ตํ กึ มญฺญสิ อมฺพฏฺฐ✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
ดูกรอัมพัฏฐะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงช้าง
พระที่นั่งหรือรถพระที่นั่ง จะทรงปรึกษาราชกิจบางเรื่องกับมหาอำมาตย์ หรือพระราชวงศานุวงศ์
แล้วเสด็จไปประทับอยู่ ณ ที่แห่งหนึ่งจากที่นั้น🤖 AI จับคู่
What do you think, Ambaṭṭha?
อ้างอิงPTS 1.104 · สยามรัฐ 9.134 · ฉัฏฐสังคายนา 1.91
อิธ ราชา ปเสนทิโกสโล
หตฺถิคีวายํ วา นิสินฺโน รถูปตฺถเร วา ฐิโต อุคฺเคหิ วา ราชญฺเญหิ
วา กิญฺจิเทว มนฺตนํ มนฺเตยฺย ฯ✎ ร่าง
idha rājā pasenadi kosalo hatthigīvāya vā nisinno assapiṭṭhe vā nisinno rathūpatthare vā ṭhito uggehi vā rājaññehi vā kiñcideva mantanaṁ manteyya.
Suppose King Pasenadi was holding consultations with warrior-chiefs or chieftains while sitting on an elephant’s neck or on horseback, or while standing on the mat in a chariot.
โส ตมฺหา ปเทสา อปกฺกมฺม
เอกมนฺตํ ติฏฺเฐยฺย✎ ร่าง
So tamhā padesā apakkamma ekamantaṁ tiṭṭheyya.
And suppose he’d get down from that place and stand aside.
อถ อาคจฺเฉยฺย สุทฺโท วา สุทฺททาโส
วา โส ตสฺมึ ปเทเส ฐิโต มนฺตนํ มนฺเตยฺย✎ ร่าง
Atha āgaccheyya suddo vā suddadāso vā, tasmiṁ padese ṭhito tadeva mantanaṁ manteyya:
ภายหลังคนชั้นศูทรหรือทาสของศูทรพึงมา ณ
ที่นั้นแล้วพูดอ้างว่า พระเจ้าปเสนทิโกศล ตรัสอย่างนี้ๆ🤖 AI จับคู่
Then along would come a worker or their bondservant, who’d stand in the same place and continue the consultation:
เอวํปิ ราชา
ปเสนทิโกสโล อาห เอวํปิ ราชา ปเสนทิโกสโล อาหาติ ฯ✎ ร่าง
‘evampi rājā pasenadi kosalo āha, evampi rājā pasenadi kosalo āhā’ti.
‘This is what King Pasenadi says, and this too is what the king says.’
อปินุ โข ราชภณิตํ วา ภณติ ราชมนฺตนํ วา มนฺเตติ✎ ร่าง
Api nu so rājabhaṇitaṁ vā bhaṇati rājamantanaṁ vā manteti?
เพียงเขาพูดได้เหมือนพระราชาตรัส
หรือปรึกษาได้เหมือนพระราชาทรงปรึกษา🤖 AI จับคู่
Though he spoke the king’s words and gave the king’s advice,
ตาวตา
โส อสฺส ราชา วา ราชมหามตฺโต วาติ ฯ✎ ร่าง
Ettāvatā so assa rājā vā rājamatto vā”ti?
จะจัดว่าเป็นพระราชาหรือราชมหาอำมาตย์ได้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
does that qualify him to be the king or the king’s minister?”
