เตน โข ปน สมเยน โสณทณฺฑสฺส พฺราหฺมณสฺส
ภาคิเนยฺโย องฺคโก นาม มาณวโก ตสฺสํ ปริสายํ นิสินฺโน
โหติ ฯ✎ ร่าง
Tena kho pana samayena soṇadaṇḍassa brāhmaṇassa bhāgineyyo aṅgako nāma māṇavako tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
สมัยนั้น อังคกะมาณพหลานของพราหมณ์โสณทัณฑะ นั่งอยู่ในบริษัทนั้นด้วย🤖 AI จับคู่
Now at that time Soṇadaṇḍa’s nephew, the young student Aṅgaka was sitting in that assembly.
อ้างอิงสยามรัฐ 9.158 · ฉัฏฐสังคายนา 1.108 · พุทธชยันตี 7.242
อถโข โสณทณฺโฑ พฺราหฺมโณ เต พฺราหฺมเณ เอตทโวจ✎ ร่าง
Atha kho soṇadaṇḍo brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca:
พราหมณ์โสณทัณฑะได้กล่าวกะพราหมณ์พวกนั้นว่า ท่านทั้งหลาย นี้อังคกะมาณพหลานของ
ข้าพเจ้า พวกท่านเห็นหรือไม่🤖 AI จับคู่
Then Soṇadaṇḍa said to those brahmins,
ปสฺสนฺติ โน โภนฺโต อิมํ องฺคกํ มาณวกํ อมฺหากํ ภาคิเนยฺยนฺติ ฯ✎ ร่าง
“passanti no bhonto imaṁ aṅgakaṁ māṇavakaṁ amhākaṁ bhāgineyyan”ti?
“Gentlemen, do you see my nephew, the young student Aṅgaka?”
เอวํ โภ✎ ร่าง
“Evaṁ, bho”.
พราหมณ์เหล่านั้นตอบว่า เห็นแล้วท่าน🤖 AI จับคู่
“Yes, sir.”
องฺคโก โข โภ มาณวโก อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก
ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคโต พฺรหฺมวณฺณิ พฺรหฺมวจฺฉสิ
อกฺขุทฺทาวกาโส ทสฺสนาย นาสฺส อิมิสฺสํ ปริสายํ สมสโม อตฺถิ
วณฺเณน ฐเปตฺวา สมณํ โคตมํ ฯ✎ ร่าง
“Aṅgako kho, bho, māṇavako abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya, nāssa imissaṁ parisāyaṁ samasamo atthi vaṇṇena ṭhapetvā samaṇaṁ gotamaṁ.
พราหมณ์โสณทัณฑะ
กล่าวต่อไปว่า อังคกะมาณพเป็นคนมีรูปงาม น่าดูน่าเลื่อมใส กอปรด้วยผิวพรรณผุดผ่องยิ่งนัก
มีพรรณคล้ายพรหม มีรูปร่างคล้ายพรหม น่าดูน่าชมไม่น้อย ในบริษัทนี้ยกพระสมณโคดมเสีย
ไม่มีใครมีวรรณเสมอ อังคกะมาณพเลย🤖 AI จับคู่
“Aṅgaka is attractive, good-looking, lovely, of surpassing beauty. He has divine looks and lustre, remarkable to behold. There’s no-one in this assembly so good-looking, apart from the ascetic Gotama.
องฺคโก โข มาณวโก อชฺฌายโก
มนฺตธโร ติณฺณํ เวทานํ ปารคู สนิฆณฺฑุเกตุภานํ สากฺขรปฺปเภทานํ
อิติหาสปญฺจมานํ ปทโก เวยฺยากรโณ โลกายตมหาปุริสลกฺขเณสุ
อนวโย✎ ร่าง
Aṅgako kho māṇavako ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo.
Aṅgaka recites and remembers the hymns, and has mastered the three Vedas, together with their vocabularies and ritual performance, their phonology and word classification, and the testaments as fifth. He knows them word-by-word, and their grammar. He is well versed in cosmology and the marks of a great man.
อหมสฺส มนฺเต วาเจตา✎ ร่าง
Ahamassa mante vācetā.
And I am the one who teaches him the hymns.
องฺคโก โข มาณวโก อุภโต สุชาโต
มาติโต จ ปิติโต จ สํสุทฺธคหณิโก ยาว สตฺตมา ปิตามหยุคา
อกฺขิตฺโต อนุปกฺกุฏฺโฐ ชาติวาเทน✎ ร่าง
Aṅgako kho māṇavako ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
Aṅgaka is well born on both his mother’s and father’s side, stemming from a clean vessel, with irrefutable and impeccable genealogy back to the seventh paternal generation.
อหมสฺส มาตาปิตโร
ชานามิ✎ ร่าง
Ahamassa mātāpitaro jānāmi.
And I know his mother and father.
องฺคโก โข มาณวโก ปาณํปิ หเนยฺย อทินฺนํปิ
อาทิเยยฺย ปรทารํปิ คจฺเฉยฺย มุสาปิ ภาเสยฺย มชฺชํปิ ปิเวยฺย
เอตฺถทานิ กึ วณฺโณ กริสฺสติ กึ มนฺตา กึ ชาติ✎ ร่าง
Aṅgako kho māṇavako pāṇampi haneyya, adinnampi ādiyeyya, paradārampi gaccheyya, musāvādampi bhaṇeyya, majjampi piveyya, ettha dāni, bho, kiṁ vaṇṇo karissati, kiṁ mantā, kiṁ jāti?
But if Aṅgaka were to kill living creatures, steal, commit adultery, lie, and drink liquor, then what’s the use of his appearance, his hymns, or his birth?
ยโต โข โภ
พฺราหฺมโณ สีลวา จ โหติ วุฑฺฒสีลี วุฑฺฒสีเลน สมนฺนาคโต✎ ร่าง
Yato kho, bho, brāhmaṇo sīlavā ca hoti vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato,
It’s when a brahmin is ethical, mature in ethical conduct;
ปณฺฑิโต จ โหติ เมธาวี ปฐโม วา ทุติโย วา ปูชํ ปคฺคณฺหนฺตานํ✎ ร่าง
paṇḍito ca hoti medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā sujaṁ paggaṇhantānaṁ.
and he’s astute and clever, being the first or second to hold the sacrificial ladle.
อิเมหิ โข โภ ทฺวีหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ พฺราหฺมณา พฺราหฺมณํ
ปญฺญเปนฺติ✎ ร่าง
Imehi kho, bho, dvīhaṅgehi samannāgataṁ brāhmaṇā brāhmaṇaṁ paññapenti;
A brahmin must possess these two factors for the brahmins to rightly describe him as a brahmin.”
พฺราหฺมโณสฺมีติ จ วทมาโน สมฺมา วเทยฺย น จ
ปน มุสาวาทํ อาปชฺเชยฺยาติ ฯ✎ ร่าง
‘brāhmaṇosmī’ti ca vadamāno sammā vadeyya, na ca pana musāvādaṁ āpajjeyyā”ti.
บุคคลผู้ประกอบด้วยองค์ ๒ เหล่านี้แล พวกพราหมณ์จะบัญญัติว่า
เป็นพราหมณ์ก็ได้ และเมื่อเขาจะกล่าวว่าเราเป็นพราหมณ์ ก็จะพึงกล่าวได้โดยชอบ ทั้งไม่ต้องถึง
มุสาวาทด้วย🤖 AI จับคู่
—
6. Sīlapaññākathā
6. The Discussion of Ethics and Wisdom