Tissatthero ca medhāvī,
ฯ✎ ร่าง
vinaye sabbattha kovido.
เอเต นาคา มหาปญฺญา✎ ร่าง
Ete nāgā mahāpaññā,
วินยญฺญู มคฺคโกวิทา✎ ร่าง
vinayaññū maggakovidā;
วินยํ ทีเป ปกาเสสุํ✎ ร่าง
Vinayaṁ dīpe pakāsesuṁ,
ปิฏกํ ตมฺพปณฺณิยาติ ฯ✎ ร่าง
piṭakaṁ tambapaṇṇiyāti.