โน หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
ข้อนี้เป็นไม่ได้ พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
เอวเมว โข ตฺวํ อมฺพฏฺฐ เย เตปิ อเหสุํ พฺราหฺมณานํ ปุพฺพกา
อิสโย มนฺตานํ กตฺตาโร มนฺตานํ ปวตฺตาโร เยสมิทํ เอตรหิ
พฺราหฺมณา โปราณํ มนฺตปทํ คีตํ ปวุตฺตํ สมิหิตํ ตทนุคายนฺติ
ตทนุภาสนฺติ ภาสิตมนุภาสนฺติ วาจิตมนุวาเจนฺติ เสยฺยถีทํ
อฏฺฐโก วามโก วามเทโว เวสฺสามิตฺโต ยมตคฺคี องฺคีรโส
ภารทฺวาโช วาเสฏฺโฐ กสฺสโป ภคุ✎ ร่าง
“Evameva kho tvaṁ, ambaṭṭha, ye te ahesuṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu:
ดูกรอัมพัฏฐะ เธอก็เช่นนั้นเหมือนกัน บรรดาฤาษีผู้เป็นบุรพาจารย์ของพวกพราหมณ์
คือฤาษีอัฏฐกะ ฤาษีวามกะ ฤาษีวามเทวะ ฤาษีเวสสามิตร ฤาษียมตัคคี ฤาษีอังคีรส
ฤาษีภารทวาชะ ฤาษีวาเสฏฐะ ฤาษีกัสสปะ ฤาษีภคุ ซึ่งเป็นผู้ผูกมนต์ บอกมนต์ ในปัจจุบันนี้
พวกพราหมณ์ขับตาม กล่าวตาม ซึ่งบทมนต์ของเก่านี้ที่ท่านขับแล้ว บอกแล้ว รวบรวมไว้แล้ว
กล่าวได้ถูกต้อง บอกได้ถูกต้อง ตามที่ท่านกล่าวไว้ บอกไว้ เพียงคิดว่าเรากับอาจารย์เรียนมนต์
ของท่านเหล่านั้น เธอจักเป็นฤาษีหรือปฏิบัติเพื่อเป็นฤาษีได้ ดังนี้ นั้นไม่เป็นฐานะที่จะมีได้🤖 AI จับคู่
“In the same way, Ambaṭṭha, the ancient seers of the brahmins were Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu. They were the authors and propagators of the hymns. Their hymnal was sung and propagated and compiled in ancient times; and these days, brahmins continue to sing and chant it, chanting what was chanted and teaching what was taught.
ตฺยาหํ มนฺเต อธิยามิ
สาจริยโก ตาวตา ตฺวํ ภวิสฺสสิ อิสิ วา อิสิตาย วา ปฏิปนฺโนติ
เนตํ ฐานํ วิชฺชติ ฯ✎ ร่าง
‘tyāhaṁ mante adhiyāmi sācariyako’ti, tāvatā tvaṁ bhavissasi isi vā isitthāya vā paṭipannoti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
You might imagine that, since you’ve learned their hymns by heart in your own tradition, that makes you a seer or someone on the path to becoming a seer. But that is not possible.
ตํ กึ มญฺญสิ อมฺพฏฺฐ✎ ร่าง
Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
What do you think, Ambaṭṭha?
อ้างอิงPTS 1.105 · พุทธชยันตี 7.212
กินฺติ เต สุตํ พฺราหฺมณานํ
วุฑฺฒานํ มหลฺลกานํ อาจริยปาจริยานํ ภาสมานานํ✎ ร่าง
kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ—
ดูกรอัมพัฏฐะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เธอได้ฟังพราหมณ์ผู้เฒ่าผู้แก่ ผู้เป็น
อาจารย์และเป็นปาจารย์เล่ากันมาว่าอย่างไร บรรดาฤาษีผู้เป็นบุรพาจารย์ของพวกพราหมณ์คือฤาษี
อัฏฐะ ฤาษีวามกะ ฤาษีวามเทวะ ฤาษีเวสสามิตร ฤาษียมตัคคี ฤาษีอังคีรส ฤาษีภารทวาชะ
ฤาษีวาเสฏฐะ ฤาษีกัสสปะ ฤาษีภคุ ซึ่งเป็นผู้ผูกมนต์ บอกมนต์ ในปัจจุบันนี้ พวกพราหมณ์
ขับตาม กล่าวตาม ซึ่งบทมนต์ของเก่านี้ที่ท่านขับแล้ว บอกแล้ว รวบรวมไว้แล้ว กล่าวได้
ถูกต้อง บอกได้ถูกต้อง ตามที่ท่านกล่าวไว้ บอกไว้🤖 AI จับคู่
According to what you have heard from elderly and senior brahmins, the tutors of tutors,
เย เต อเหสุํ
พฺราหฺมณานํ ปุพฺพกา อิสโย มนฺตานํ กตฺตาโร มนฺตานํ ปวตฺตาโร
เยสมิทํ เอตรหิ พฺราหฺมณา โปราณมนฺตปทํ คีตํ ปวุตฺตํ สมิหิตํ
ตทนุคายนฺติ ตทนุภาสนฺติ ภาสิตมนุภาสนฺติ วาจิตมนุวาเจนฺติ
เสยฺยถีทํ อฏฺฐโก วามโก วามเทโว เวสฺสามิตฺโต ยมตคฺคี องฺคีรโส
ภารทฺวาโช วาเสฏฺโฐ กสฺสโป ภคุ✎ ร่าง
ye te ahesuṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu,
did those ancient brahmin seers—
เอวํ สุ เต สุนฺหาตา สุวิลิตฺตา
กปฺปิตเกสมสฺสู อามุตฺตมาลาภรณา โอทาตวตฺถวสนา ปญฺจหิ
กามคุเณหิ สมปฺปิตา สมงฺคิภูตา ปริจาเรนฺติ เสยฺยถาปิ ตฺวํ เอตรหิ
สาจริยโกติ ฯ✎ ร่าง
evaṁ su te sunhātā suvilittā kappitakesamassū āmukkamaṇikuṇḍalābharaṇā odātavatthavasanā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
ฤาษีเหล่านั้นอาบน้ำ ทาตัวเรียบร้อย
แต่งผม แต่งหนวด สวมพวงดอกไม้และเครื่องอาภรณ์ นุ่งผ้าขาว อิ่มเอิบ พรั่งพร้อม
บำเรออยู่ด้วยกามคุณห้า เหมือนเธอกับอาจารย์ในบัดนี้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
nicely bathed and anointed, with hair and beard dressed, bedecked with jewels, earrings, and bracelets, dressed in white—amuse themselves, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation, like you do today in your tradition?”
โน หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
ไม่เหมือน พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
เปฯ✎ ร่าง
“ …pe…
อ้างอิงสยามรัฐ 9.135
เอวํ สุ เต สาลีนํ โอทนํ วิจิตฺตกาฬกํ
อเนกสูปํ อเนกพฺยญฺชนํ ปริภุญฺชนฺติ เสยฺยถาปิ ตฺวํ เอตรหิ
สาจริยโกติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ su te sālīnaṁ odanaṁ sucimaṁsūpasecanaṁ vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ paribhuñjanti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
ดูกรอัมพัฏฐะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ฤาษีเหล่านั้นบริโภค ข้าวสาลีที่เก็บ
กากแล้ว มีแกงและกับหลายอย่าง เหมือนเธอกับอาจารย์ในบัดนี้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
“Did they eat boiled fine rice, garnished with clean meat, with the dark grains picked out, served with many soups and sauces, like you do today in your tradition?”
โน หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
ไม่เหมือน พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
เอวํ สุ เต เวฏฺฐกนตปสฺสาหิ
นารีหิ ปริจาเรนฺติ เสยฺยถาปิ ตฺวํ เอตรหิ สาจริยโกติ ฯ โน หิทํ
โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
Evaṁ su te veṭhakanatapassāhi nārīhi paricārenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
ดูกรอัมพัฏฐะ ... ฤาษีเหล่านั้นบำเรออยู่ด้วยเหล่านารีผู้มีร่างกระชดกระช้อย เหมือนเธอ
กับอาจารย์ในบัดนี้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
“Did they amuse themselves with girls wearing thongs that show off their curves, like you do today in your tradition?”
เปฯ✎ ร่าง
“ …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 1.92
เอวํ สุ เต กุตฺตวาเลหิ วฬวารเถหิ ทีฆาหิ
ปโตทลฏฺฐีหิ วาหเน วิตุทนฺตา วิจริสฺสนฺติ เสยฺยถาปิ ตฺวํ เอตรหิ
สาจริยโกติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ su te kuttavālehi vaḷavārathehi dīghāhi patodalaṭṭhīhi vāhane vitudentā vipariyāyanti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
ดูกรอัมพัฏฐะ ... ฤาษีเหล่านั้นใช้รถเทียมม้าหางตัด แทงด้วยปฏักด้ามยาวเหมือนเธอ
กับอาจารย์ในบัดนี้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
“Did they drive about in chariots drawn by mares with plaited manes, whipping and lashing them onward with long goads, like you do today in your tradition?”
โน หิทํ โภ โคตม ฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
ไม่เหมือน พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
เอวํ สุ เต อุกฺกิณฺณปริกฺขาสุ
อุกฺขิตฺตปลิฆาสุ นครูปการิกาสุ ทีฆาสิพทฺเธหิ ปุริเสหิ รกฺขาเปนฺติ
เสยฺยถาปิ ตฺวํ เอตรหิ สาจริยโกติ ฯ✎ ร่าง
Evaṁ su te ukkiṇṇaparikhāsu okkhittapalighāsu nagarūpakārikāsu dīghāsivudhehi purisehi rakkhāpenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
ฤาษีเหล่านั้นใช้บุรุษขัดกระบี่ให้รักษาเชิงเทินแห่งนคร ที่มีคูล้อมรอบลงลิ่ม เหมือนเธอ
กับอาจารย์ในบัดนี้หรือไม่?🤖 AI จับคู่
“Did they get men with long swords to guard them in fortresses with moats dug and barriers in place, like you do today in your tradition?”
โน หิทํ โภ โคตม ฯเปฯ✎ ร่าง
“No hidaṁ, bho gotama”.
ไม่เหมือน พระโคดมผู้เจริญ🤖 AI จับคู่
“No, worthy Gotama.”
อิติ โข
อมฺพฏฺฐ เนว ตฺวํ อิสิ น ปน อิสิตาย ปฏิปนฺโน สาจริยโก✎ ร่าง
“Iti kho, ambaṭṭha, neva tvaṁ isi na isitthāya paṭipanno sācariyako.
ดูกรอัมพัฏฐะ เธอกับอาจารย์มิได้เป็นฤาษีเลย ทั้งมิได้ปฏิบัติเพื่อเป็นฤาษีด้วยประการ
ฉะนี้แล🤖 AI จับคู่
“So, Ambaṭṭha, in your own tradition you are neither seer nor someone on the path to becoming a seer.
ยสฺส โข
ปน อมฺพฏฺฐ มยิ กงฺขา วา วิมติ วา โส มํ ปเญฺหน อหํ เวยฺยากรเณน
โสธิสฺสามีติ ฯ✎ ร่าง
Yassa kho pana, ambaṭṭha, mayi kaṅkhā vā vimati vā so maṁ pañhena, ahaṁ veyyākaraṇena sodhissāmī”ti.
ดูกรอัมพัฏฐะ ผู้ใดมีความเคลือบแคลงสงสัยในเรา ผู้นั้นจงถามเราด้วยปัญหา
เราจักชำระให้ด้วยการพยากรณ์🤖 AI จับคู่
Whoever has any doubt or uncertainty about me, let them ask me and I will clear up their doubts with my answer.”
—
7. Dvelakkhaṇādassana
7. Seeing the Two Marks